අඤ්ඤත්රපටිභොගපටික්ඛෙපාදිකථා
නාතිහරන්තීති අඤ්ඤත්ර හරිත්වා න පරිභුඤ්ජන්ති. ගුත්තත්ථායාති යං තත්ථ මඤ්චපීඨාදි, තස්ස ගුත්තත්ථාය, තං අඤ්ඤත්ර හරිතුං අනුජානාමීති අත්ථො. තස්මා තං අඤ්ඤත්ර හරිත්වා සඞ්ඝිකපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජන්තස්ස නට්ඨං සුනට්ඨං, ජිණ්ණං සුජිණ්ණං. සචෙ අරොගං තස්මිං විහාරෙ පටිසඞ්ඛතෙ පුන පාකතිකං කාතබ්බං. පුග්ගලිකපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජතො නට්ඨං වා ජිණ්ණං වා ගීවා හොති, තස්මිං පටිසඞ්ඛතෙ දාතබ්බමෙව. සචෙ තතො ගොපානසිආදීනි ගහෙත්වා අඤ්ඤස්මිං සඞ්ඝිකාවාසෙ යොජෙන්ති, සුයොජිතානි. පුග්ගලිකාවාසෙ යොජෙන්තෙහි පන මූලං වා දාතබ්බං, පටිපාකතිකං වා කාතබ්බං ඡඩ්ඩිතවිහාරතො මඤ්චපීඨාදීනි ථෙය්යචිත්තෙන ගණ්හන්තො උද්ධාරෙයෙව භණ්ඩග්ඝෙන කාරෙතබ්බො. පුන ආවාසිකකාලෙ දස්සාමීති ගහෙත්වා සඞ්ඝිකපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජන්තස්ස නට්ඨං සුනට්ඨං, ජිණ්ණං සුජිණ්ණං. අරොගඤ්චෙ පාකතිකං කාතබ්බං . පුග්ගලිකපරිභොගෙන පරිභුඤ්ජන්තස්ස නට්ඨං ගීවා හොති. තතො ද්වාරවාතපානාදීනි සඞ්ඝිකාවාසෙ වා පුග්ගලිකාවාසෙ වා යොජිතානි පටිදාතබ්බානියෙව.
ඵාතිකම්මත්ථායාති වඩ්ඪිකම්මත්ථාය. ඵාතිකම්මඤ්චෙත්ථ සමකං වා අතිරෙකං වා අග්ඝනකං මඤ්චපීඨාදිසෙනාසනමෙව වට්ටති.
චක්කලිකන්ති කම්බලාදීහි වෙඨෙත්වා කතචක්කලිකං. අල්ලෙහි පාදෙහීති යෙහි අක්කන්තට්ඨානෙ උදකං පඤ්ඤායති, එවරූපෙහි පාදෙහි පරිභණ්ඩකතභූමි වා සෙනාසනං වා න අක්කමිතබ්බං . සචෙ පන උදකසිනෙහමත්තමෙව පඤ්ඤායති, න උදකං, වට්ටති. පාදපුඤ්ඡනිං පන අල්ලපාදෙහිපි අක්කමිතුං වට්ටතියෙව. සඋපාහනෙන ධොතපාදෙහි අක්කමිතබ්බට්ඨානෙයෙව න වට්ටති.
චොළකෙන පලිවෙඨෙතුන්ති සුධාභූමියං වා පරිභණ්ඩභූමියං වා සචෙ තට්ටිකා වා කටසාරකො වා නත්ථි, චොළකෙන පාදා වෙඨෙතබ්බා, තස්මිං අසති පණ්ණම්පි අත්ථරිතුං වට්ටති. කිඤ්චි අනත්ථරිත්වා ඨපෙන්තස්ස පන දුක්කටං. යදි පන තත්ථ නෙවාසිකා අනත්ථතායපි භූමියා ඨපෙන්ති, අධොතපාදෙහිපි වළඤ්ජෙන්ති, තථෙව වළඤ්ජෙතුං වට්ටති.
