චතුප්පදෙසු – පසුකාති පාළියං ආගතාවසෙසා සබ්බා චතුප්පදජාතීති වෙදිතබ්බා. හත්ථිආදයො පාකටායෙව. තත්ථ ථෙය්යචිත්තෙන හත්ථිං ආමසන්තස්ස දුක්කටං, ඵන්දාපෙන්තස්ස ථුල්ලච්චයං. යො පන මහාබලො බලමදෙන තරුණං භිඞ්කච්ඡාපං නාභිමූලෙ සීසෙන උච්චාරෙත්වා ගණ්හන්තො චත්තාරො පාදෙ, සොණ්ඩං ච භූමිතො කෙසග්ගමත්තම්පි මොචෙති, පාරාජිකං. හත්ථී පන කොචි හත්ථිසාලායං බන්ධිත්වා ඨපිතො හොති, කොචි අබද්ධොව තිට්ඨති, කොචි අන්තොවත්ථුම්හි තිට්ඨති, කොචි රාජඞ්ගණෙ තිට්ඨති, තත්ථ හත්ථිසාලායං ගීවාය බන්ධිත්වා ඨපිතස්ස ගීවාබන්ධනඤ්ච චත්තාරො ච පාදාති පඤ්ච ඨානානි හොන්ති. ගීවාය ච එකස්මිඤ්ච පාදෙ අයසඞ්ඛලිකාය බද්ධස්ස ඡ ඨානානි. ගීවාය ච ද්වීසු ච පාදෙසු බද්ධස්ස සත්ත ඨානානි. තෙසං වසෙන ඵන්දාපනඨානාචාවනානි වෙදිතබ්බානි. අබද්ධස්ස සකලා හත්ථිසාලා ඨානං. තතො අතික්කමනෙ, පාරාජිකං. අන්තොවත්ථුම්හි ඨිතස්ස සකලං අන්තොවත්ථුමෙව ඨානං. තස්ස වත්ථුද්වාරාතික්කමනෙ පාරාජිකං. රාජඞ්ගණෙ ඨිතස්ස සකලනගරං ඨානං. තස්ස නගරද්වාරාතික්කමනෙ පාරාජිකං. බහිනගරෙ ඨිතස්ස ඨිතට්ඨානමෙව ඨානං. තං හරන්තො පදවාරෙන කාරෙතබ්බො. නිපන්නස්ස එකමෙව ඨානං. තං ථෙය්යචිත්තෙන උට්ඨාපෙන්තස්ස උට්ඨිතමත්තෙ පාරාජිකං. අස්සෙපි අයමෙව විනිච්ඡයො. සචෙ පන සො චතූසු පාදෙසු බද්ධො හොති, අට්ඨ ඨානානි වෙදිතබ්බානි. එස නයො ඔට්ඨෙපි.

ගොණොපි කොචි ගෙහෙ බන්ධිත්වා ඨපිතො හොති. කොචි අබද්ධොව තිට්ඨති, කොචි පන වජෙ බන්ධිත්වා ඨපිතො හොති, කොචි අබද්ධොව තිට්ඨති. තත්ථ ගෙහෙ බන්ධිත්වා ඨපිතස්ස චත්තාරො පාදා, බන්ධනඤ්චාති පඤ්ච ඨානානි; අබද්ධස්ස සකලං ගෙහං. වජෙපි බද්ධස්ස පඤ්ච ඨානානි. අබද්ධස්ස සකලො වජො. තං වජද්වාරං අතික්කාමෙති, පාරාජිකං. වජං භින්දිත්වා හරන්තො ඛණ්ඩද්වාරං අතික්කාමෙති, පාරාජිකං. ද්වාරං වා විවරිත්වා වජං වා භින්දිත්වා බහි ඨිතො නාමෙන පක්කොසිත්වා නික්ඛාමෙති, පාරාජිකං. සාඛාභඞ්ගං දස්සෙත්වා පක්කොසන්තස්සාපි එසෙව නයො. ද්වාරං අවිවරිත්වා වජං අභින්දිත්වා සාඛාභඞ්ගං චාලෙත්වා පක්කොසති, ගොණො ඡාතතාය වජං ලඞ්ඝෙත්වා නික්ඛමති, පාරාජිකමෙව. සචෙ පන ද්වාරෙ විවරිතෙ වජෙ වා භින්නෙ සයමෙව නික්ඛමති, භණ්ඩදෙය්යං. ද්වාරං විවරිත්වා වා අවිවරිත්වා වා වජම්පි භින්දිත්වා වා අභින්දිත්වා වා කෙවලං සාඛාභඞ්ගං චාලෙති, න පක්කොසති, ගොණො ඡාතතාය පදසා වා ලඞ්ඝෙත්වා වා නික්ඛමති, භණ්ඩදෙය්යමෙව. එකො මජ්ඣෙ ගාමෙ බද්ධො ඨිතො, එකො නිපන්නො. ඨිතගොණස්ස පඤ්ච ඨානානි හොන්ති, නිපන්නස්ස ද්වෙ ඨානානි; තෙසං වසෙන ඵන්දාපනඨානාචාවනානි වෙදිතබ්බානි.

