7-9. උක්කොටනාදිසුත්තානිවණ්ණනා
උක්කොටනාදීසු උක්කොටනන්ති සාමිකෙ අස්සාමිකෙ කාතුං ලඤ්ජග්ගහණං. වඤ්චනන්ති තෙහි තෙහි උපායෙහි පරෙසං වඤ්චනං. තත්රිදමෙකංවත්ථු –
එකො කිර ලුද්දකො මිගඤ්ච මිගපොතකඤ්ච ගහෙත්වා ආගච්ඡති. තමෙකො ධුත්තො “කිං, භො, මිගො අග්ඝති, කිං මිගපොතකො”ති?, ආහ. “මිගො ද්වෙ කහාපණෙ, මිගපොතකො එක”න්ති ච වුත්තෙ කහාපණං දත්වා, මිගපොතකං ගහෙත්වා ථොකං ගන්ත්වා නිවත්තො “න මෙ, භො, මිගපොතකෙන අත්ථො, මිගං මෙ දෙහී”ති ආහ. තෙන හි ද්වෙ කහාපණෙ දෙහීති. නනු, භො, මයා පඨමං එකො කහාපණො දින්නොති. ආම දින්නොති. ඉමම්පි මිගපොතකං ගණ්හ, එවං සො ච කහාපණො, අයඤ්ච කහාපණග්ඝනකො මිගපොතකොති ද්වෙ කහාපණා භවිස්සන්තීති. සො “කාරණං වදතී”ති සල්ලක්ඛෙත්වා මිගපොතකං ගහෙත්වා මිගං අදාසීති.
නිකතීති යොගවසෙන වා මායාවසෙන වා අපාමඞ්ගං පාමඞ්ගන්ති අමණිං මණින්ති, අසුවණ්ණං සුවණ්ණන්ති කත්වා පතිරූපකෙන වඤ්චනං. සාචියොගොති කුටිලයොගො. එතෙසංයෙව උක්කොටනාදීනමෙතං නාමං. තස්මා උක්කොටනසාචියොගා වඤ්චනසාචියොගා නිකතිසාචියොගාති එවමෙත්ථ අත්ථො දට්ඨබ්බො. කෙචි අඤ්ඤං දස්සෙත්වා අඤ්ඤස්ස පරිවත්තනං සාචියොගොති වදන්ති. තං පන වඤ්චනෙනෙව සඞ්ගහිතං.
10-15. ඡෙදනාදිසුත්තානිවණ්ණනා
ඡෙදනාදීසු ඡෙදනන්ති හත්ථච්ඡෙදනාදි. වධොති මරණං. බන්ධොති රජ්ජුබන්ධනාදීහි බන්ධනං. විපරාමොසොති හිමවිපරාමොසො, ගුම්බවිපරාමොසොති දුවිධො. යං හිමපාතසමයෙ හිමෙන පටිච්ඡන්නා හුත්වා මග්ගපටිපන්නං ජනං මුසන්ති, අයං හිමවිපරාමොසො. යං ගුම්බාදිපටිච්ඡන්නා මුසන්ති, අයං ගුම්බවිපරාමොසො.
ආලොපො වුච්චති ගාමනිගමාදීනං විලොපකරණං. සහසාකාරොති සාහසකිරියා, ගෙහං පවිසිත්වා, මනුස්සානං උරෙ සත්ථං ඨපෙත්වා, ඉච්ඡිතභණ්ඩග්ගහණං. එවමෙතස්මා ඡෙදනවධබන්ධනවිපරාමොසආලොපසහසාකාරා පටිවිරතා. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානත්ථමෙවාති.
ආමකධඤ්ඤපෙය්යාලවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
ඉති සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය
මහාවග්ගවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
නිගමනකථා
එත්තාවතා හි –
“බහුකාරස්ස යතීනං විපස්සනාචාරනිපුණබුද්ධීනං,
සංයුත්තවරනිකායස්ස අත්ථසංවණ්ණනං කාතුං.
“සද්ධම්මස්ස චිරට්ඨිතිමාසිසමානෙන යා මයා;
නිපුණා අට්ඨකථා ආරද්ධා සාරත්ථපකාසිනී නාම.
“සා හි මහාඅට්ඨකථාය සාරමාදාය නිට්ඨිතා එසා;
අට්ඨසත්තතිමත්තාය පාළියා භාණවාරෙහි.
“එකූනසට්ඨිමත්තො විසුද්ධිමග්ගොපි භාණවාරෙහි;
අත්ථප්පකාසනත්ථාය ආගමානං කතො යස්මා.
“තස්මා තෙන සහායං අට්ඨකථා භාණවාරගණනාය;
ථොකෙන අපරිපූරං සත්තතිංසසතං හොති.
“සත්තතිංසාධිකසත-පරිමාණං භාණවාරතො එවං;
සමයං පකාසයන්තිං මහාවිහාරාධිවාසීනං.
“මූලට්ඨකථාය සාරමාදාය මයා ඉමං කරොන්තෙන;
යං පුඤ්ඤමුපචිතං තෙන හොතු සබ්බො සුඛී ලොකො.
“එතිස්සා කරණත්ථං ථෙරෙන භදන්තජොතිපාලෙන;
සුචිසීලෙන සුභාසිතස්ස පකාසයන්තඤාණෙන.
“සාසනවිභූතිකාමෙන යාචමානෙන මං සුභගුණෙන;
යං සමධිගතං පුඤ්ඤං තෙනාපි ජනො සුඛී භවතූ”ති.
පරමවිසුද්ධසද්ධාබුද්ධිවීරියප්පටිමණ්ඩිතෙන සීලාචාරජ්ජවමද්දවාදිගුණසමුදයසමුදිතෙන සකසමයසමයන්තරගහනජ්ඣොගාහණසමත්ථෙන පඤ්ඤාවෙය්යත්තියසමන්නාගතෙන තිපිටකපරියත්තිප්පභෙදෙ සාට්ඨකථෙ සත්ථුසාසනෙ අප්පටිහතඤාණප්පභාවෙන මහාවෙය්යාකරණෙන කරණසම්පත්තිජනිතසුඛවිනිග්ගතමධුරොදාරවචනලාවණ්ණයුත්තෙන යුත්තමුත්තවාදිනා වාදීවරෙන මහාකවිනා පභින්නපටිසම්භිදාපරිවාරෙ ඡළභිඤ්ඤාදිප්පභෙදගුණප්පටිමණ්ඩිතෙ උත්තරිමනුස්සධම්මෙ සුප්පතිට්ඨිතබුද්ධීනං ථෙරවංසප්පදීපානං ථෙරානං මහාවිහාරවාසීනං වංසාලඞ්කාරභූතෙන විපුලවිසුද්ධබුද්ධිනා බුද්ධඝොසොති ගරූහි ගහිතනාමධෙය්යෙන ථෙරෙන කතා අයං සාරත්ථප්පකාසිනී නාම සංයුත්තනිකායට්ඨකථා.