පඤ්චමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
පඤ්චමෙ – එකතො අවස්සුතෙති එත්ථ “භික්ඛුනියා අවස්සුතභාවො දට්ඨබ්බො”ති මහාපච්චරියං වුත්තං. මහාඅට්ඨකථායං පනෙතං න වුත්තං, තං පාළියා සමෙති. සෙසං උත්තානමෙව.
පඨමපාරාජිකසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, අකුසලචිත්තං, ද්විවෙදනන්ති.
පඤ්චමසික්ඛාපදං.
ඡට්ඨසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ – යතො ත්වන්ති යස්මා ත්වං. උය්යොජෙති ආපත්ති දුක්කටස්සාතිආදිකා සඞ්ඝාදිසෙසපරියොසානා ආපත්තියො කස්සා හොන්තීති? උය්යොජිකාය. වුත්තඤ්චෙතං පරිවාරෙපි –
“න දෙති න පටිග්ගණ්හාති, පටිග්ගහො තෙන න විජ්ජති;
ආපජ්ජති ගරුකං න ලහුකං, තඤ්ච පරිභොගපච්චයා;
පඤ්හා මෙසා කුසලෙහි චින්තිතා”ති. (පරි· 481);
අයඤ්හි ගාථා ඉමං උය්යොජිකං සන්ධාය වුත්තා. ඉතරිස්සා පන ආපත්තිභෙදො පඨමසික්ඛාපදෙ විභත්තොති. සෙසං උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
ඡට්ඨසික්ඛාපදං.
සත්තමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
සත්තමෙ – යාවතතියකපදත්ථො මහාවිභඞ්ගෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. සෙසං උත්තානමෙවාති.
සමනුභාසනසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
සත්තමසික්ඛාපදං.
අට්ඨමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
අට්ඨමෙ – කිස්මිඤ්චිදෙව අධිකරණෙති චතුන්නං අඤ්ඤතරස්මිං. පදභාජනෙ පන කෙවලං අධිකරණවිභාගං දස්සෙතුං “අධිකරණං නාම චත්තාරි අධිකරණානී”තිආදි වුත්තං. සෙසං උත්තානමෙව සද්ධිං සමුට්ඨානාදීහීති.
අට්ඨමසික්ඛාපදං.
නවමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
නවමෙ – සංසට්ඨාති මිස්සීභූතා. අනනුලොමිකෙනාති පබ්බජිතානං අනනුලොමෙන කායිකවාචසිකෙන. සංසට්ඨාති ගිහීනං කොට්ටනපචනගන්ධපිසනමාලාගන්ථනාදිනා කායිකෙන සාසනපටිසාසනාහරණසඤ්චරිත්තාදිනා වාචසිකෙන ච සංසට්ඨා. පාපො කිත්තිසද්දො එතාසන්ති පාපසද්දා . පාපො ආජීවසඞ්ඛාතො සිලොකො එතාසන්ති පාපසිලොකා. සෙසං උත්තානමෙව සද්ධිං සමුට්ඨානාදීහීති.
නවමසික්ඛාපදං.
දසමසඞ්ඝාදිසෙසසික්ඛාපදවණ්ණනා
දසමෙ – එවාචාරාති එවංආචාරා. යාදිසො තුම්හාකං ආචාරො, තාදිසා ආචාරාති අත්ථො. එස නයො සබ්බත්ථ. උඤ්ඤායාති අවඤ්ඤාය නීචං කත්වා ජානනාය. පරිභවෙනාති කිං ඉමා කරිස්සන්තීති එවං පරිභවිත්වා ජානනෙන. අක්ඛන්තියාති අසහනතාය; කොධෙනාති අත්ථො. වෙභස්සියාති බලවභස්සභාවෙන; අත්තනො බලප්පකාසනෙන සමුත්රාසනෙනාති අත්ථො. දුබ්බල්යාති තුම්හාකං දුබ්බලභාවෙන. සබ්බත්ථ උඤ්ඤාය ච පරිභවෙන චාති එවං සමුච්චයත්ථො දට්ඨබ්බො. විවිච්චථාති විනා හොථ. සෙසං උත්තානමෙව සද්ධිං සමුට්ඨානාදීහීති.
දසමසික්ඛාපදං.
උද්දිට්ඨා ඛො අය්යායො සත්තරස සඞ්ඝාදිසෙසාති එත්ථ ඡන්නං පඨමාපත්තිකානං අනන්තරා සඤ්චරිත්තං, ද්වෙ දුට්ඨදොසාති ඉමානි තීණි සික්ඛාපදානි මහාවිභඞ්ගතො පක්ඛිපිත්වා නව පඨමාපත්තිකා, චතුන්නං යාවතතියකානං අනන්තරා මහාවිභඞ්ගතොපි චත්තාරො යාවතතියකෙ පක්ඛිපිත්වා අට්ඨ යාවතතියකා වෙදිතබ්බා. එවං සබ්බෙපි පාතිමොක්ඛුද්දෙසමග්ගෙන උද්දිට්ඨා ඛො අය්යායො සත්තරස සඞ්ඝාදිසෙසා ධම්මාති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. සෙසං උත්තානමෙව අඤ්ඤත්ර පක්ඛමානත්තා. තං පන ඛන්ධකෙ විත්ථාරෙන වණ්ණයිස්සාමාති.
සමන්තපාසාදිකාය විනයසංවණ්ණනාය භික්ඛුනීවිභඞ්ගෙ සත්තරසකවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
සඞ්ඝාදිසෙසකණ්ඩං නිට්ඨිතං.
නිස්සග්ගියකණ්ඩං
පඨමනිස්සග්ගියපාචිත්තියසික්ඛාපදවණ්ණනා
තිංස නිස්සග්ගියා ධම්මා, භික්ඛුනීනං පකාසිතා;
යෙ තෙසං දානි භවති, අයං සංවණ්ණනාක්කමො.
ආමත්තිකාපණන්ති අමත්තානි වුච්චන්ති භාජනානි; තානි යෙ වික්කිණන්ති, තෙ වුච්චන්ති ආමත්තිකා; තෙසං ආපණො ආමත්තිකාපණො; තං වා පසාරෙස්සන්තීති අත්ථො.