යො පන නිපන්නං අනුට්ඨාපෙත්වා තත්ථෙව ඝාතෙති, භණ්ඩදෙය්යං. සුපරික්ඛිත්තෙ පන ද්වාරයුත්තෙ ගාමෙ ඨිතගොණස්ස සකලගාමො ඨානං. අපරික්ඛිත්තෙ ඨිතස්ස වා චරන්තස්ස වා පාදෙහි අක්කන්තට්ඨානමෙව ඨානං ගද්රභපසුකාසුපි අයමෙව විනිච්ඡයොති.

බහුප්පදෙසු – සචෙ එකාය සතපදියා වත්ථු පූරති, තං පදසා නෙන්තස්ස නවනවුති ථුල්ලච්චයානි, එකං පාරාජිකං. සෙසං වුත්තනයමෙවාති.

ඔචරතීති ඔචරකො, තත්ථ තත්ථ අන්තො අනුපවිසතීති වුත්තං හොති. ඔචරිත්වාති සල්ලක්ඛෙත්වා, උපධාරෙත්වාති අත්ථො. ආචික්ඛතීති පරකුලෙසු වා විහාරාදීසු වා දුට්ඨපිතං අසංවිහිතාරක්ඛං භණ්ඩං අඤ්ඤස්ස චොරකම්මං කාතුං පටිබලස්ස ආරොචෙති. ආපත්ති උභින්නං පාරාජිකස්සාති අවස්සං හාරියෙ භණ්ඩෙ ඔචරකස්ස ආණත්තික්ඛණෙ ඉතරස්ස ඨානාචාවනෙති එවං ආපත්ති උභින්නං පාරාජිකස්ස. යො පන “පුරිසො ගෙහෙ නත්ථි, භණ්ඩං අසුකස්මිං නාම පදෙසෙ ඨපිතං අසංවිහිතාරක්ඛං, ද්වාරං අසංවුතං, ගතමත්තෙනෙව සක්කා හරිතුං, නත්ථි නාම කොචි පුරිසකාරූපජීවී, යො තං ගන්ත්වා හරෙය්යා”තිආදිනා නයෙන පරියායකථං කරොති, තඤ්ච සුත්වා අඤ්ඤො “අහං දානි හරිස්සාමී”ති ගන්ත්වා හරති, තස්ස ඨානාචාවනෙ පාරාජිකං, ඉතරස්ස පන අනාපත්ති. පරියායෙන හි අදින්නාදානතො මුච්චතීති.

ඔණිං රක්ඛතීති ඔණිරක්ඛො. යො පරෙන අත්තනො වසනට්ඨානෙ ආභතං භණ්ඩං “ඉදං තාව, භන්තෙ, මුහුත්තං ඔලොකෙථ, යාව අහං ඉදං නාම කිච්චං කත්වා ආගච්ඡාමී”ති වුත්තො රක්ඛති, තස්සෙතං අධිවචනං. තෙනෙවාහ – “ඔණිරක්ඛො නාම ආහටං භණ්ඩං ගොපෙන්තො”ති. තත්ථ ඔණිරක්ඛො යෙභුය්යෙන බන්ධිත්වා ලග්ගෙත්වා ඨපිතභණ්ඩං අමොචෙත්වාව හෙට්ඨා පසිබ්බකං වා පුටකං වා ඡින්දිත්වා කිඤ්චිමත්තං ගහෙත්වා සිබ්බනාදිං පුන පාකතිකං කරොති, “එවං ගණ්හිස්සාමී”ති ආමසනාදීනි කරොන්තස්ස අනුරුපා ආපත්තියො වෙදිතබ්බාති.

සංවිධාය අවහාරො සංවිදාවහාරො; අඤ්ඤමඤ්ඤසඤ්ඤත්තියා කතාවහාරොති වුත්තං හොති. සංවිදහිත්වාති එකච්ඡන්දතාය එකජ්ඣාසයතාය සම්මන්තයිත්වාති අත්ථො. තත්රායං විනිච්ඡයො – සම්බහුලා භික්ඛූ “අසුකං නාම ගෙහං ගන්ත්වා, ඡදනං වා භින්දිත්වා, සන්ධිං වා ඡින්දිත්වා භණ්ඩං හරිස්සාමා”ති සංවිදහිත්වා ගච්ඡන්ති. තෙසු එකො භණ්ඩං අවහරති. තස්සුද්ධාරෙ සබ්බෙසං පාරාජිකං. පරිවාරෙපි චෙතං වුත්තං –