භික්ඛුනුපස්සයසික්ඛාපදවණ්ණනා
තතියසික්ඛාපදෙ – අඤ්ඤත්ර සමයා ඔවදති ආපත්ති පාචිත්තියස්සාතිආදීසු අට්ඨහි ගරුධම්මෙහි ඔවදන්තස්සෙව පාචිත්තියං, අඤ්ඤෙන ධම්මෙන දුක්කටන්ති වෙදිතබ්බං. එකතොඋපසම්පන්නායාති භික්ඛුනිසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නාය, භික්ඛුසඞ්ඝෙ උපසම්පන්නාය පන ඔවදතො පාචිත්තියමෙව. ඉතො පරම්පි යත්ථ යත්ථ “එකතොඋපසම්පන්නා”ති වුච්චති, සබ්බත්ථ අයමෙව අත්ථො දට්ඨබ්බො. සෙසං උත්තානමෙව.
කථිනසමුට්ඨානං – කායවාචතො, කායවාචාචිත්තතො ච සමුට්ඨාති, කිරියං, නොසඤ්ඤාවිමොක්ඛං, අචිත්තකං, පණ්ණත්තිවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, තිචිත්තං, තිවෙදනන්ති.
භික්ඛුනුපස්සයසික්ඛාපදං තතියං.
ඉදං පනෙත්ථ මහාපච්චරියං වුත්තං පකිණ්ණකං – අසම්මතො චෙ භික්ඛු අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ භික්ඛුනුපස්සයං උපසඞ්කමිත්වා අට්ඨහි ගරුධම්මෙහි ඔවදති, තීණි පාචිත්තියානි. අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදතො ද්වෙ දුක්කටානි, එකං පාචිත්තියං. කථං? අසම්මතමූලකං දුක්කටං, උපස්සයං ගන්ත්වා අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදනමූලකං දුක්කටං, අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ ඔවදනමූලකං පාචිත්තියන්ති. සම්මතස්ස අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ තත්ථ ගන්ත්වා අට්ඨහි ගරුධම්මෙහි ඔවදන්තස්ස එකා අනාපත්ති, ද්වෙ පාචිත්තියානි. කථං? සම්මතත්තා අනාපත්ති, අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ ඔවදනමූලකං එකං, ගන්ත්වා ගරුධම්මෙහි ඔවදනමූලකං එකන්ති ද්වෙ පාචිත්තියානි. තස්සෙව අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදතො එකා අනාපත්ති, එකං දුක්කටං, එකං පාචිත්තියං. කථං? සම්මතත්තා අනාපත්ති, ගන්ත්වා අඤ්ඤෙන ධම්මෙන ඔවදනමූලකං දුක්කටං, අත්ථඞ්ගතෙ සූරියෙ ඔවදනමූලකං පාචිත්තියන්ති. දිවා පන ගන්ත්වා ඔවදතො සම්මතස්ස ච අසම්මතස්ස ච රත්තිං ඔවදනමූලකං එකං පාචිත්තියං අපනෙත්වා අවසෙසා ආපත්තානාපත්තියො වෙදිතබ්බාති.
පකිණ්ණකකථා නිට්ඨිතා.
ආමිසසික්ඛාපදවණ්ණනා
චතුත්ථසික්ඛාපදෙ – න බහුකතාති න කතබහුමානා, න ධම්මෙ බහුමානං කත්වා ඔවදන්තීති අධිප්පායො. “භික්ඛුනොවාදකං අවණ්ණං කත්තුකාමො”තිආදීනං උජ්ඣාපනකෙ වුත්තනයෙනෙවත්ථො වෙදිතබ්බො.
