දුතියං ගමනං දුක්ඛවසෙන වුත්තං. තත්රාපි අට්ඨාරසෙව වෙය්යාකරණානි, තතො පරානි “රූපී අත්තා හොතී”තිආදීනි අට්ඨ වෙය්යාකරණානි, තෙහි සද්ධිං තං දුතියපෙය්යාලොති වුත්තො.

තත්ථ රූපීති ආරම්මණමෙව “අත්තා”ති ගහිතදිට්ඨි. අරූපීති ඣානං “අත්තා”ති ගහිතදිට්ඨි. රූපී ච අරූපී චාති ආරම්මණඤ්ච ඣානඤ්ච “අත්තා”ති ගහිතදිට්ඨි. නෙව රූපී නාරූපීති තක්කමත්තෙන ගහිතදිට්ඨි. එකන්තසුඛීති ලාභීතක්කීජාතිස්සරානං උප්පන්නදිට්ඨි. ඣානලාභිනොපි හි අතීතෙ එකන්තසුඛං අත්තභාවං මනසිකරොතො එවං දිට්ඨි උප්පජ්ජති. තක්කිනොපි “යථා එතරහි අහං එකන්තසුඛී, එවං සම්පරායෙපි භවිස්සාමී”ති උප්පජ්ජති. ජාතිස්සරස්සපි සත්තට්ඨභවෙ සුඛිතභාවං පස්සන්තස්ස එවං උප්පජ්ජති, එකන්තදුක්ඛීතිආදීසුපි එසෙව නයො.

තතියපෙය්යාලො අනිච්චදුක්ඛවසෙන තෙහියෙව ඡබ්බීසතියා සුත්තෙහි වුත්තො, චතුත්ථපෙය්යාලො තිපරිවට්ටවසෙනාති.

ඔක්කන්තසංයුත්තෙ අධිමුච්චතීති සද්ධාධිමොක්ඛං පටිලභති. ඔක්කන්තො සම්මත්තනියාමන්ති පවිට්ඨො අරියමග්ගං. අභබ්බො ච තාව කාලං කාතුන්ති ඉමිනා උප්පන්නෙ මග්ගෙ ඵලස්ස අනන්තරායතං දීපෙති. උප්පන්නස්මිඤ්හි මග්ගෙ ඵලස්ස අන්තරායකරණං නාම නත්ථි. තෙනෙවාහ – “අයඤ්ච පුග්ගලො සොතාපත්තිඵලසච්ඡිකිරියාය පටිපන්නො අස්ස, කප්පස්ස ච උඩ්ඩය්හනවෙලා අස්ස, නෙව තාව කප්පො උඩ්ඩය්හෙය්ය, යාවායං පුග්ගලො න සොතාපත්තිඵලං සච්ඡිකරොති, අයං වුච්චති පුග්ගලො ඨිතකප්පී”ති (පු· ප· 17). මත්තසො නිජ්ඣානං ඛමන්තීති පමාණතො ඔලොකනං ඛමන්ති. සෙසං සබ්බත්ථ උත්තානමෙවාති.