දුතියෙ පාරාජිකෙ – කච්චි නො සාති කච්චි නු සා. අවණ්ණොති අගුණො. අකිත්තීති නින්දා. අයසොති පරිවාරවිපත්ති; පරම්මුඛගරහා වා.

වජ්ජපටිච්ඡාදිකාති ඉදම්පි ඉමිස්සා පාරාජිකාය නාමමත්තමෙව, තස්මා පදභාජනෙ න විචාරිතං. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

සා වා ආරොචෙතීති යා පාරාජිකං ආපන්නා, සා සයං ආරොචෙති. අට්ඨන්නං පාරාජිකානං අඤ්ඤතරන්ති භික්ඛූහි සාධාරණානං චතුන්නං අසාධාරණානඤ්ච චතුන්නමෙව අඤ්ඤතරං. ඉදඤ්ච පාරාජිකං පච්ඡා පඤ්ඤත්තං, තස්මා “අට්ඨන්න”න්ති විභඞ්ගෙ වුත්තං. පුරිමෙන පන සද්ධිං යුගළත්තා ඉමස්මිං ඔකාසෙ ඨපිතන්ති වෙදිතබ්බං. ධුරං නික්ඛිත්තමත්තෙති ධුරෙ නික්ඛිත්තමත්තෙ. විත්ථාරකථා පනෙත්ථ සප්පාණකවග්ගම්හි දුට්ඨුල්ලසික්ඛාපදෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බා. තත්ර හි පාචිත්තියං, ඉධ පාරාජිකන්ති අයමෙව විසෙසො. සෙසං තාදිසමෙව. වජ්ජපටිච්ඡාදිකාති ඉදම්පිඉමිස්සා පාරාජිකාය නාමමත්ථාමෙව, තස්මා පදභාජනෙ න විචාරිතං. සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව.

ධුරනික්ඛෙපසමුට්ඨානං – කායවාචාචිත්තතො සමුට්ඨාති, අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.

තතියෙ – ධම්මෙනාති භූතෙන වත්ථුනා. විනයෙනාති චොදෙත්වා සාරෙත්වා. පදභාජනං පනස්ස “යෙන ධම්මෙන යෙන විනයෙන උක්ඛිත්තො සුඋක්ඛිත්තො හොතී”ති ඉමංඅධිප්පායමත්තං දස්සෙතුං වුත්තං. සත්ථුසාසනෙනාති ඤත්තිසම්පදාය චෙව අනුසාවනසම්පදාය ච. පදභාජනෙ පනස්ස “ජිනසාසනෙන බුද්ධසාසනෙනා”ති වෙවචනමත්තමෙව වුත්තං. සඞ්ඝං වා ගණං වාතිආදීසු යෙන සඞ්ඝෙන කම්මං කතං, තං සඞ්ඝං වා තත්ථ සම්බහුලපුග්ගලසඞ්ඛාතං ගණං වා, එකපුග්ගලං වා තං කම්මං වා න ආදියති, න අනුවත්තති, න තත්ථ ආදරං ජනෙතීති අත්ථො. සමානසංවාසකා භික්ඛූ වුච්චන්ති සහායා, සො තෙහි සද්ධිං නත්ථීති එත්ථ “එකකම්මං එකුද්දෙසො සමසික්ඛතා”ති අයං තාව සංවාසො; සමානො සංවාසො එතෙසන්ති සමානසංවාසකා.එවරූපා භික්ඛූ භික්ඛුස්ස තස්මිං සංවාසෙ සහ අයනභාවෙන සහායාති වුච්චන්ති. ඉදානි යෙන සංවාසෙන තෙ සමානසංවාසකාති වුත්තා, සො සංවාසො තස්ස උක්ඛිත්තකස්ස තෙහි සද්ධිං නත්ථි. යෙහි ච සද්ධිං තස්ස සො සංවාසො නත්ථි, න තෙන තෙ භික්ඛූ අත්තනො සහායා කතා හොන්ති. තස්මා වුත්තං “සමානසංවාසකා භික්ඛූ වුච්චන්ති සහායා, සො තෙහි සද්ධිං නත්ථි, තෙන වුච්චති අකතසහායො”ති. සෙසං සඞ්ඝභෙදසික්ඛාපදාදීසු වුත්තනයත්තා උත්තානත්ථමෙව.

සමනුභාසනසමුට්ඨානං – කායවාචාචිත්තතො සමුට්ඨාති, අකිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.

චතුත්ථෙ – අවස්සුතාති ලොකස්සාදමිත්තසන්ථවවසෙන කායසංසග්ගරාගෙන අවස්සුතා. දුතියපදෙපි එසෙව නයො. පුරිසපුග්ගලස්ස හත්ථග්ගහණං වාතිආදීසු පන යං පුරිසපුග්ගලෙන හත්ථෙ ගහණං කතං, තං පුරිසපුග්ගලස්ස හත්ථග්ගහණන්ති වුත්තං. එසෙව නයො සඞ්ඝාටිකණ්ණග්ගහණෙපි. හත්ථග්ගහණන්ති එත්ථ ච හත්ථග්ගහණඤ්ච අඤ්ඤම්පි අපාරාජිකක්ඛෙත්තෙ ගහණඤ්ච එකජ්ඣං කත්වා හත්ථග්ගහණන්ති වුත්තන්ති වෙදිතබ්බං. තෙනෙවස්ස පදභාජනෙ “හත්ථග්ගහණං වා සාදියෙය්යාති හත්ථො නාම කප්පරං උපාදාය යාව අග්ගනඛා, එතස්ස අසද්ධම්මස්ස පටිසෙවනත්ථාය උබ්භක්ඛකං අධොජාණුමණ්ඩලං ගහණං සාදියති, ආපත්ති ථුල්ලච්චයස්සා”ති වුත්තං. එත්ථ ච අසද්ධම්මොති කායසංසග්ගො වෙදිතබ්බො, න මෙථුනධම්මො. න හි මෙථුනස්ස සාමන්තා ථුල්ලච්චයං හොති. “විඤ්ඤූ පටිබලො කායසංසග්ගං සමාපජ්ජිතුන්ති වචනම්පි චෙත්ථ සාධකං.