11. 3.
පියා සු ලොකස්මිං කුතොනිදානා
යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ,
ආසා ච නිට්ඨා ච කුතො නිදානා
යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති.
පියා සු ලොකස්මිං කුතොනිදානාති - පියා කුතො නිදානා, කුතො ජාතා, කුතො සඤ්ජාතා. කුතො නිබ්බත්තා. කුතො අභිනිබ්බත්තා, කුතො පාතුභූතා, කින්නිදානා, කිංසමුදයා, කිඤ්ජාතිකා, කිම්පභවාති පියානං මූලං පුච්ඡති -පෙ- සමුදයං පුච්ඡති පපුච්ඡති යාවතා අජ්ඣෙසති පසාදෙතීති - ‘පියා සු ලොකස්මිං කුතොනිදානා.’
යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙති - ‘යෙ චාපී’ති ඛත්තියා ච බ්රාහ්මණා ච වෙස්සා ච සුද්දා ච ගහට්ඨා ච පබ්බජිතා ච දෙවා ච මනුස්සා ච; ලොභාති යො ලොභො ලුබ්භනා ලුබ්භිතත්තං සාරාගො සාරජ්ජනා සාරජ්ජිතත්තං අභිජ්ඣා ලොභො අකුසලමූලං විචරන්තීති විචරන්ති විහරන්ති ඉරීයන්ති වත්තන්ති පාලෙන්ති යපෙන්ති යාපෙන්ති; ලොකෙති අපායලොකෙ මනුස්සලොකෙ දෙවලොකෙ ඛන්ධලොකෙ ධාතුලොකෙ ආයතනලොකෙති ‘යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ. ‘
ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානාති - ‘ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානා කුතො ජාතා කුතො සඤ්ජාතා කුතො නිබ්බත්ති කුතො අභිනිබ්බත්තා කුතො පාතුභූතා කින්නිදානා කිංසමුදයා කිඤ්ජාතිකා කිම්පභවා, ති ආසාය ච නිට්ඨාය ච මූලං පුච්ඡති -පෙ- සමුදයං පුච්ඡති පපුච්ඡති යාවතා අජ්ඣෙසති පසාදෙතීති - ‘ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානා.’
යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්තීති - යෙ නරස්ස පරායනා හොන්ති. දීපා හොන්ති, තාණා හොන්ති, ලෙනා හොන්ති, සරණා හොන්ති, නරො නිට්ඨා පරායනො හොතීති, ‘යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති.’
තෙනාහ සො නිම්මිතො:
“පියා සු ලොකස්මිං කුතොනිදානා
යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ,
ආසා ච නිට්ඨා ච කුතොනිදානා
යෙ සම්පරාය නරස්ස හොන්තී”ති.
11. 4.
ඡන්දනිදානානි පියානි ලොකෙ
යෙ චාපි ලොභා විචරන්ති ලොකෙ,
ආසා ච නිට්ඨා ච ඉතොනිදානා
යෙ සම්පරායාය නරස්ස හොන්ති.
ඡන්දනිදානානි පියානි ලොකෙති - ‘ඡන්දො’ති යො කාමෙසු කාමච්ඡන්දො කාමරාගො කාමනන්දි කාමතණ්හා කාමසිනෙහො කාමපරිළාහො කාමමුච්ඡා කාමජ්ඣොසානං කාමොඝො කාමයොගො කාමූපාදානං කාමච්ඡන්දනීවරණං. අපිච, පඤ්ච ඡන්දා: පරියෙසනච්ඡන්දො පටිලාභච්ඡන්දො පරිභොගච්ඡන්දො සන්නිධිච්ඡන්දො විස්සජ්ජනච්ඡන්දො. කතමො පරියෙසනඡන්දො? ඉධෙකච්චො අජ්ඣොසිතොයෙව අත්ථිකො ඡන්දජාතො රූපෙ පරියෙසති. සද්දෙ - ගන්ධෙ - රසෙ - ඵොට්ඨබ්බෙ පරියෙසති. අයං පරියෙසනච්ඡන්දො. කතමො පටිලාභච්ඡන්දො? ඉධෙකච්චො අජ්ඣොසිතොයෙව අත්ථිකො ඡන්දජාතො රූපෙ පටිලභති. සද්දෙ - ගන්ධෙ - රසෙ - ඵොට්ඨබ්බෙ පටිලභති. අයං පටිලාභච්ඡන්දො.