භික්ඛුනීඋපසම්පදානුජානනකථා
අනුජානාමි භික්ඛවෙ භික්ඛූහි භික්ඛුනියො උපසම්පාදෙතුන්ති ඉමාය අනුපඤ්ඤත්තියා භික්ඛූ පඤ්චසතා සාකියානියො මහාපජාපතියා සද්ධිවිහාරිනියො කත්වා උපසම්පාදෙසුං. ඉති තා සබ්බාපි එකතොඋපසම්පන්නා නාම අහෙසුං. යෙ ඛො ත්වං ගොතමීති ඉමිනා ඔවාදෙන ගොතමී අරහත්තං පත්තා.
කම්මං න කරීයතීති තජ්ජනීයාදි සත්තවිධම්පි කම්මං න කරීයති. ඛමාපෙන්තීති න පුන එවං කරිස්සාමීති ඛමාපෙන්ති.
අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, භික්ඛූහි භික්ඛුනීනං කම්මං රොපෙත්වා නිය්යාදෙතුන්ති එත්ථ තජ්ජනීයාදීසු “ඉදං නාම කම්මං එතිස්සා කාතබ්බ”න්ති එවං රොපෙත්වා “තං දානි තුම්හෙව කරොථා”ති නිය්යාදෙතබ්බං. සචෙ පන අඤ්ඤස්මිං රොපිතෙ අඤ්ඤං කරොන්ති, “තජ්ජනීයකම්මාරහස්ස නියස්සකම්මං කරොතී”ති එත්ථ වුත්තනයෙන කාරෙතබ්බතං ආපජ්ජන්ති.
කද්දමොදකෙනාති එත්ථ න කෙවලං කද්දමොදකෙන, විප්පසන්නඋදකරජනකද්දමාදීසුපි යෙන කෙනචි ඔසිඤ්චන්තස්ස දුක්කටමෙව. අවන්දියො සො භික්ඛවෙ භික්ඛු භික්ඛුනිසඞ්ඝෙන කාතබ්බොති භික්ඛුනුපස්සයෙ සන්නිපතිත්වා “අසුකො නාම අය්යො භික්ඛුනීනං අපසාදනීයං දස්සෙති, එතස්ස අය්යස්ස අවන්දියකරණං රුච්චතී”ති එවං තික්ඛත්තුං සාවෙතබ්බං. එත්තාවතා අවන්දියො කතො හොති. තතො පට්ඨාය යථා සාමණෙරෙ දිස්වා න වන්දන්ති; එවමෙව දිස්වාපි න වන්දිතබ්බො. තෙන භික්ඛුනා සම්මා වත්තන්තෙන භික්ඛුනුපස්සයං ආගන්ත්වා විහාරෙයෙව සඞ්ඝං වා ගණං වා එකපුග්ගලං වා උපසඞ්කමිත්වා උක්කුටිකං නිසීදිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වා “භික්ඛුනිසඞ්ඝො මය්හං ඛමතූ”ති ඛමාපෙතබ්බං. තෙන භික්ඛුනා භික්ඛුනීනං සන්තිකං ආගන්ත්වා “එසො භික්ඛු තුම්හෙ ඛමාපෙතී”ති වත්තබ්බං. තතො පට්ඨාය සො වන්දිතබ්බො. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරං පන කම්මවිභඞ්ගෙ වක්ඛාම.
ඔභාසෙන්තීති අසද්ධම්මෙන ඔභාසෙන්ති. භික්ඛුනීහි සද්ධිං සම්පයොජෙන්තීති භික්ඛුනීහි සද්ධිං පුරිසෙ අසද්ධම්මෙන සම්පයොජෙන්ති. අවන්දියකරණං වුත්තනයමෙව. ආවරණන්ති විහාරප්පවෙසනෙ නිවාරණං . ඔවාදං ඨපෙතුන්ති එත්ථ න භික්ඛුනුපස්සයං ගන්ත්වා ඨපෙතබ්බො. ඔවාදත්ථාය පන ආගතා භික්ඛුනියො වත්තබ්බා “අසුකා නාම භික්ඛුනී සාපත්තිකා, තස්සා ඔවාදං ඨපෙමි, මා තාය සද්ධිං උපොසථං කරිත්ථා”ති. කායවිවරණාදීසුපි දණ්ඩකම්මං වුත්තනයමෙව.
