දසමසික්ඛාපදවණ්ණනා
දසමෙ – කථිනුද්ධාරං න දස්සන්තීති කීදිසො කථිනුද්ධාරො දාතබ්බො, කීදිසො න දාතබ්බොති? යස්ස අත්ථාරමූලකො ආනිසංසො මහා, උබ්භාරමූලකො අප්පො, එවරූපො න දාතබ්බො. යස්ස පන අත්ථාරමූලකො ආනිසංසො අප්පො, උබ්භාරමූලකො මහා, එවරූපො දාතබ්බො. සමානිසංසොපි සද්ධාපරිපාලනත්ථං දාතබ්බොව.
ආනිසංසන්ති භික්ඛුනිසඞ්ඝො ජිණ්ණචීවරො, කථිනානිසංසමූලකො මහාලාභොති එවරූපං ආනිසංසං දස්සෙත්වා පටිබාහන්තියා අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
දසමසික්ඛාපදං.
නග්ගවග්ගො තතියො.
තුවට්ටවග්ගො
පඨමසික්ඛාපදවණ්ණනා
තුවට්ටවග්ගස්ස පඨමසික්ඛාපදෙ – තුවට්ටෙය්යුන්ති නිපජ්ජෙය්යුං. සෙසං උත්තානමෙව. එළකලොමසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
පඨමසික්ඛාපදං.
දුතියසික්ඛාපදවණ්ණනා
දුතියෙ – එකං අත්ථරණඤ්චෙව පාවුරණඤ්ච එතාසන්ති එකත්ථරණපාවුරණා; සංහාරිමානං පාවාරත්ථරණකටසාරකාදීනං එකං අන්තං අත්ථරිත්වා එකං පාරුපිත්වා තුවට්ටෙන්තීනමෙතං අධිවචනං.
වවත්ථානං දස්සෙත්වාති මජ්ඣෙ කාසාවං වා කත්තරයට්ඨිං වා අන්තමසො කායබන්ධනම්පි ඨපෙත්වා නිපජ්ජන්තීනං අනාපත්තීති අත්ථො. සෙසං උත්තානමෙව. එළකලොමසමුට්ඨානං – කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
දුතියසික්ඛාපදං.
තතියසික්ඛාපදවණ්ණනා
තතියෙ – උළාරසම්භාවිතාති උළාරකුලා පබ්බජිතත්තා ගුණෙහි ච උළාරත්තා උළාරාති සම්භාවිතා. ඉස්සාපකතාති ඉස්සාය අපකතා; අභිභූතාති අත්ථො. සඤ්ඤත්ති බහුලා එතාසන්ති සඤ්ඤත්තිබහුලා; දිවසං මහාජනං සඤ්ඤාපයමානාති අත්ථො. විඤ්ඤත්ති බහුලා එතාසන්ති විඤ්ඤත්තිබහුලා. විඤ්ඤත්තීති හෙතූදාහරණාදීහි විවිධෙහි නයෙහි ඤාපනා වෙදිතබ්බා, න යාචනා.
චඞ්කමනෙ නිවත්තනගණනාය ආපත්තියො වෙදිතබ්බා. තිට්ඨති වාතිආදීසු පයොගගණනාය. උද්දිසති වාතිආදීසු පදාදිගණනාය. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියාකිරියං , සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
තතියසික්ඛාපදං.
චතුත්ථසික්ඛාපදවණ්ණනා
චතුත්ථෙ – සති අන්තරායෙති දසවිධෙ අන්තරායෙ සති. පරියෙසිත්වා න ලභතීති අඤ්ඤං උපට්ඨායිකං න ලභති. ගිලානායාති සයං ගිලානාය. ආපදාසූති තථාරූපෙ උපද්දවෙ සති අනාපත්ති. සෙසං උත්තානමෙව.
ධුරනික්ඛෙපසමුට්ඨානං – අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
චතුත්ථසික්ඛාපදං.
පඤ්චමසික්ඛාපදවණ්ණනා
පඤ්චමෙ – අඤ්ඤං ආණාපෙතීති එත්ථ සචෙ නික්කඩ්ඪාති ආණත්තා එකපයොගෙන බහූනිපි ද්වාරානි අතික්කාමෙති, එකා ආපත්ති. අථ ඉමඤ්චිමඤ්ච ද්වාරං අතික්කාමෙහීති එවං ආණත්තා අතික්කාමෙති, ද්වාරගණනාය ආපත්තියො. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
පඤ්චමසික්ඛාපදං.
ඡට්ඨසික්ඛාපදවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ – සබ්බං උත්තානමෙව. සමනුභාසනසමුට්ඨානං – අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
ඡට්ඨසික්ඛාපදං.
සත්තමඅට්ඨමනවමසික්ඛාපදවණ්ණනා
සත්තමඅට්ඨමනවමෙසු සබ්බං උත්තානමෙව. සබ්බානි එළකලොමසමුට්ඨානානි, කිරියානි, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛානි, අචිත්තකානි, පණ්ණත්තිවජ්ජානි, කායකම්මානි, තිචිත්තානි තිවෙදනානීති.
සත්තමඅට්ඨමනවමසික්ඛාපදානි.
දසමසික්ඛාපදවණ්ණනා
දසමෙ – ආහුන්දරිකාති සම්බාධා.
ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙති සචෙපි ධුරං නික්ඛිපිත්වා පච්ඡා පක්කමති, ආපත්තියෙවාති අත්ථො. පවාරෙත්වා පඤ්ච යොජනානි ගච්ඡන්තියාපි අනාපත්ති. ඡසු වත්තබ්බමෙව නත්ථි. සචෙ පන තීණි ගන්ත්වා තෙනෙව මග්ගෙන පච්චාගච්ඡති, න වට්ටති. අඤ්ඤෙන මග්ගෙන ආගන්තුං වට්ටති.
අන්තරායෙති දසවිධෙ අන්තරායෙ – පරං ගච්ඡිස්සාමීති නික්ඛන්තා, නදීපූරො පන ආගතො, චොරා වා මග්ගෙ හොන්ති, මෙඝො වා උට්ඨාති, නිවත්තිතුං වට්ටති. සෙසං උත්තානමෙව. පඨමපාරාජිකසමුට්ඨානං – අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.