15. 4.
ඔසානෙ ත්වෙව බ්යාරුද්ධෙ දිස්වා මෙ අරතී අහු,
අථෙත්ථ සල්ලමද්දක්ඛිං දුද්දසං හදයස්සිතං.
ඔසානෙ ත්වෙව බ්යාරුද්ධෙති - ‘ඔසානෙත්වෙවා’ති සබ්බං යොබ්බඤ්ඤං ජරා ඔසාපෙති; සබ්බං ආරොග්යං බ්යාධි ඔසාපෙති; සබ්බං ජීවිතං මරණං ඔසාපෙති; සබ්බං ලාභං අලාභො ඔසාපෙති; සබ්බං යසං අයසො ඔසාපෙති; සබ්බං පසංසං නින්දා ඔසාපෙති; සබ්බං සුඛං දුක්ඛං ඔසාපෙතීති ‘ඔසානෙත්වෙව;’ බ්යාරුද්ධෙති යොබ්බඤ්ඤකාමා සත්තා ජරාය පටිවිරුද්ධා; ආරොග්යකාමා සත්තා බ්යාධිනා පටිවිරුද්ධා; ජීවිතුකාමා සත්තා මරණෙන පටිවිරුද්ධා; ලාභකාමා සත්තා අලාභෙන පටිවිරුද්ධා; යසකාමා සත්තා අයසෙන පටිවිරුද්ධා; පසංසාකාමා සත්තා නින්දාය පටිවිරුද්ධා; සුඛකාමා සත්තා දුක්ඛෙන පටිවිරුද්ධා ආහතා පච්චාහතා ආඝාතිතා පච්චාඝාතිතාති ‘ඔසානෙත්වෙව බ්යාරුද්ධෙ.’
දිස්වා මෙ අරති අහූති - ‘දිස්වා’ති දිස්වා පස්සිත්වා තුලයිත්වා තීරයිත්වා විභාවයිත්වා විභූතං කත්වාති දිස්වා; මෙ අරතීති යා අරති යා අනභිරති යා අනභිරමණා යා උක්කණ්ඨිතතා යා පරිතසිතා අහූති දිස්වා මෙ අරති අහු.
අථෙත්ථ සල්ලමද්දක්ඛින්ති - ‘අථා’ති පදසන්ධි -පෙ- පදානුපුබ්බතා මෙතං ‘අථා’ති; එත්ථාති සත්තෙසු; සල්ලන්ති සත්ත සල්ලානි: රාගසල්ලං දොසසල්ලං මොහසල්ලං මානසල්ලං දිට්ඨිසල්ලං සොකසල්ලං කථඞ්කථාසල්ලං; අද්දක්ඛින්ති අද්දසං අදක්ඛිං අපස්සිං පටිවිජ්ඣින්ති - අථෙත්ථ සල්ලමද්දක්ඛිං.
දුද්දසං හදයස්සිතන්ති - ‘දුද්දස’න්ති දුද්දසං දුද්දක්ඛං දුප්පස්සං දුබ්බුජ්ඣං දුරනුබුජ්ඣං දුප්පටිවිජ්ඣන්ති දුද්දසං; හදයස්සිතන්ති හදයං වුච්චති චිත්තං; “යං චිත්තං මනො මානසං හදයං පණ්ඩරං මනො මනායතනං මනින්ද්රියං විඤ්ඤාණං විඤ්ඤාණක්ඛන්ධො තජ්ජා මනොවිඤ්ඤාණධාතු; හදයස්සිතං හදයනිස්සිතං චිත්තසිතං චිත්තනිස්සිතං චිත්තෙන සහජාතං සහගතං සංසට්ඨං සම්පයුත්තං එකුප්පාදං එකනිරොධං එකවත්ථුකං එකාරම්මණන්ති “දුද්දසං හදයස්සිතං”.
තෙනාහ භගවා:
“ඔසානෙ ත්වෙව බ්යාරුද්ධෙ දිස්වා මෙ අරතී අහු,
අථෙත්ථ සල්ලමද්දක්ඛිං දුද්දසං හදයස්සිත”න්ති.
15. 5.
යෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො දිසා සබ්බා විධාවති,
තමෙව සල්ලමබ්බුය්හ න ධාවති න සීදති.
යෙන සල්ලෙන ඔතිණ්ණො දිසා සබ්බා විධාවතීති - ‘සල්ල’න්ති සත්ත සල්ලානි: රාගසල්ලං දොසසල්ලං මොහසල්ලං මානසල්ලං දිට්ඨිසල්ලං සොකසල්ලං කථඞ්කථාසල්ලං.
කතමා රාගසල්ලං? යො රාගො සාරාගො අනුනයො අනුරොධො නන්දිරාගො චිත්තස්ස සාරාගො -පෙ- අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං. ඉදං රාගසල්ලං.
කතමං දොසසල්ලං? අනත්ථං මෙ අචරීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරතීති ආඝාතො ජායති, අනත්ථං මෙ චරිස්සතී’ති ආඝාතො ජායති -පෙ- චණ්ඩික්කං අසුරොපො අනත්තමනතා චිත්තස්ස, ඉදං දොසසල්ලං.