මහාපෙසකාරසික්ඛාපදවණ්ණනා
තෙන සමයෙනාති මහාපෙසකාරසික්ඛාපදං. තත්ථ සුත්තං ධාරයිත්වාති සුත්තං තුලෙත්වා පලපරිච්ඡෙදං කත්වා. අප්පිතන්ති ඝනං. සුවීතන්ති සුට්ඨු වීතං, සබ්බට්ඨානෙසු සමං කත්වා වීතං. සුප්පවායිතන්ති සුට්ඨු පවායිතං සබ්බට්ඨානෙසු සමං කත්වා තන්තෙ පසාරිතං. සුවිලෙඛිතන්ති ලෙඛනියා සුට්ඨු විලිඛිතං. සුවිතච්ඡිතන්ති කොච්ඡෙන සුට්ඨු විතච්ඡිතං, සුනිද්ධොතන්ති අත්ථො. පටිබද්ධන්ති වෙකල්ලං . තන්තෙති තන්තෙ දීඝතො පසාරණෙයෙව උපනෙත්වාති අත්ථො.
තත්ර චෙ සො භික්ඛූති යත්ර ගාමෙ වා නිගමෙ වා තෙ තන්තවායා තත්ර. විකප්පං ආපජ්ජෙය්යාති විසිට්ඨං කප්පං අධිකවිධානං ආපජ්ජෙය්ය. පාළියං පන යෙනාකාරෙන විකප්පං ආපන්නො හොති, තං දස්සෙතුං “ඉදං ඛො, ආවුසො”තිආදි වුත්තං.
ධම්මම්පි භණතීති ධම්මකථම්පි කථෙති, “තස්ස වචනෙන ආයතං වා විත්ථතං වා අප්පිතං වා”ති සුත්තවඩ්ඪනආකාරමෙව දස්සෙති.
පුබ්බෙ අප්පවාරිතොති චීවරසාමිකෙහි පුබ්බෙ අප්පවාරිතො හුත්වා. සෙසං උත්තානත්ථමෙවාති.
ඡසමුට්ඨානං, කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මවචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
මහාපෙසකාරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
අච්චෙකචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා
තෙන සමයෙනාති අච්චෙකචීවරසික්ඛාපදං. තත්ථ දසාහානාගතන්ති දස අහානි දසාහං, තෙන දසාහෙන අනාගතා දසාහානාගතා, දසාහෙන අසම්පත්තාති අත්ථො, තං දසාහානාගතං, අච්චන්තසංයොගවසෙන භුම්මත්ථෙ උපයොගවචනං, තෙනෙවස්ස පදභාජනෙ “දසාහානාගතායා”ති වුත්තං. පවාරණායාති ඉදං පන යා සා දසාහානාගතාති වුත්තා, තං සරූපතො දස්සෙතුං අසම්මොහත්ථං අනුපයොගවචනං.
කත්තිකතෙමාසිකපුණ්ණමන්ති පඨමකත්තිකතෙමාසිකපුණ්ණමං. ඉධාපි පඨමපදස්ස අනුපයොගත්තා පුරිමනයෙනෙව භුම්මත්ථෙ උපයොගවචනං. ඉදං වුත්තං හොති – “‘යතො පට්ඨාය පඨමමහාපවාරණා දසාහානාගතා’ති වුච්චති, සචෙපි තානි දිවසානි අච්චන්තමෙව භික්ඛුනො අච්චෙකචීවරං උප්පජ්ජෙය්ය, ‘අච්චෙකං ඉද’න්ති ජානමානෙන භික්ඛුනා සබ්බම්පි පටිග්ගහෙතබ්බ”න්ති. තෙන පවාරණාමාසස්ස ජුණ්හපක්ඛපඤ්චමිතො පඨාය උප්පන්නස්ස චීවරස්ස නිධානකාලො දස්සිතො හොති. කාමඤ්චෙස “දසාහපරමං අතිරෙකචීවරං ධාරෙතබ්බ”න්ති ඉමිනාව සිද්ධො, අත්ථුප්පත්තිවසෙන පන අපුබ්බං විය අත්ථං දස්සෙත්වා සික්ඛාපදං ඨපිතං.
