එතෙ විවාදා සමණෙසු ජාතාති - ‘සමණා’ති යෙ කෙචි ඉතො බහිද්ධා පරිබ්බාජූපගතා පරිබ්බාජසමාපන්නා. එතෙ දිට්ඨිකලහා දිට්ඨිභණ්ඩනා දිට්ඨිවිග්ගහා දිට්ඨිවිවාදා දිට්ඨිමෙධගා සමණෙසු ජාතා සඤ්ජාතා නිබ්බත්තා අභිනිබ්බත්තා පාතුභූතාති ‘එතෙ විවාදා සමණෙසු ජාතා.’

එතෙසු උග්ඝාති නිඝාති හොතීති - ජයපරාජයො හොති, ලාභා ලාභො හොති, යසායසො හොති, නින්දාපසංසා හොති, සුඛදුක්ඛං හොති, සොමනස්සදොමනස්සං හොති, ඉට්ඨානිට්ඨං හොති, අනුනයපටිඝං හොති, උග්ඝාතිතනිඝාතිතං හොති, අනුරොධවිරොධො හොති, ජයෙන චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, පරාජයෙන චිත්තං නිඝාතිතං හොති, ලාභෙන චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, අලාභෙන චිත්තං නිඝාතිතං හොති, යසෙන චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, අයසෙන චිත්තං නිඝාතිතං හොති, පසංසාය චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, නින්දාය චිත්තං නිඝාතිතං හොති, සුඛෙන චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, දුක්ඛෙන චිත්තං නිඝාතිතං හොති, සොමනස්සෙන චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, දොමනස්සෙන චිත්තං නිඝාතිතං හොති, උන්නතියා චිත්තං උග්ඝාතිතං හොති, ඔනතියා චිත්තං නිඝාතිතං හොතීති ‘එතෙසු උග්ඝාති නිඝාති හොති.’

එතම්පි දිස්වා විරමෙ කථොජ්ජන්ති - ‘එතම්පී’ති එතං ආදීනවං දිස්වා පස්සිත්වා තුලයිත්වා තීරයිත්වා විභාවයිත්වා විභූතං කත්වා දිට්ඨිකලහෙසු දිට්ඨිභණ්ඩනෙසු දිට්ඨිවිග්ගහෙසු දිට්ඨිවිවාදෙසු දිට්ඨිමෙධගෙසූති එතම්පි දිස්වා; විරමෙ කථොජ්ජන්ති - ‘කථොජ්ජං’ වුච්චති කලහො භණ්ඩනං විග්ගහො විවාදො මෙධගං. අථවා, කථොජ්ජන්ති අනොජවන්තී සා කථා. කථොජ්ජං න කරෙය්ය, කලහං න කරෙය්ය, භණ්ඩනං න කරෙය්ය, විග්ගහං න කරෙය්ය, විවාදං න කරෙය්ය, මෙධගං න කරෙය්ය, කලහභණ්ඩනවිග්ගහවිවාදමෙධගං පජහෙය්ය, විනොදෙය්ය බ්යන්තිං කරෙය්ය අනභාවං ගමෙය්ය, කලහභණ්ඩනවිග්ගහවිවාදමෙධගා ආරතො අස්ස විරතො පටිවිරතො නික්ඛන්තො නිස්සටො විප්පයුත්තො විසඤ්ඤුත්තො විමරියාදීකතෙන චෙතසා විහරෙය්යාති ‘එතම්පි දිස්වා විරමෙ කථොජ්ජං.’

නහඤ්ඤදත්ථ’ත්ථි පසංසලාභාති - පසංසලාභා අඤ්ඤො අත්ථො නත්ථි අත්තත්ථො වා පරත්ථො වා උභයත්ථො වා දිට්ඨධම්මිකො වා අත්ථො සම්පරායිකො වා අත්ථො උත්තානො වා අත්ථො ගම්භීරො වා අත්ථො ගූළ්හො වා අත්ථො පටිච්ඡන්නො වා අත්ථො නෙය්යො වා අත්ථො නීතො වා අත්ථො අනවජ්ජො වා අත්ථො නික්කිලෙසො වා අත්ථො වොදානො වා අත්ථො පරමත්ථො වා නත්ථි න සන්ති න සංවිජ්ජන්ති නූපලබ්භන්තී’ති ‘න හඤ්ඤදත්ථ’ත්ථි පසංසලාභා.’

පසංසිතො වා පන තත්ථ හොතීති - ‘තත්ථා’ති සකාය දිට්ඨියා සකාය ඛන්තියා සකාය රුචියා සකාය ලද්ධියා පසංසිතො ථොමිතො කිත්තිතො වණ්ණිතො හොතීති ‘පසංසිතො වා පන තත්ථ හොති’.

අක්ඛාය වාදං පරිසාය මජ්ඣෙති - ඛත්තියපරිසාය චා බ්රාහ්මණ පරිසාය වා ගහපතිපරිසාය වා සමණපරිසාය වා මජ්ඣෙ අත්තනො වාදං අක්ඛාය ආචික්ඛිත්වා අනුවාදං අක්ඛාය ආචික්ඛිත්වා ථම්භයිත්වා බ්රුහයිත්වා දීපයිත්වා ජොතයිත්වා වොහරිත්වා පරිගණ්හිත්වාති ‘අක්ඛාය වාදං පරිසාය මජ්ඣෙ’.

සො තං හසති උන්නමතිච්ච තෙනාති - සො තෙන ජයත්ථෙන තුට්ඨො හොති හට්ඨො පහට්ඨො අත්තමනො පරිපුණ්ණසංකප්පො; අථවා දන්තවිදංසකං හසමානො සො හසති. උන්නමතිච්ච තෙනාති - සො තෙන ජයත්ථෙන උන්නතො හොති. උන්නමො ධජො සම්පග්ගාහො කෙතුකම්යතා චිත්තස්සාති ‘සො තං හසති උන්නමතිච්ච තෙන.’

පප්පුය්ය තමත්ථං යථාමනො අහූති - ‘තං ජයත්ථං ‘පප්පුය්ය පාපුණිත්වා අධිගන්ත්වා වින්දිත්වා පටිලභිත්වා; යථාමනො අහූති යථාමනො අහු යථාචිත්තො අහු යථාසංකප්පො අහු යථාවිඤ්ඤාණො අහූති - පප්පුය්ය තමත්ථං යථාමනො අහු. ‘