4. 1. 10.
[පුරිසපියරූපසුත්තං]
109. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. සෙය්යථාපි භික්ඛවෙ, පුරිසො නදියා සොතෙන ඔවුය්හෙය්ය පියරූපසාතරූපෙන. තමෙනං චක්ඛුමා පුරිසො තීරෙ ඨිතො දිස්වා එවං වදෙය්ය, ‘කිඤ්චාපි ඛො ත්වං අම්භො පුරිස නදියා සොතෙන ඔවුය්හසි පියරූපසාතරූපෙන, අත්ථි චෙත්ථ හෙට්ඨා රහදො සඌමි සාවට්ටො සගහො සරක්ඛසො යං ත්වං අම්භො පුරිස, පාපුණිත්වා මරණං වා නිගච්ඡසි මරණමත්තං වා දුක්ඛන්ති.” අථ ඛො සො භික්ඛවෙ පුරිසො තස්ස පුරිසස්ස සද්දං සුත්වා හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච පටිසොතං වායමෙය්ය.
උපමා ඛො මෙ අයං භික්ඛවෙ කතා අත්ථස්ස විඤ්ඤාපනාය. අයමෙත්ථ අත්ථො:
නදියා සොතො’ති ඛො භික්ඛවෙ, තණ්හායෙතං අධිවචනං. පියරූපසාතරූපන්ති ඛො භික්ඛවෙ ඡන්නෙතං අජ්ඣත්තිකානං ආයතනානං අධිවචනං. හෙට්ඨාරහදො’ති ඛො භික්ඛවෙ, පඤ්චන්නං ඔරම්භාගියානං සංයොජනානං අධිවචනං. සඌමීති ඛො භික්ඛවෙ, කොධූපායාසස්සෙතං අධිවචනං. සාවට්ටො’ති ඛො භික්ඛවෙ පඤ්චන්නෙතං කාමගුණානං අධිවචනං. සගහො සරක්ඛසො’ති ඛො භික්ඛවෙ මාතුගාමස්සෙතං අධිවචනං. පටිසොතො’ති ඛො භික්ඛවෙ, නෙක්ඛම්මස්සෙතං අධිවචනං. හත්ථෙහි ච පාදෙහි ච වායාමො’ති ඛො භික්ඛවෙ, විරියාරම්භස්සෙතං අධිවචනං. චක්ඛුමා පුරිසො තීරෙ ඨිතො’ති ඛො භික්ඛවෙ, තථාගතස්සෙතං අධිවචනං අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්සාති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “සහාපි දුක්ඛෙන ජහෙය්ය කාමෙ
යොගක්ඛෙමං ආයතිං පත්ථයානො
සම්මප්පජානො සුවිමුත්තචිත්තො
විමුත්තියා ඵස්සයෙ තත්ථ තත්ථ
ස වෙදගූ වුසිතබ්රහ්මචරියො
ලොකන්තගූ පාරගතො’ති වුච්චතී”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා, ඉති මෙ සුතන්ති.
4. 1. 11.
[චරසුත්තං]
110. වුත්තං හෙතං භගවතා වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං:
1. චරතො චෙපි භික්ඛවෙ භික්ඛුනො උප්පජ්ජති කාමවිතක්කො වා ව්යාපාදවිතක්කො වා විහිංසාවිතක්කො වා. තඤ්චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු අධිවාසෙති නප්පජහති න විනොදෙති න බ්යන්තීකරොති අනභාවං ගමෙති. චරම්පි භික්ඛවෙ භික්ඛු එවංභූතො අනාතාපී අනොත්තප්පී සතතං සමිතං කුසීතො හීනවීරියො’ති වුච්චති.
ඨිතස්ස චෙ’පි භික්ඛවෙ භික්ඛුනො උප්පජ්ජති කාමවිතක්කො වා ව්යාපාදවිතක්කො වා විහිංසාවිතක්කො වා. තඤ්චෙ භික්ඛවෙ භික්ඛු අධිවාසෙති නප්පජහති න විනොදෙති න බ්යන්තීකරොති න අනභාවං ගමෙති. ඨිතො’පි, භික්ඛවෙ භික්ඛු එවංභූතො අනාතාපී අනොත්තප්පී සතතං සමිතං කුසීතො හීනවිරියො’ති වුච්චති.