4. කුලූපගසුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ කුලූපකොති කුලඝරානං උපගන්තා. දෙන්තුයෙව මෙති දදන්තුයෙව මය්හං. සන්දීයතීති අට්ටීයති පීළියති. සෙසමෙත්ථ වුත්තනයානුසාරෙනෙව වෙදිතබ්බං.
චතුත්ථං.
5. ජිණ්ණසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ ජිණ්ණොති ථෙරො මහල්ලකො. ගරුකානීති තං සත්ථු සන්තිකා ලද්ධකාලතො පට්ඨාය ඡින්නභින්නට්ඨානෙ සුත්තසංසිබ්බනෙන චෙව අග්ගළදානෙන ච අනෙකානි පටලානි හුත්වා ගරුකානි ජාතානි. නිබ්බසනානීති පුබ්බෙ භගවතා නිවාසෙත්වා අපනීතතාය එවංලද්ධනාමානි. තස්මාති යස්මා ත්වං ජිණ්ණො චෙව ගරුපංසුකූලො ච. ගහපතානීති පංසුකූලිකඞ්ගං විස්සජ්ජෙත්වා ගහපතීහි දින්නචීවරානි ධාරෙහීති වදති. නිමන්තනානීති පිණ්ඩපාතිකඞ්ගං විස්සජ්ජෙත්වා සලාකභත්තාදීනි නිමන්තනානි භුඤ්ජාහීති වදති. මම ච සන්තිකෙති ආරඤ්ඤිකඞ්ගං විස්සජ්ජෙත්වා ගාමන්තසෙනාසනෙයෙව වසාහීති වදති.
නනු ච යථා රාජා සෙනාපතිං සෙනාපතිට්ඨානෙ ඨපෙත්වා තස්ස රාජූපට්ඨානාදිනා අත්තනො කම්මෙන ආරාධෙන්තස්සෙව තං ඨානන්තරං ගහෙත්වා අඤ්ඤස්ස දදමානො අයුත්තං නාම කරොති, එවං සත්ථා මහාකස්සපත්ථෙරස්ස පච්චුග්ගමනත්ථාය තිගාවුතං මග්ගං ගන්ත්වා රාජගහස්ස ච නාළන්දාය ච අන්තරෙ බහුපුත්තකරුක්ඛමූලෙ නිසින්නො තීහි ඔවාදෙහි උපසම්පාදෙත්වා තෙන සද්ධිං අත්තනො චීවරං පරිවත්තෙත්වා ථෙරං ජාතිආරඤ්ඤිකඞ්ගඤ්චෙව ජාතිපංසුකූලිකඞ්ගඤ්ච අකාසි, සො තස්මිං කත්තුකම්යතාඡන්දෙන සත්ථු චිත්තං ආරාධෙන්තස්සෙව පංසුකූලාදීනි විස්සජ්ජාපෙත්වා ගහපතිචීවරපටිග්ගහණාදීසු නියොජෙන්තො අයුත්තං නාම කරොතීති. න කරොති. කස්මා? අත්තජ්ඣාසයත්තා. න හි සත්ථා ධුතඞ්ගානි විස්සජ්ජාපෙතුකාමො, යථා පන අඝට්ටිතා භෙරිආදයො සද්දං න විස්සජ්ජෙන්ති, එවං අඝට්ටිතා එවරූපා පුග්ගලා න සීහනාදං නදන්තීති නදාපෙතුකාමො සීහනාදජ්ඣාසයෙන එවමාහ.
ථෙරොපි සත්ථු අජ්ඣාසයානුරූපෙනෙව “අහං ඛො, භන්තෙ, දීඝරත්තං ආරඤ්ඤිකො චෙවා”තිආදිනා නයෙන සීහනාදං නදති.
දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරන්ති දිට්ඨධම්මසුඛවිහාරො නාම ආරඤ්ඤිකස්සෙව ලබ්භති, නො ගාමන්තවාසිනො. ගාමන්තස්මිඤ්හි වසන්තො දාරකසද්දං සුණාති, අසප්පායරූපානි පස්සති, අසප්පායෙ සද්දෙ සුණාති, තෙනස්ස අනභිරති උප්පජ්ජති. ආරඤ්ඤිකො පන ගාවුතං වා අඩ්ඪයොජනං වා අතික්කමිත්වා අරඤ්ඤං අජ්ඣොගාහෙත්වා වසන්තො දීපිබ්යග්ඝසීහාදීනං සද්දෙ සුණාති, යෙසං සවනපච්චයා අමානුසිකාසවනරති උප්පජ්ජති. යං සන්ධාය වුත්තං –
“සුඤ්ඤාගාරං පවිට්ඨස්ස, සන්තචිත්තස්ස භික්ඛුනො;
අමානුසී රතී හොති, සම්මා ධම්මං විපස්සතො.
“යතො යතො සම්මසති, ඛන්ධානං උදයබ්බයං;
ලභතී පීතිපාමොජ්ජං, අමතං තං විජානතං. (ධ· ප· 373-374);
“පුරතො පච්ඡතො වාපි, අපරො චෙ න විජ්ජති;
තත්ථෙව ඵාසු භවති, එකස්ස රමතො වනෙ”ති.
තථා පිණ්ඩපාතිකස්සෙව ලබ්භති, නො අපිණ්ඩපාතිකස්ස. අපිණ්ඩපාතිකො හි අකාලචාරී හොති, තුරිතචාරං ගච්ඡති, පරිවත්තෙති, පලිබුද්ධොව ගච්ඡති, තත්ථ ච බහුසංසයො හොති. පිණ්ඩපාතිකො පන න අකාලචාරී හොති, න තුරිතචාරං ගච්ඡති, න පරිවත්තෙති, අපලිබුද්ධොව ගච්ඡති, තත්ථ ච න බහුසංසයො හොති.