තෙන සමයෙනාති තතුත්තරිසික්ඛාපදං. තත්ථ අභිහට්ඨුන්ති අභීති උපසග්ගො, හරිතුන්ති අත්ථො, ගණ්හිතුන්ති වුත්තං හොති. පවාරෙය්යාති ඉච්ඡාපෙය්ය, ඉච්ඡං රුචිං උප්පාදෙය්ය, වදෙය්ය නිමන්තෙය්යාති අත්ථො. අභිහට්ඨුං පවාරෙන්තෙන පන යථා වත්තබ්බං, තං ආකාරං දස්සෙතුං “යාවතකං ඉච්ඡසි තාවතකං ගණ්හාහී”ති එවමස්ස පදභාජනං වුත්තං. අථ වා යථා “නෙක්ඛම්මං දට්ඨු ඛෙමතො”ති (සු· නි· 426, 1104; චූළනි· ජතුකණ්ණිමාණවපුච්ඡානිද්දෙස 67) එත්ථ දිස්වාති අත්ථො, එවමිධාපි “අභිඅට්ඨුං පවාරෙය්යා”ති අභිහරිත්වා පවාරෙය්යාති අත්ථො. තත්ථ කායාභිහාරො වාචාභිහාරොති දුවිධො අභිහාරො, කායෙන වා හි වත්ථානි අභිහරිත්වා පාදමූලෙ ඨපෙත්වා “යත්තකං ඉච්ඡසි තත්තකං ගණ්හාහී”ති වදන්තො පවාරෙය්ය, වාචාය වා “අම්හාකං දුස්සකොට්ඨාගාරං පරිපුණ්ණං, යත්තකං ඉච්ඡසි තත්තකං ගණ්හාහී”ති වදන්තො පවාරෙය්ය, තදුභයම්පි එකජ්ඣං කත්වා “අභිහට්ඨුං පවාරෙය්යා”ති වුත්තං.

සන්තරුත්තරපරමන්ති සඅන්තරං උත්තරං පරමං අස්ස චීවරස්සාති සන්තරුත්තරපරමං, නිවාසනෙන සද්ධිං පාරුපනං උක්කට්ඨපරිච්ඡෙදො අස්සාති වුත්තං හොති. තතො චීවරං සාදිතබ්බන්ති තතො අභිහටචීවරතො එත්තකං චීවරං ගහෙතබ්බං, න ඉතො පරන්ති අත්ථො. යස්මා පන අච්ඡින්නසබ්බචීවරෙන තිචීවරිකෙනෙව භික්ඛුනා එවං පටිපජ්ජිතබ්බං, අඤ්ඤෙන අඤ්ඤථාපි, තස්මා තං විභාගං දස්සෙතුං “සචෙ තීණි නට්ඨානි හොන්තී”තිආදිනා නයෙනස්ස පදභාජනං වුත්තං.

තත්රායං විනිච්ඡයො – යස්ස තීණි නට්ඨානි, තෙන ද්වෙ සාදිතබ්බානි, එකං නිවාසෙත්වා එකං පාරුපිත්වා අඤ්ඤං සභාගට්ඨානතො පරියෙසිස්සති. යස්ස ද්වෙ නට්ඨානි, තෙන එකං සාදිතබ්බං. සචෙ පකතියාව සන්තරුත්තරෙන චරති, ද්වෙ සාදිතබ්බානි. එවං එකං සාදියන්තෙනෙව සමො භවිස්සති. යස්ස තීසු එකං නට්ඨං, න සාදිතබ්බං. යස්ස පන ද්වීසු එකං නට්ඨං, එකං සාදිතබ්බං. යස්ස එකංයෙව හොති, තඤ්ච නට්ඨං, ද්වෙ සාදිතබ්බානි. භික්ඛුනියා පන පඤ්චසුපි නට්ඨෙසු ද්වෙ සාදිතබ්බානි. චතූසු නට්ඨෙසු එකං සාදිතබ්බං, තීසු නට්ඨෙසු කිඤ්චි න සාදිතබ්බං, කො පන වාදො ද්වීසු වා එකස්මිං වා. යෙන කෙනචි හි සන්තරුත්තරපරමතාය ඨාතබ්බං, තතො උත්තරි න ලබ්භතීති ඉදමෙත්ථ ලක්ඛණං.