උපසම්පන්නං සඞ්ඝෙන අසම්මතන්ති එත්ථ අසම්මතො නාම සම්මතෙන වා සඞ්ඝෙන වා භාරං කත්වා ඨපිතො වෙදිතබ්බො. අනුපසම්පන්නං සම්මතං වා අසම්මතං වාති එත්ථ පන භික්ඛුකාලෙ සම්මුතිං ලභිත්වා සාමණෙරභූමියං ඨිතො සම්මතො, සම්මතෙන වා සඞ්ඝෙන වා ඨපිතො බහුස්සුතො සාමණෙරො අසම්මතොති වෙදිතබ්බො. සෙසං වුත්තනයත්තා උත්තානමෙව.
තිසමුට්ඨානං – කායචිත්තතො වාචාචිත්තතො කායවාචාචිත්තතො ච සමුට්ඨාති, කිරියං, සඤ්ඤාවිමොක්ඛං, සචිත්තකං, ලොකවජ්ජං, කායකම්මං, වචීකම්මං, අකුසලචිත්තං, දුක්ඛවෙදනන්ති.
ආමිසසික්ඛාපදං චතුත්ථං.
චීවරදානසික්ඛාපදවණ්ණනා
පඤ්චමසික්ඛාපදෙ – විසිඛායාති රථිකාය. පිණ්ඩාය චරතීති නිබද්ධචාරවසෙන අභිණ්හං චරති. සන්දිට්ඨාති සන්දිට්ඨමිත්තා අහෙසුං. සෙසමෙත්ථ පදතො උත්තානත්ථං, විනිච්ඡයතො චීවරපටිග්ගහණසික්ඛාපදෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බං සද්ධිං සමුට්ඨානාදීහි. තත්ර හි භික්ඛු පටිග්ගාහකො, ඉධ භික්ඛුනී, අයං විසෙසො. සෙසං තාදිසමෙවාති.
චීවරදානසික්ඛාපදං පඤ්චමං.
චීවරසිබ්බනසික්ඛාපදවණ්ණනා
ඡට්ඨසික්ඛාපදෙ – උදායීති ලාළුදායී. පට්ඨොති පටිබලො, නිපුණො චෙව සමත්ථො චාති වුත්තං හොති. අඤ්ඤතරා භික්ඛුනීති තස්සෙව පුරාණදුතියිකා. පටිභානචිත්තන්ති අත්තනො පටිභානෙන කතචිත්තං, සො කිර චීවරං රජිත්වා තස්ස මජ්ඣෙ නානාවණ්ණෙහි විප්පකතමෙථුනං ඉත්ථිපුරිසරූපමකාසි. තෙන වුත්තං – “මජ්ඣෙ පටිභානචිත්තං වුට්ඨාපෙත්වා”ති. යථාසංහටන්ති යථාසංහරිතමෙව.
චීවරන්ති යං නිවාසිතුං වා පාරුපිතුං වා සක්කා හොති, එවඤ්හි මහාපච්චරියාදීසු වුත්තං. සයං සිබ්බතීති එත්ථ සිබ්බිස්සාමීති විචාරෙන්තස්සාපි ඡින්දන්තස්සාපි දුක්කටං, සිබ්බන්තස්ස පන පාචිත්තියං. ආරාපථෙ ආරාපථෙති සූචිං පවෙසෙත්වා පවෙසෙත්වා නීහරණෙ. සචෙ පන සකලසූචිං අනීහරන්තො දීඝසුත්තප්පවෙසනත්ථං සතක්ඛත්තුම්පි විජ්ඣිත්වා නීහරති, එකමෙව පාචිත්තියං. සකිං ආණත්තොති සකිං “චීවරං සිබ්බා”ති වුත්තො. බහුකම්පි සිබ්බතීති සචෙපි සබ්බං සූචිකම්මං පරියොසාපෙත්වා චීවරං නිට්ඨාපෙති, එකමෙව පාචිත්තියං. අථ පන “ඉමස්මිං චීවරෙ කත්තබ්බකම්මං තව භාරො”ති වුත්තො කරොති, ආණත්තස්ස ආරාපථෙ ආරාපථෙ එකමෙකං පාචිත්තියං, ආණාපකස්ස එකවාචාය සම්බහුලානිපි. පුනප්පුනං ආණත්තියං පන වත්තබ්බමෙව නත්ථි.