නවමෙ – අකටානුධම්මෙනාති අනුධම්මො වුච්චති ආපත්තියා අදස්සනෙ වා අප්පටිකම්මෙ වා පාපිකාය දිට්ඨියා අප්පටිනිස්සග්ගෙ වා ධම්මෙන විනයෙන සත්ථුසාසනෙන උක්ඛිත්තකස්ස අනුලොමවත්තං දිස්වා කතා ඔසාරණා; සො ඔසාරණසඞ්ඛාතො අනුධම්මො යස්ස න කතො, අයං අකටානුධම්මො නාම, තාදිසෙන සද්ධින්ති අත්ථො. තෙනෙවස්ස පදභාජනෙ “අකටානුධම්මො නාම උක්ඛිත්තො අනොසාරිතො”ති වුත්තං.

දෙති වා පටිග්ගණ්හාති වාති එකපයොගෙන බහුම්පි දදතො වා ගණ්හතො වා එකං පාචිත්තියං. විච්ඡින්දිත්වා විච්ඡින්දිත්වා දෙන්තස්ස ච ගණ්හන්තස්ස ච පයොගගණනාය පාචිත්තියානි . සෙසමෙත්ථ උත්තානමෙව. තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.

දසමෙ – දිට්ඨිගතං උප්පන්නන්ති අරිට්ඨස්ස විය එතස්සාපි අයොනිසො උම්මුජ්ජන්තස්ස උප්පන්නං. නාසෙතූති එත්ථ තිවිධා නාසනා – සංවාසනාසනා, ලිඞ්ගනාසනා, දණ්ඩකම්මනාසනාති. තත්ථ ආපත්තියා අදස්සනාදීසු උක්ඛෙපනා සංවාසනාසනා නාම. “දූසකො නාසෙතබ්බො (පාරා· 66) මෙත්තියං භික්ඛුනිං නාසෙථා”ති (පාරා· 384) අයං ලිඞ්ගනාසනා නාම. “අජ්ජතග්ගෙ තෙ ආවුසො සමණුද්දෙස න චෙව සො භගවා සත්ථා අපදිසිතබ්බො”ති අයං දණ්ඩකම්මනාසනා නාම. අයං ඉධ අධිප්පෙතා. තෙනාහ – “එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ නාසෙතබ්බො…පෙ… විනස්සා”ති. තත්ථ චරාති ගච්ඡ. පිරෙති පර අමාමක. විනස්සාති නස්ස; යත්ථ තෙ න පස්සාම, තත්ථ ගච්ඡාති.

උපලාපෙය්යාති සඞ්ගණ්හෙය්ය. උපට්ඨාපෙය්යාති තෙන අත්තනො උපට්ඨානං කාරාපෙය්ය. සෙසං අරිට්ඨසික්ඛාපදෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං සද්ධිං සමුට්ඨානාදීහීති.

සහධම්මිකවග්ගස්ස පඨමසික්ඛාපදෙ – එතස්මිං සික්ඛාපදෙති එතස්මිං සික්ඛාපදෙ යං වුත්තං, තං න තාව සික්ඛිස්සාමි. ආපත්ති පාචිත්තියස්සාති එත්ථ පන වාචාය වාචාය ආපත්ති වෙදිතබ්බා. සික්ඛමානෙන භික්ඛවෙ භික්ඛුනාති ඔවාදං සිරසා සම්පටිච්ඡිත්වා සික්ඛිතුකාමෙනෙව හුත්වා ආජානිතබ්බඤ්චෙව පුච්ඡිතබ්බඤ්ච උපපරික්ඛිතබ්බඤ්ච. සෙසමෙත්ථ දුබ්බචසික්ඛාපදෙ වුත්තනයෙනෙව පදත්ථතො වෙදිතබ්බං. විනිච්ඡයතො උත්තානමෙව.

තිසමුට්ඨානං – කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.

දුතියෙ – විනයකථං කථෙතීති විනයකථා නාම කප්පියාකප්පියආපත්තානාපත්තිසංවරපහානපටිසංයුත්තකථා, තං කථෙති. විනයස්ස වණ්ණං භාසතීති විනයස්ස වණ්ණො නාම පඤ්චන්නම්පි සත්තන්නම්පි ආපත්තික්ඛන්ධානං වසෙන මාතිකං නික්ඛිපිත්වා පදභාජනෙන වණ්ණනා, තං භාසති. විනයපරියත්තියා වණ්ණං භාසතීති විනයං පරියාපුණන්තානං විනයපරියත්තිමූලකං වණ්ණං ගුණං ආනිසංසං භාසති. විනයධරො හි විනයපරියත්තිමූලකෙ පඤ්චානිසංසෙ ඡානිසංසෙ සත්තානිසංසෙ අට්ඨානිසංසෙ නවානිසංසෙ දසානිසංසෙ එකාදසානිසංසෙ ච ලභති තෙ සබ්බෙ භාසතීති අත්ථො. කතමෙ පඤ්චානිසංසෙ ලභතීති? අත්තනො සීලක්ඛන්ධසුගුත්තිආදිකෙ . වුත්තඤ්හෙතං –