න භික්ඛවෙ භික්ඛුනියා ඔවාදො න ගන්තබ්බොතිආදි භික්ඛුනිවිභඞ්ගවණ්ණනායං වුත්තමෙව.
ඵාසුකා නමෙන්තීති ගිහිදාරිකායො විය ඝනපට්ටකෙන කායබන්ධනෙන ඵාසුකා නමනත්ථාය බන්ධන්ති. එකපරියාකතන්ති එකවාරං පරික්ඛිපනකං.
විලීවෙන පට්ටෙනාති සණ්හෙහි වෙළුවිලීවෙහි කතපට්ටෙන. දුස්සපට්ටෙනාති සෙතවත්ථපට්ටෙන. දුස්සවෙණියාති දුස්සෙන කතවෙණියා. දුස්සවට්ටියාති දුස්සෙන කතවට්ටියා. චොළපට්ටාදීසු චොළකාසාවං චොළන්ති වෙදිතබ්බං.
අට්ඨිල්ලෙනාති ගොජඞ්ඝට්ඨිකෙන. ජඝනන්ති කටිප්පදෙසො වුච්චති. හත්ථං කොට්ටාපෙන්තීති අග්ගබාහං කොට්ටාපෙත්වා මොරපත්තාදීහි චිත්තාලඞ්කාරං කරොන්ති. හත්ථකොච්ඡන්ති පිට්ඨිහත්ථං. පාදන්ති ජඞ්ඝං. පාදකොච්ඡන්ති පිට්ඨිපාදං.
මුඛලිම්පනාදීනි වුත්තනයානෙව. අවඞ්ගං කරොන්තීති අක්ඛී අඤ්ජන්තියො අවඞ්ගදෙසෙ අධොමුඛං ලෙඛං කරොන්ති. විසෙසකන්ති ගණ්ඩප්පදෙසෙ විචිත්රසණ්ඨානං විසෙසකං කරොන්ති. ඔලොකෙන්තීති වාතපානං විවරිත්වා වීථිං ඔලොකෙන්ති. සාලොකෙ තිට්ඨන්තීති ද්වාරං විවරිත්වා උපඩ්ඪකායං දස්සෙන්තියො තිට්ඨන්ති. නච්චන්ති නටසමජ්ජං කාරෙන්ති. වෙසිං වුට්ඨාපෙන්තීති ගණිකං වුට්ඨාපෙන්ති. පානාගාරං ඨපෙන්තීති සුරං වික්කිණන්ති. සූනං ඨපෙන්තීති මංසං වික්කිණන්ති. ආපණන්ති නානාභණ්ඩානං අනෙකවිධං ආපණං පසාරෙන්ති. දාසං උපට්ඨාපෙන්තීති දාසං ගහෙත්වා තෙන අත්තනො වෙය්යාවච්චං කාරෙන්ති. දාසීආදීසුපි එසෙව නයො. හරිතකපක්කිකං පකිණන්තීති හරිතකඤ්චෙව පක්කඤ්ච පකිණන්ති; පකිණ්ණකාපණං පසාරෙන්තීති වුත්තං හොති.
සබ්බනීලකාදිකථා කථිතායෙව.
භික්ඛුනී චෙ, භික්ඛවෙ, කාලං කරොන්තීතිආදීසු අයං පාළිමුත්තකවිනිච්ඡයො – සචෙ හි පඤ්චසු සහධම්මිකෙසු යො කොචි කාලං කරොන්තො “මමච්චයෙන මය්හං පරික්ඛාරො උපජ්ඣායස්ස හොතු, ආචරියස්ස හොතු, සද්ධිවිහාරිකස්ස හොතු, අන්තෙවාසිකස්ස හොතු, මාතු හොතු, පිතු හොතු, අඤ්ඤස්ස වා යස්ස කස්සචි හොතූ”ති වදති තෙසං න හොති, සඞ්ඝස්සෙව හොති. න හි පඤ්චන්නං සහධම්මිකානං අච්චයදානං රුහති, ගිහීනං පන රුහති. භික්ඛු හි භික්ඛුනිවිහාරෙ කාලං කරොති, තස්ස පරික්ඛාරො භික්ඛූනංයෙව හොති. භික්ඛුනී භික්ඛුවිහාරෙ කාලං කරොති, තස්සා පරික්ඛාරො භික්ඛුනීනංයෙව හොති.