අච්චෙකචීවරන්ති අච්චායිකචීවරං වුච්චති, තස්ස පන අච්චායිකභාවං දස්සෙතුං “සෙනාය වා ගන්තුකාමො හොතී”තිආදි වුත්තං. තත්ථ සද්ධාති ඉමිනා සද්ධාමත්තකමෙව දස්සිතං. පසාදොති ඉමිනා සුප්පසන්නා බලවසද්ධා. එතං අච්චෙකචීවරං නාමාති එතං ඉමෙහි කාරණෙහි දාතුකාමෙන දූතං වා පෙසෙත්වා සයං වා ආගන්ත්වා “වස්සාවාසිකං දස්සාමී”ති එවං ආරොචිතං චීවරං අච්චෙකචීවරං නාම හොතී. ඡට්ඨිතො පට්ඨාය පන උප්පන්නං අනච්චෙකචීවරම්පි පච්චුද්ධරිත්වා ඨපිතචීවරම්පි එතං පරිහාරං ලභතියෙව.
සඤ්ඤාණං කත්වා නික්ඛිපිතබ්බන්ති කිඤ්චි නිමිත්තං කත්වා ඨපෙතබ්බං. කස්මා එතං වුත්තං? යදි හි තං පුරෙ පවාරණාය විභජන්ති. යෙන ගහිතං, තෙන ඡින්නවස්සෙන න භවිතබ්බං. සචෙ පන හොති, තං චීවරං සඞ්ඝිකමෙව හොති. තතො සල්ලක්ඛෙත්වා සුඛං දාතුං භවිස්සතීති.
අච්චෙකචීවරෙ අච්චෙකචීවරසඤ්ඤීති එවමාදි විභජිත්වා ගහිතමෙව සන්ධාය වුත්තං. සචෙ පන අවිභත්තං හොති, සඞ්ඝස්ස වා භණ්ඩාගාරෙ, චීවරසමයාතික්කමෙපි අනාපත්ති. ඉති අතිරෙකචීවරස්ස දසාහං පරිහාරො. අකතස්ස වස්සිකසාටිකචීවරස්ස අනත්ථතෙ කථිනෙ පඤ්ච මාසා, වස්සෙ උක්කඩ්ඪිතෙ ඡ මාසා, අත්ථතෙ කථිනෙ අපරෙ චත්තාරො මාසා. හෙමන්තස්ස පච්ඡිමෙ දිවසෙ මූලචීවරාධිට්ඨානවසෙන අපරොපි එකො මාසොති එකාදස මාසා පරිහාරො. සතියා පච්චාසාය මූලචීවරස්ස එකො මාසො, අච්චෙකචීවරස්ස අනත්ථතෙ කථිනෙ එකාදසදිවසාධිකො මාසො, අත්ථතෙ කථිනෙ එකාදසදිවසාධිකා පඤ්ච මාසා, තතො පරං එකදිවසම්පි පරිහාරො නත්ථීති වෙදිතබ්බං.
අනච්චෙකචීවරෙති අච්චෙකචීවරසදිසෙ අඤ්ඤස්මිං. සෙසමෙත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.
කථිනසමුට්ඨානං – අකිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මවචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
අච්චෙකචීවරසික්ඛාපදවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
සාසඞ්කසික්ඛාපදවණ්ණනා
තෙන සමයෙනාති සාසඞ්කසික්ඛාපදං. තත්ථ වුත්ථවස්සා ආරඤ්ඤකෙසූති තෙ පුබ්බෙපි අරඤ්ඤෙයෙව විහරිංසු. දුබ්බලචීවරත්තා පන පච්චයවසෙන ගාමන්තසෙනාසනෙ වස්සං වසිත්වා නිට්ඨිතචීවරා හුත්වා “ඉදානි නිප්පලිබොධා සමණධම්මං කරිස්සාමා”ති ආරඤ්ඤකෙසු සෙනාසනෙසු විහරන්ති. කත්තිකචොරකාති කත්තිකමාසෙ චොරා. පරිපාතෙන්තීති උපද්දවන්ති, තත්ථ තත්ථ ආධාවිත්වා උත්තාසෙන්ති පලාපෙන්ති. අන්තරඝරෙ නික්ඛිපිතුන්ති අන්තොගාමෙ නික්ඛිපිතුං. භගවා යස්මා පච්චයා නාම ධම්මෙන සමෙන දුල්ලභා, සල්ලෙඛවා හි භික්ඛු මාතරම්පි විඤ්ඤාපෙතුං න සක්කොති. තස්මා චීවරගුත්තත්ථං අන්තරඝරෙ නික්ඛිපිතුං අනුජානාති. භික්ඛූනං පන අනුරූපත්තා අරඤ්ඤවාසං න පටික්ඛිපි.