න භික්ඛවෙ පරිකම්මකතා භිත්තීති සෙතභිත්ති වා චිත්තකම්මකතා වා. න කෙවලඤ්ච භිත්තිමෙව, ද්වාරම්පි වාතපානම්පි අපස්සෙනඵලකම්පි පාසාණත්ථම්භම්පි රුක්ඛත්ථම්භම්පි චීවරෙන වා කෙනචි වා අප්පටිච්ඡාදෙත්වා අපස්සයිතුං න ලබ්භතියෙව.
ධොතපාදකාති ධොතපාදකා හුත්වා ධොතෙහි පාදෙහි අක්කමිතබ්බට්ඨානෙ නිපජ්ජිතුං කුක්කුච්චායන්ති. “ධොතපාදකෙ”තිපි පාඨො. ධොතෙහි පාදෙහි අක්කමිතබ්බට්ඨානස්සෙතං අධිවචනං . පච්චත්ථරිත්වාති පරිභණ්ඩකතං භූමිං වා භූමත්ථරණසෙනාසනං වා සඞ්ඝිකමඤ්චපීඨං වා අත්තනො සන්තකෙන පච්චත්ථරණෙන පච්චත්ථරිත්වාව නිපජ්ජිතබ්බං. සචෙ නිද්දායතොපි පච්චත්ථරණෙ සඞ්කුටිතෙ කොචි සරීරාවයවො මඤ්චං වා පීඨං වා ඵුසති, ආපත්තියෙව. ලොමෙසු පන ලොමගණනාය ආපත්තියෙව. පරිභොගසීසෙන අපස්සයන්තස්සාපි එසෙව නයො. හත්ථතලපාදතලෙහි පන ඵුසිතුං වා අක්කමිතුං වා වට්ටති. මඤ්චපීඨං නීහරන්තස්ස කායෙ පටිහඤ්ඤති, අනාපත්ති.
අඤ්ඤත්රපරිභොගපටික්ඛෙපාදිකථා නිට්ඨිතා.
සඞ්ඝභත්තාදිඅනුජානනකථා
න සක්කොන්ති සඞ්ඝභත්තං කාතුන්ති සකලස්ස සඞ්ඝස්ස භත්තං කාතුං න සක්කොන්ති. උද්දෙසභත්තන්තිආදීසු “එකං වා ද්වෙ වා…පෙ… දස වා භික්ඛූ සඞ්ඝතො උද්දිසිත්වා දෙථා”ති එවං උද්දෙසෙන ලද්ධභික්ඛූනං භත්තං කාතුං ඉච්ඡන්ති. අපරෙ තථෙව භික්ඛූ පරිච්ඡින්දිත්වා නිමන්තෙත්වා තෙසං භත්තං කාතුං ඉච්ඡන්ති. අපරෙ සලාකායො ඡින්දිත්වා, අපරෙ පක්ඛිකං උපොසථිකං පාටිපදිකන්ති එවං නියාමෙත්වා, එකස්ස වා ද්වින්නං වා…පෙ… දසන්නං වා භික්ඛූනං භත්තං කාතුං ඉච්ඡන්ති. ඉති එතානි භත්තානි උද්දෙසභත්තං නිමන්තනන්ති ඉමං වොහාරං පත්තානි. යස්මා පන තෙ සචෙපි දුබ්භික්ඛෙ න සක්කොන්ති, සුභික්ඛෙ ජාතෙ පන පුන සඞ්ඝභත්තං කාතුං සක්ඛිස්සන්ති, තස්මා භගවා තම්පි අන්තො කත්වා “අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සඞ්ඝභත්තං උද්දෙසභත්ත”න්තිආදිමාහ.
තත්ථ සඞ්ඝභත්තෙ ඨිතිකා නාම නත්ථි, තස්මා “අම්හාකං අජ්ජ දස ද්වාදස දිවසා භුඤ්ජන්තානං ඉදානි අඤ්ඤතො භික්ඛූ ආනෙථා”ති න එවං තත්ථ වත්තබ්බං. “පුරිමදිවසෙසු අම්හෙහි න ලද්ධං, ඉදානි තං අම්හාකං ගාහෙථා”ති එවම්පි වත්තුං න ලබ්භති. තඤ්හි ආගතාගතානං පාපුණාතියෙව.