සෙසකං ආහරිස්සාමීති ද්වෙ චීවරානි කත්වා සෙසං පුන ආහරිස්සාමීති අත්ථො. න අච්ඡින්නකාරණාති බාහුසච්චාදිගුණවසෙන දෙන්ති. ඤාතකානන්තිආදීසු ඤාතකානං දෙන්තානං සාදියන්තස්ස පවාරිතානං දෙන්තානං සාදියන්තස්ස අත්තනො ධනෙන සාදියන්තස්ස අනාපත්තීති අත්ථො. අට්ඨකථාසු පන “ඤාතකපවාරිතට්ඨානෙ පකතියා බහුම්පි වට්ටති, අච්ඡින්නකාරණා පමාණමෙව වට්ටතී”ති වුත්තං. තං පාළියා න සමෙති. යස්මා පනිදං සික්ඛාපදං අඤ්ඤස්සත්ථාය විඤ්ඤාපනවත්ථුස්මිංයෙව පඤ්ඤත්තං, තස්මා ඉධ “අඤ්ඤස්සත්ථායා”ති න වුත්තං. සෙසං උත්තානත්ථමෙව.

සමුට්ඨානාදීසු ඉදම්පි ඡසමුට්ඨානං, කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මවචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.

තෙන සමයෙනාති උපක්ඛටසික්ඛාපදං. තත්ථ අත්ථාවුසො මං සො උපට්ඨාකොති ආවුසො, යං ත්වං භණසි, අත්ථි එවරූපො සො මම උපට්ඨාකොති අයමෙත්ථ අත්ථො. අපි මෙය්ය එවං හොතීති අපි මෙ අය්ය එවං හොති, අපි මය්යා එවන්තිපි පාඨො.

භික්ඛුං පනෙව උද්දිස්සාති එත්ථ උද්දිස්සාති අපදිස්ස ආරබ්භ. යස්මා පන යං උද්දිස්ස උපක්ඛටං හොති, තං තස්සත්ථාය උපක්ඛටං නාම හොති. තස්මාස්ස පදභාජනෙ “භික්ඛුස්සත්ථායා”ති වුත්තං.

භික්ඛුං ආරම්මණං කරිත්වාති භික්ඛුං පච්චයං කත්වා, යඤ්හි භික්ඛුං උද්දිස්ස උපක්ඛටං, තං නියමෙනෙව භික්ඛුං පච්චයං කත්වා උපක්ඛටං හොති, තෙන වුත්තං – “භික්ඛුං ආරම්මණං කරිත්වා”ති. පච්චයොපි හි “ලභති මාරො ආරම්මණ”න්තිආදීසු (සං· නි· 4.243) ආරම්මණන්ති ආගතො. ඉදානි “උද්දිස්සා”ති එත්ථ යො කත්තා, තස්ස ආකාරදස්සනත්ථං “භික්ඛුං අච්ඡාදෙතුකාමො”ති වුත්තං. භික්ඛුං අච්ඡාදෙතුකාමෙන හි තෙන තං උද්දිස්ස උපක්ඛටං, න අඤ්ඤෙන කාරණෙන. ඉති සො අච්ඡාදෙතුකාමො හොති. තෙන වුත්තං – “භික්ඛුං අච්ඡාදෙතුකාමො”ති.

අඤ්ඤාතකස්ස ගහපතිස්ස වාති අඤ්ඤාතකෙන ගහපතිනා වාති අත්ථො. කරණත්ථෙ හි ඉදං සාමිවචනං. පදභාජනෙ පන බ්යඤ්ජනං අවිචාරෙත්වා අත්ථමත්තමෙව දස්සෙතුං “අඤ්ඤාතකො නාම…පෙ… ගහපති නාමා”තිආදි වුත්තං.

චීවරචෙතාපන්නන්ති චීවරමූලං, තං පන යස්මා හිරඤ්ඤාදීසු අඤ්ඤතරං හොති, තස්මා පදභාජනෙ “හිරඤ්ඤං වා”තිආදි වුත්තං. උපක්ඛටං හොතීති සජ්ජිතං හොති, සංහරිත්වා ඨපිතං, යස්මා පන “හිරඤ්ඤං වා”තිආදිනා වචනෙනස්ස උපක්ඛටභාවො දස්සිතො හොති, තස්මා “උපක්ඛටං නාමා”ති පදං උද්ධරිත්වා විසුං පදභාජනං න වුත්තං. ඉමිනාති උපක්ඛටං සන්ධායාහ, තෙනෙවස්ස පදභාජනෙ “පච්චුපට්ඨිතෙනා”ති වුත්තං. යඤ්හි උපක්ඛටං සංහරිත්වා ඨපිතං, තං පච්චුපට්ඨිතං හොතීති. අච්ඡාදෙස්සාමීති වොහාරවචනමෙතං “ඉත්ථන්නාමස්ස භික්ඛුනො දස්සාමී”ති අයං පනෙත්ථ අත්ථො. තෙනෙවස්ස පදභාජනෙපි “දස්සාමී”ති වුත්තං.