වරයාචනකථා
එවං කතභත්තකිච්චෙ භගවති අථ ඛො ජීවකො කොමාරභච්චො තං සිවෙය්යකං දුස්සයුගං ආදාය…පෙ… එතදවොච. අතික්කන්තවරාති එත්ථ විනිච්ඡයො මහාඛන්ධකෙ වුත්තනයෙනෙව වෙදිතබ්බො. භගවා භන්තෙ පංසුකූලිකො භික්ඛුසඞ්ඝො චාති භගවතො හි බුද්ධත්තං පත්තතො පට්ඨාය යාව ඉදං වත්ථං, එත්ථන්තරෙ වීසති වස්සානි න කොචි ගහපතිචීවරං සාදියි, සබ්බෙ පංසුකූලිකාව අහෙසුං. තෙනායං එවමාහ. ගහපතිචීවරන්ති ගහපතීහි දින්නචීවරං. ධම්මියා කථායාති වත්ථදානානිසංසපටිසංයුත්තාය කථාය. ඉතරීතරෙනාපීති අප්පග්ඝෙනපි මහග්ඝෙනපි; යෙන කෙනචීති අත්ථො. පාවාරොති සලොමකො කප්පාසාදිභෙදො. අනුජානාමි භික්ඛවෙ කොජවන්ති එත්ථ පකතිකොජවමෙව වට්ටති, මහාපිට්ඨියකොජවං න වට්ටති. මහාපිට්ඨියකොජවන්ති උණ්ණාමයො පාවාරසදිසො කොජවො.
කම්බලානුජානනාදිකථා
කාසිරාජාති කාසීනං රාජා; පසෙනදිස්ස එකපිතිකභාතා එස. අඩ්ඪකාසියන්ති එත්ථ කාසීති සහස්සං වුච්චති තං අග්ඝනකො කාසියො . අයං පන පඤ්චසතානි අග්ඝති, තස්මා “අඩ්ඪකාසියො”ති වුත්තො. තෙනෙවාහ – “උපඩ්ඪකාසීනං ඛමමාන”න්ති.
උච්චාවචානීති සුන්දරානි ච අසුන්දරානි ච. භඞ්ගං නාම ඛොමාදීහි පඤ්චහි සුත්තෙහි මිස්සෙත්වා කතං; වාකමයමෙවාතිපි වදන්ති.
එකංයෙව භගවතා චීවරං අනුඤ්ඤාතං න ද්වෙති තෙ කිර ඉතරීතරෙන චීවරෙනාති එතස්ස “ගහපතිකෙන වා පංසුකූලෙන වා”ති එවං අත්ථං සල්ලක්ඛිංසු. නාගමෙසුන්ති යාව තෙ සුසානතො ආගච්ඡන්ති, තාව තෙ න අච්ඡිංසු; පක්කමිංසුයෙව. නාකාමා භාගං දාතුන්ති න අනිච්ඡාය දාතුං; යදි පන ඉච්ඡන්ති, දාතබ්බො. ආගමෙසුන්ති උපචාරෙ අච්ඡිංසු. තෙනාහ භගවා ආහ – “අනුජානාමි භික්ඛවෙ ආගමෙන්තානං අකාමා භාගං දාතු”න්ති. යදි පන මනුස්සා “ඉධාගතා එව ගණ්හන්තූ”ති දෙන්ති, සඤ්ඤාණං වා කත්වා ගච්ඡන්ති “සම්පත්තා ගණ්හන්තූ”ති සම්පත්තානං සබ්බෙසම්පි පාපුණන්ති. සචෙ ඡඩ්ඩෙත්වා ගතා, යෙන ගහිතං, සො එව සාමී. සදිසා සුසානං ඔක්කමිංසූති සබ්බෙ සමං ඔක්කමිංසු; එකදිසාය වා ඔක්කමිංසූතිපි අත්ථො. තෙ කතිකං කත්වාති ලද්ධං පංසුකූලං සබ්බෙ භාජෙත්වා ගණ්හිස්සාමාති බහිමෙව කතිකං කත්වා.
