4. 1.
පස්සාමි සුද්ධං පරමං අරොගං
දිට්ඨෙන සංද්ධිසු නරස්ස හොති,
එවාභිජානං පරමන්ති ඤත්වා
සුද්ධානුපස්සී පච්චෙති ඤාණං.
පස්සාමි සුද්ධං පරමං ආරොගන්ති - ‘පස්සාමි සුද්ධ’න්ති පස්සාමි සුද්ධං, දක්ඛාමි සුද්ධං, ඔලොකෙමි සුද්ධං, නිජ්ඣායාමි සුද්ධං, උපපරික්ඛාමි සුද්ධං; පරමං අරොගන්ති - පරමං ආරොග්යප්පත්තං ඛෙමප්පත්තං තාණප්පත්තං ලෙනප්පත්තං සරණප්පත්තං අභයප්පත්තං අච්චුතප්පත්තං නිබ්බානප්පත්තන්ති ‘පස්සාමි සුද්ධං පරමං අරොගං.’
දිට්ඨෙන සංසුද්ධි නරස්ස හොතීති - චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන රූපදස්සනෙන නරස්ස සුද්ධි විසුද්ධි පරිසුද්ධි මුත්ති විමුත්ති පරිමුත්ති හොති; නරො සුජ්ඣති විසුජ්ඣති පරිසුජ්ඣති මුච්චති විමුච්චති පරිමුච්චතීති ‘දිට්ඨෙන සංසුද්ධි නරස්ස හොති. ‘
එවාභිජානං පරමන්ති ඤත්වාති - එවං අභිජානන්තො ආජානන්තො විජානන්තො පටිවිජානන්තො පටිවිජ්ඣන්තො ඉදං පරමං අග්ගං සෙට්ඨං විසෙට්ඨං පාමොක්ඛං උත්තමං පවරන්ති ඤත්වා ජානිත්වා තුලයිත්වා තීරයිත්වා විභාවයිත්වා විභූතං කත්වාති ‘එවාභිජානං පරමන්ති ඤත්වා. ‘
සුද්ධානුපස්සී පච්චෙති ඤාණන්ති - යො සුද්ධං පස්සති, සො සුද්ධානුපස්සී; පච්චෙති ඤාණන්ති - චක්ඛුවිඤ්ඤාණං රූපදස්සනෙ න ඤාණන්ති පච්චෙති, මග්ගොති පච්චෙති, පථො’ති පච්චෙති, නිය්යානන්ති පච්චෙතීති ‘සුද්ධානුපස්සී පච්චෙති ඤාණ’න්ති.
තෙනාහ භගවා:
“පස්සාමි සුද්ධං පරමං අරොගං
දිට්ඨෙන සංසුද්ධි නරස්ස හොති,
එවාභිජානං පරමන්ති ඤත්වා
සුද්ධානුපස්සී පච්චෙති ඤාණ”න්ති.
4. 2.
දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොති
ඤාණෙන වා සො පජහාති දුක්ඛං,
අඤ්ඤෙන සො සුජ්ඣති සොපධීකො
දිට්ඨි හි නං පාව තථා වදානං.
දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොතීති - චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන රූපදස්සනෙන චෙ නරස්ස සුද්ධි විසුද්ධි පරිසුද්ධි මුත්ති විමුත්ති පරිමුත්ති හොති, නරො සුජ්ඣති විසුජ්ඣති පරිසුජ්ඣති, මුච්චති විමුච්චති පරිමුච්චතීති ‘දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොති.’
ඤාණෙන වා සො පජහාති දුක්ඛන්ති - චක්ඛුවිඤ්ඤාණෙන රූපදස්සනෙන චෙ නරෙ ජාතිදුක්ඛං පජහාති, ජරාදුක්ඛං පජහාති, ව්යාධිදුක්ඛං පජහාති, මරණදුක්ඛං පජහාති, සොකපරිදෙවදුක්ඛදොමනස්සූපායාසදුක්ඛං පජහාතීති ‘ඤාණෙන ව සො පජහාති දුක්ඛං.’
අඤ්ඤෙන සො සුජ්ඣති සොපධීකොති - අඤ්ඤෙන අසුද්ධි මග්ගෙන මිච්ඡාපටිපදාය අනිය්යාණිකපථෙන අඤ්ඤත්ර සතිපට්ඨානෙහි අඤ්ඤත්ර සම්මප්පධානෙහි අඤ්ඤත්ර ඉද්ධිපාදෙහි අඤ්ඤත්ර ඉන්ද්රියෙහි අඤ්ඤත්ර බලෙහි අඤ්ඤත්ර බොජ්ඣඞ්ගෙහි අඤ්ඤත්ර අරියා අට්ඨඞ්ගිකමග්ගා නරො සුජ්ඣති විසුජ්ඣති පරිසුජ්ඣති මුච්චති විච්චතිමු පරිමුච්චති; සොපධීකොති සරාගො සදොසො සමොහො සමානො සතණ්හො සදිට්ඨි සකිලෙසො සඋපාදානොති ‘අඤ්ඤෙන සොසුජ්ඣති සොපධීකො’.
දිට්ඨි හි නං පාව තථා වදානන්ති - සා ච දිට්ඨි නං පුග්ගලං පාවදති: ‘ඉති ච යං පුග්ගලො මිච්ඡාදිට්ඨිකො විපරීතදස්සනො’ති; තථා වදානන්ති - තථා වදන්තං කථෙන්තං භණන්තං දීපයන්තං වොහරන්තං, ‘සස්සතො ලොකො ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති තථා වදන්තං කථෙන්තං භණන්තං දීපයන්තං වොහරන්තං, ‘අසස්සතො ලොකො, අන්තවා ලොකො, අනන්තවා ලොකො, තං ජීවං තං සරීරං, අඤ්ඤං ජීවං අඤ්ඤං සරීරං, හොති තථාගතො පරම්මරණා, න හොති තථාගතො පරම්මරණා, හොති ච න ච හොති තථාගතො පරම්මරණා, නෙව හොති න න හොති තථාගතො පරම්මරණා ඉදමෙව සච්චං මොඝමඤ්ඤ’න්ති තථා වදන්තං කථෙන්තං භණන්තං දීපයන්තං වොහරන්තන්ති ‘දිට්ඨි හි නං පාව තථාවදානං’.
තෙනාහ භගවා:
“දිට්ඨෙන චෙ සුද්ධි නරස්ස හොති
ඤාණෙන වා සො පජහාති දුක්ඛං,
අඤ්ඤෙන සො සුජ්ඣති සොපධීකො
දිට්ඨී හි නං පාව තථා වදාන”න්ති.