6. 4.
සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං
පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති,
එවං පියායිතං ජනං
පෙතං කාලකතං න පස්සති.
සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතන්ති - සඞ්ගතං සමාගතං සමාහිතං සන්නිපතිතන්ති ‘සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං. ‘
පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සතීති - යථා පුරිසො සුපිනගතො චන්දං පස්සති, සුරියං පස්සති, මහාසමුද්දං පස්සති, සිනෙරුං පබ්බතරාජානං පස්සති, හත්ථිං පස්සති, අස්සං පස්සති, රථං පස්සති, පත්තිං පස්සති, සෙනාබ්යූහං පස්සති, ආරාමරාමණෙය්යකං පස්සති, වනරාමණෙය්යකං පස්සති, භූමිරාමණෙය්යකං පස්සති, පොක්ඛරණීරාමණෙය්යකං පස්සති; පටිබුද්ධො න කිඤ්චි පස්සතීති ‘පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති. ‘
එවං පියායිතං ජනන්ති - ‘එව’න්ති ඔපම්මසම්පටිපාදනං; පියායිතං ජනන්ති පියායිතං මමායිතං ජනං, මාතරං වා පිතරං වා භාතරං වා භගිනිං වා පුත්තං වා ධීතරං වා මිත්තං වා අමච්චං වා ඤාතිසාලොහිතං වාති ‘එවං පියායිතං ජනං.’ පෙතං කාලකතං න පස්සතීති - පෙතො වුච්චති මතො කාලකතො, තං පෙතං න පස්සති, න දක්ඛති, නාධිගච්ඡති, න වින්දති, න පටිලභතීති - පෙතං කාලකතං න පස්සති.
තෙනාහ භගවා:
සුපිනෙන යථාපි සඞ්ගතං
පටිබුද්ධො පුරිසො න පස්සති,
එවං පියායිතං ජනං
පෙතං කාලකතං න පස්සතී”ති.
6. 5.
දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා
යෙසං නාමමිදං පවුච්චති,
නාමමෙවාවසිස්සති
අක්ඛෙය්යං පෙතස්ස ජන්තුනො.
දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනාති - ‘දිට්ඨා’ති යෙ චක්ඛුවිඤ්ඤාණාහි සම්භූතා; සුතාති යෙ සොතවිඤ්ඤාණාභිසම්භූතා; තෙ ජනාති ඛත්තියා ච බ්රාහ්මණා ච වෙස්සා ච සුද්දා ච ගහට්ඨා ච පබ්බජිතා ච දෙවා ච මනුස්සා චාති ‘දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා’
යෙසං නාමමිදං පවුච්චතීති - ‘යෙස’න්ති ඛත්තියානං බ්රාහ්මණානං වෙස්සානං සුද්දානං ගහට්ඨානං පබ්බජිතානං දෙවානං මනුස්සානං; නාමන්ති සඞ්ඛා සමඤ්ඤා පඤ්ඤත්ති වොහාරො නාමං නාමකම්මං නාමධෙය්යං නිරුත්ති බ්යඤ්ජනං අභිලාපො; පවුච්චතීති වුච්චති පවුච්චති කථීයති භණීයති දීපීයති වොහරීයතීති ‘යෙසං නාමමිදං පවුච්චති. ‘
නාමමෙවාවසිස්සති අක්ඛෙය්යන්ති - රූපගතං වෙදනාගතං සඤ්ඤාගතං සඞ්ඛාරගතං විඤ්ඤාණගතං පහීයති ජහීයති අන්තරධායති විප්පලුජ්ජතීති නාමමෙවාවසිස්සති; අක්ඛෙය්යන්ති අක්ඛාතුං කථෙතුං භණිතුං දීපයිතුං වොහරිතුන්ති ‘නාමමෙවාවසිස්සති අක්ඛෙය්යං.’
පෙතස්ස ජන්තුනො - ‘පෙතස්සා’ති පෙතස්ස කාලකතස්ස; ජන්තුනොති සත්තස්ස නරස්ස මාණවස්ස පොසස්ස පුග්ගලස්ස ජීවස්ස ජාගුස්ස ජන්තුස්ස ඉන්දගුස්ස හින්දගුස්ස මනුජස්සාති අක්ඛෙය්යං පෙතස්ස ජන්තුනො.
තෙනාහ භගවා:
“දිට්ඨාපි සුතාපි තෙ ජනා
යෙසං නාමමිදං පවුච්චති,
නාමමෙවාවසිස්සති
අක්ඛෙය්යං පෙතස්ස ජන්තුනො”ති.
6. 6.
සොකපරිදෙවමච්ඡරං
න ජහන්ති ගිද්ධා මමායිතෙ
තස්මා මුනයො පරිග්ගහං
හිත්වා අචරිංසු ඛෙමදස්සිනො.
සොකපරිදෙවමච්ඡරං න ජහන්ති ගිද්ධා මමායිතෙති ‘සොකො’ති ඤාතිව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස භොගව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස රොගව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස සීලව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස දිට්ඨිව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙන වා ව්යසනෙන සමන්නාගතස්ස අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙන වා දුක්ඛධම්මෙන ඵුට්ඨස්ස සොකො සොචනා සොචිතත්තං අන්තොසොකො අන්තොපරිසොකො අන්තොදාහො අන්තොපරිදාහො චෙතසො පරිඣායනා දොමනස්සං සොකසල්ලං ; පරිදෙවොති - ඤාතිව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස -පෙ- දිට්ඨි ව්යසනෙන වා ඵුට්ඨස්ස අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙන වා ව්යසනෙන සමන්නාගතස්ස අඤ්ඤතරඤ්ඤතරෙන වා දුක්ඛධම්මෙන ඵුට්ඨස්ස ආදෙවො පරිදෙවො ආදෙවනා පරිදෙවනා ආදෙවිතත්තං පරිදෙවිතත්තං වාචා පලාපො විප්පලාපො ලාලප්පො ලාලප්පනා ලාලප්පිතත්තං; මච්ඡරියන්ති - පඤ්ච මච්ඡරියානි: ආවාසමච්ඡරියං කුලමච්ඡරියං ලාභමච්ඡරියං වණ්ණමච්ඡරියං ධම්මමච්ඡරියං, යං එවරූපං මච්ඡරියං මච්ඡරායනා මච්ඡරායිතත්තං වෙවිච්ඡං කදරියං කටුකඤ්චුකතා අග්ගහිතත්තං චිත්තස්ස, ඉදං වුච්චති මච්ඡරියං. අපි ච ඛන්ධමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං, ධාතුමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං, ආයතනමච්ඡරියම්පි මච්ඡරියං, ගාහො; ඉදං වුච්චති මච්ඡරියං.