චීවරපටිග්ගාහකන්ති යො ගහපතිකෙහි සඞ්ඝස්ස දීයමානං චීවරං ගණ්හාති. යො න ඡන්දාගතිං ගච්ඡෙය්යාතිආදීසු චීවරපටිග්ගාහකෙසු පච්ඡා ආගතානම්පි අත්තනො ඤාතකාදීනං පඨමතරං පටිග්ගණ්හන්තො වා එකච්චස්මිං පෙමං දස්සෙත්වා ගණ්හන්තො වා ලොභපකතිකතාය අත්තනො පරිණාමෙන්තො වා ඡන්දාගතිං ගච්ඡති නාම. පඨමතරං ආගතස්සාපි කොධවසෙන පච්ඡා ගණ්හන්තො වා දුග්ගතමනුස්සෙසු අවමඤ්ඤං කත්වා ගණ්හන්තො වා “කිං වො ඝරෙ ඨපනොකාසො නත්ථි, තුම්හාකං සන්තකං ගහෙත්වා ගච්ඡථා”ති එවං සඞ්ඝස්ස ලාභන්තරායං කරොන්තො වා දොසාගතිං ගච්ඡති නාම. යො පන මුට්ඨස්සති අසම්පජානො, අයං මොහාගතිං ගච්ඡති නාම. පච්ඡා ආගතානම්පි ඉස්සරානම්පි භයෙන පඨමතරං පටිග්ගණ්හන්තො වා “චීවරපටිග්ගාහකට්ඨානං නාමෙතං භාරිය”න්ති සන්තසන්තො වා භයාගතිං ගච්ඡති නාම. “මයා ඉදඤ්චිදඤ්ච ගහිතං, ඉදඤ්චිංදඤ්ච න ගහිත”න්ති එවං ජානන්තො ගහිතාගහිතං ජානාති නාම. තස්මා යො න ඡන්දාගතිආදිවසෙන ගච්ඡති, ඤාතකඅඤ්ඤාතකඅඩ්ඪදුග්ගතෙසු විසෙසං අකත්වා ආගතපඅපාටියා ගණ්හාති, සීලාචාරපටිපත්තියුත්තො හොති, සතිමා මෙධාවී බහුස්සුතො, සක්කොති දායකානං විස්සට්ඨවාචාය පරිමණ්ඩලෙහි පදබ්යඤ්ජනෙහි අනුමොදනං කරොන්තො පසාදං ජනෙතුං, එවරූපො සම්මන්නිතබ්බො.
එවඤ්ච පන භික්ඛවෙ සම්මන්නිතබ්බොති එත්ථ පන එතාය යථාවුත්තාය කම්මවාචායපි අපලොකනෙනාපි අන්තොවිහාරෙ සබ්බසඞ්ඝමජ්ඣෙපි ඛණ්ඩසීමායපි සම්මන්නිතුං වට්ටතියෙව. එවං සම්මතෙන ච විහාරපච්චන්තෙ වා පධානඝරෙ වා න අච්ඡිතබ්බං. යත්ථ පන ආගතාගතා මනුස්සා සුඛං පස්සන්ති, තාදිසෙ ධුරවිහාරට්ඨානෙ බීජනිං පස්සෙ ඨපෙත්වා සුනිවත්ථෙන සුපාරුතෙන නිසීදිතබ්බන්ති.
තත්ථෙව උජ්ඣිත්වාති “පටිග්ගහණමෙව අම්හාකං භාරො”ති වත්වා ගහිතට්ඨානෙයෙව ඡඩ්ඩෙත්වා ගච්ඡන්ති. චීවරනිදහකන්ති චීවරපටිසාමකං. යො න ඡන්දාගතිං ගච්ඡෙය්යාතිආදීසු චෙත්ථ ඉතො පරඤ්ච සබ්බත්ථ වුත්තනයෙනෙව විනිච්ඡයො වෙදිතබ්බො. සම්මුතිවිනිච්ඡයොපි කථිතානුසාරෙනෙව ජානිතබ්බො.
භණ්ඩාගාරසම්මුතිආදිකථා
විහාරං වාතිආදීසු යො ආරාමමජ්ඣෙ ආරාමිකසාමණෙරාදීහි අවිවිත්තො සබ්බෙසං සමොසරණට්ඨානෙ විහාරො වා අඩ්ඪයොගො වා හොති, සො සම්මන්නිතබ්බො. පච්චන්තසෙනාසනං පන න සම්මන්නිතබ්බං. ඉදං පන භණ්ඩාගාරං ඛණ්ඩසීමං ගන්ත්වා ඛණ්ඩසීමාය නිසින්නෙහි සම්මන්නිතුං න වට්ටති, විහාරමජ්ඣෙයෙව සම්මන්නිතබ්බං.