2. 2. 1.
[විතක්ක සුත්තං]
38. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං.
1. තථාගතං භික්ඛවෙ අරහන්තං සම්මාසම්බුද්ධං ද්වෙ විතක්කා බහුලං සමුදාචරන්ති: ඛෙමො ච විතක්කො පවිවෙකො ච. අබ්යාපජ්ඣාරාමො භික්ඛවෙ තථාගතො අබ්යාපජ්ඣරතො. තමෙනං භික්ඛවෙ තථාගතං අබ්යාපජ්ඣාරාමං අබ්යාපජ්ඣරතං එසොව විතක්කො බහුලං සමුදාචරති: ‘ඉමායාහං ඉරියාය න කිඤ්චි ව්යාබාධෙමි තසං වා ථාවරං වා’ති. පවිවෙකාරාමො භික්ඛවෙ තථාගතො පවිවෙකරතො. තමෙනං භික්ඛවෙ තථාගතං පවිවෙකාරාමං පවිවෙකරතං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරති: යං අකුසලං තං පහීනන්ති.
2. තස්මාතිහ භික්ඛවෙ තුම්හෙ’පි අබ්යාපජ්ඣාරාමා විහරථ අබ්යාපජ්ඣරතා. තෙසං වො භික්ඛවෙ තුම්හාකං අබ්යාපජ්ඣාරාමානං විහරතං අබ්යාපජ්ඣරතානං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරිස්සති: ‘ඉමාය මයං ඉරියාය න කිඤ්චි ව්යාබාධෙම තසං වා ථාවරං වා’ති. “පවිවෙකාරාමො භික්ඛවෙ විහරථ පවිවෙකරතා. තෙසං වො භික්ඛවෙ තුම්හාකං පවිවෙකාරාමානං විහරතං පවිවෙකරතානං එසෙව විතක්කො බහුලං සමුදාචරිස්සති: ‘කිං අකුසලං කිං අප්පහීනං කිං පජහාමා’ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
3. “තථාගතං බුද්ධමසය්හසාහිනං
දුවෙ විතක්කා සමුදාචරන්ති නං
ඛෙමො විතක්කො පඨමො උදීරිතො
තතො විවෙකො දුතියො පකාසිතො.
4. තමොනුදං පාරගතං මහෙසිං
තං පත්තිපත්තං වසිමං අනාසවං
වෙස්සන්තරං තණ්හක්ඛයෙ විමුත්තං
තං වෙ මුනිං අන්තිමදෙහධාරිං
මාරංජහං බ්රූමි ජරාය පාරගුං.
5. සෙලෙ යථා පබ්බතමුද්ධනිට්ඨිතො
යථාපි පස්සෙ ජනතං සමන්තතො
තථූපමං ධම්මමයං සුමෙධො
පාසාදමාරුය්හ සමන්තචක්ඛු
සොකාවතිණ්ණං ජනතමපෙතසොකො
අවෙක්ඛති ජාතිජරාභිභූතන්ති.”
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
2. 2. 2.
[දෙසනාසුත්තං]
39. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං.
1. තථාගතස්ස භික්ඛවෙ අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ද්වෙ ධම්මදෙසනා පරියායෙන භවන්ති. කතමා ද්වෙ? පාපං පාපකතො පස්සථා’ති අයං පඨමා ධම්මදෙසනා. පාපං පාපකතො දිස්වා තත්ථ නිබ්බින්දථ විරජ්ජථ විමුච්චථා’ති අයං දුතියා ධම්මදෙසනා. තථාගතස්ස භික්ඛවෙ අරහතො සම්මාසම්බුද්ධස්ස ඉමා ද්වෙ ධම්මදෙසනා පරියායෙන භවන්තීති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “තථාගතස්ස බුද්ධස්ස සබ්බභූතානුකම්පිනො
පරියායවචනං පස්ස ද්වෙ ච ධම්මා පකාසිතා:
3. පාපකං පස්සථ චෙතං තත්ථ චාපි විරජ්ජථ
තතො විරත්තචිත්තා සෙ දුක්ඛස්සන්තං කරිස්සථා”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
2. 2. 3.
[විජ්ජාසුත්තං]
40. වුත්තං හෙතං භගවතා. වුත්තමරහතා’ති මෙ සුතං.
1. අවිජ්ජා භික්ඛවෙ පුබ්බඞ්ගමා අකුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා අන්වදෙව අහිරිකං අනොත්තප්පං. විජ්ජා ච ඛො භික්ඛවෙ පුබ්බඞ්ගමා කුසලානං ධම්මානං සමාපත්තියා අන්වදෙව හිරොත්තප්පන්ති.
එතමත්ථං භගවා අවොච. තත්ථෙතං ඉති වුච්චති:
2. “යා කාචිමා දුග්ගතියො අස්මිං ලොකෙ පරම්හි ච
අවිජ්ජාමූලිකා සබ්බා ඉච්ඡාලොභසමුස්සයා.
3. යතො ච හොති පාපිච්ඡො අහිරීකො අනාදරො
තතො පාපං පසවති අපායං තෙන ගච්ඡති.
4. තස්මා ඡන්දඤ්ච ලොභඤ්ච අවිජ්ජඤ්ච විරාජයං.
විජ්ජං උප්පාදයං භික්ඛු සබ්බා දුග්ගතියො ජහෙ”ති.
අයම්පි අත්ථො වුත්තො භගවතා. ඉති මෙ සුතන්ති.
පඨම භාණවාරං.