6. රාහුලසංයුත්තං
1. පඨමො වග්ගො
1. චක්ඛුසුත්තාදිවණ්ණනා
රාහුලසංයුත්තස්ස පඨමෙ එකොති චතූසු ඉරියාපථෙසු එකවිහාරී. වූපකට්ඨොති විවෙකට්ඨො නිස්සද්දො. අප්පමත්තොති සතියා අවිප්පවසන්තො. ආතාපීති වීරියසම්පන්නො. පහිතත්තො විහරෙය්යන්ති විසෙසාධිගමත්ථාය පෙසිතත්තො හුත්වා විහරෙය්යං. අනිච්චන්ති හුත්වා අභාවාකාරෙන අනිච්චං. අථ වා උප්පාදවයවන්තතාය තාවකාලිකතාය විපරිණාමකොටියා නිච්චපටික්ඛෙපතොති ඉමෙහිපි කාරණෙහි අනිච්චං. දුක්ඛන්ති චතූහි කාරණෙහි දුක්ඛං දුක්ඛමනට්ඨෙන දුක්ඛවත්ථුකට්ඨෙන සතතසම්පීළනට්ඨෙන සුඛපටික්ඛෙපෙනාති. කල්ලන්ති යුත්තං. එතං මමාති තණ්හාගාහො. එසොහමස්මීති මානගාහො. එසො මෙ අත්තාති දිට්ඨිගාහො. තණ්හාගාහො චෙත්ථ අට්ඨසතතණ්හාවිචරිතවසෙන, මානගාහො නවවිධමානවසෙන, දිට්ඨිගාහො ද්වාසට්ඨිදිට්ඨිවසෙන වෙදිතබ්බො. නිබ්බින්දං විරජ්ජතීති එත්ථ විරාගවසෙන චත්තාරො මග්ගා කථිතා, විරාගා විමුච්චතීති එත්ථ විමුත්තිවසෙන චත්තාරි සාමඤ්ඤඵලානි.
එත්ථ ච පඤ්චසු ද්වාරෙසු පසාදාව ගහිතා, මනොති ඉමිනා තෙභූමකං සම්මසනචාරචිත්තං.
2. රූපාදි සුත්තවණ්ණනා
දුතියෙ පඤ්චසු ද්වාරෙසු ආරම්මණමෙව.
3-5. විඤ්ඤාණසුත්තාදිවණ්ණනා
තතියෙ පඤ්චසු ද්වාරෙසු පසාදවත්ථුකචිත්තමෙව, මනොවිඤ්ඤාණෙන තෙභූමකං සම්මසනචාරචිත්තං ගහිතං. එවං සබ්බත්ථ නයො නෙතබ්බො.
6. සඤ්ඤාසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ තෙභූමකධම්මා.
8. තණ්හාසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ පන තණ්හාති තස්මිං තස්මිං ද්වාරෙ ජවනප්පත්තාව ලබ්භති.
9. ධාතුසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ විඤ්ඤාණධාතුවසෙන නාමං, සෙසාහි රූපන්ති නාමරූපං කථිතං. නවමං.
10. ඛන්ධසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ රූපක්ඛන්ධො කාමාවචරො, සෙසා චත්තාරො සබ්බසඞ්ගාහිකපරිච්ඡෙදෙන චතුභූමකා. ඉධ පන තෙභූමකාති ගහෙතබ්බා. දසමං.
පඨමො වග්ගො.
2. දුතියො වග්ගො
1-10. චක්ඛුසුත්තාදිවණ්ණනා
දුතියෙ දස උත්තානත්ථානෙව. පඨමාදීනි.
11. මානානුසයසුත්තවණ්ණනා
එකාදසමෙ ඉමස්මිඤ්ච සවිඤ්ඤාණකෙ කායෙති අත්තනො සවිඤ්ඤාණකකායං දස්සෙති, බහිද්ධා චාති පරස්ස සවිඤ්ඤාණකං වා අවිඤ්ඤාණකං වා. පුරිමෙන වා අත්තනො ච පරස්ස ච විඤ්ඤාණමෙව දස්සෙති, පච්ඡිමෙන බහිද්ධා අනින්ද්රියබද්ධරූපං. අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානානුසයාති අහංකාරදිට්ඨි ච මමංකාරතණ්හා ච මානානුසයා ච. න හොන්තීති එතෙ කිලෙසා කථං ජානන්තස්ස එතෙසු වත්ථූසු න හොන්තීති පුච්ඡති. සම්මප්පඤ්ඤාය පස්සතීති සහ විපස්සනාය මග්ගපඤ්ඤාය සුට්ඨු පස්සති.
එකාදසමං.
12. මානාපගතසුත්තවණ්ණනා
ද්වාදසමෙ අහඞ්කාරමමඞ්කාරමානාපගතන්ති අහංකාරතො ච මමංකාරතො ච මානතො ච අපගතං. විධා සමතික්කන්තන්ති මානකොට්ඨාසෙ සුට්ඨු අතික්කන්තං. සන්තං සුවිමුත්තන්ති කිලෙසවූපසමෙන සන්තං, කිලෙසෙහෙව සුට්ඨු විමුත්තං. සෙසං උත්තානමෙවාති. ද්වාදසමං.
දුතියො වග්ගො.
ද්වීසුපි අසෙක්ඛභූමි කථිතා. පඨමො පනෙත්ථ ආයාචන්තස්ස දෙසිතො, දුතියො අනායාචන්තස්ස. සකලෙපි පන රාහුලසංයුත්තෙ ථෙරස්ස විමුත්තිපරිපාචනීයධම්මාව කථිතාති.
රාහුලසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.