4. 1. 13.
[ලොකාවබොධසුත්තං]
112. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. ලොකො භික්ඛවෙ තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධො. ලොකස්මා තථාගතො විසඤ්ඤුත්තො. ලොකසමුදයො භික්ඛවෙ තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධො. ලොකසමුදයො තථාගතස්ස පහීණො. ලොකනිරොධො භික්ඛවෙ තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධො. ලොකනිරොධො තථාගතස්ස සච්ඡිකතො. ලොකනිරොධගාමිනී පටිපදා භික්ඛවෙ තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධා. ලොකනිරොධගාමිනී පටිපදා තථාගතස්ස භාවිතා.
යං භික්ඛවෙ සදෙවකස්ස ලොකස්ස සමාරකස්ස සබ්රහ්මකස්ස, සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය දිට්ඨං සුතං මුතං විඤ්ඤාතං පත්තං පරියෙසිතං අනුවිචරිතං මනසා, යස්මා තං තථාගතෙන අභිසම්බුද්ධං, තස්මා තථාගතො’ති වුච්චති.
යඤ්ච භික්ඛවෙ රත්තිං තථාගතො අනුත්තරං සම්මාසම්බොධිං අභිසම්බුජ්ඣති, යඤ්ච රත්තිං අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බායති, යං එතස්මිං අන්තරෙ භාසති ලපති නිද්දිසති, සබ්බං තං තථෙව හොති. නො අඤ්ඤථා. තස්මා තථාගතො’ති වුච්චති.
යථාවාදී භික්ඛවෙ තථාගතො තථාකාරී. යථාකාරී තථාගතො තථාවාදී. ඉති යථාවාදී තථාකාරී, යථාකාරී තථාවාදී, තස්මා තථාගතො’ති වුච්චති. සදෙවකෙ භික්ඛවෙ ලොකෙ සමාරකෙ සබ්රහ්මකෙ, සස්සමණබ්රාහ්මණියා පජාය සදෙවමනුස්සාය තථාගතො අභිභූ අනභිභූතො. අඤ්ඤදත්ථුදසො වසවත්තී. තස්මා තථාගතො’ති වුච්චතීති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සබ්බලොකං අභිඤ්ඤාය සබ්බලොකෙ යථාතථං,
සබ්බලොකවිසංයුත්තො සබ්බලොකෙ අනූපයො.
3. සබ්බෙ සබ්බාභිභූ ධීරො සබ්බගන්ථප්පමොචනො,
ඵුට්ඨාස්ස පරමා සන්ති නිබ්බානං අකුතොභයං.
4. එස ඛීණාසවො බුද්ධො අනීඝො ඡින්නසංසයො,
සබ්බකම්මක්ඛයං පත්තො විමුත්තො උපධිසඞ්ඛයෙ.
5. එස සො භගවා බුද්ධො එස සීහො අනුත්තරො,
සදෙවකස්ස ලොකස්ස බ්රහ්මචක්කං පවත්තයී.
6. ඉති දෙවා මනුස්සා ච යෙ බුද්ධං සරණං ගතා,
සංගම්ම තං නමස්සන්ති මහන්තං වීතසාරදං.
7. දන්තො දමයතං සෙට්ඨො සන්තො සමයතං ඉසි,
මුත්තො මොචයතං අග්ගො තිණ්ණො තාරයතං වරො.
8. ඉති හෙතං නමස්සන්ති මහන්තං වීතසාරදං,
සදෙවකස්මිං ලොකස්මිං නත්ථි තෙ පටිපුග්ගලො’ති”.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
චතුක්කනිපාතො නිට්ඨිතො.
තස්සුද්දාන:
බ්රාහ්මණ චත්තාරි ජානං සමණ සීලා තණ්හා බ්රහ්මා
බහූකාරා කුහ පුරිසා චර සම්පන්න ලොකෙන තෙරසා’ති.
සත්තවිසෙකනිපාතං දුකං බාවීස සුත්තසඞ්ගහිතං
සමපඤ්ඤාසමථ තිකං තෙරස චතුක්කඤ්ච ඉති යමිදං,
ද්විදසුත්තරසුත්තසතෙ සඞ්ගායිත්වා සමාදහිංසු පුරා
අරහන්තො චිරට්ඨිතියා තමාහු නාමෙන ඉතිවුත්තකන්ති.
ඉතිවුත්තකපාළි නිට්ඨිතා.