10. භික්ඛකසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ ඉධාති ඉමස්මිං භික්ඛුභාවෙ. විස්සං ධම්මන්ති දුග්ගන්ධං අකුසලධම්මං. බාහිත්වාති අග්ගමග්ගෙන ජහිත්වා. සඞ්ඛායාති ඤාණෙන. ස වෙ භික්ඛූති වුච්චතීති සො වෙ භින්නකිලෙසත්තා භික්ඛු නාම වුච්චති.
දසමං.
11. සඞ්ගාරවසුත්තවණ්ණනා
එකාදසමෙ පච්චෙතීති ඉච්ඡති පත්ථෙති. සාධු, භන්තෙති ආයාචමානො ආහ. ථෙරස්ස කිරෙස ගිහිසහායො, තස්මා ථෙරො “අයං වරාකො මං සහායං ලභිත්වාපි මිච්ඡාදිට්ඨිං ගහෙත්වා මා අපායපූරකො අහොසී”ති ආයාචති. අපිචෙස මහාපරිවාරො, තස්මිං පසන්නෙ පඤ්චකුලසතානි අනුවත්තිස්සන්තීති මඤ්ඤමානොපි ආයාචති. අත්ථවසන්ති අත්ථානිසංසං අත්ථකාරණං. පාපන්ති පාණාතිපාතාදිඅකුසලං. පවාහෙමීති ගලප්පමාණං උදකං ඔතරිත්වා පවාහෙමි පලාපෙමි. ධම්මොති ගාථා වුත්තත්ථාව.
එකාදසමං.
12. ඛොමදුස්සසුත්තවණ්ණනා
ද්වාදසමෙ ඛොමදුස්සං නාමාති ඛොමදුස්සානං උස්සන්නත්තා එවංලද්ධනාමං. සභායන්ති සාලායං. ඵුසායතීති ඵුසිතානි මුඤ්චති වස්සති. සත්ථා කිර තං සභං උපසඞ්කමිතුකාමො – “මයි එවමෙවං උපසඞ්කමන්තෙ අඵාසුකධාතුකං හොති, එකං කාරණං පටිච්ච උපසඞ්කමිස්සාමී”ති අධිට්ඨානවසෙන වුට්ඨිං උප්පාදෙසි. සභාධම්මන්ති සුඛනිසින්නෙ කිර අසඤ්චාලෙත්වා එකපස්සෙන පවිසනං තෙසං සභාධම්මො නාම, න මහාජනං චාලෙත්වා උජුකමෙව පවිසනං. භගවා ච උජුකමෙව ආගච්ඡති, තෙන තෙ කුපිතා භගවන්තං හීළෙන්තා “කෙ ච මුණ්ඩකා සමණකා, කෙ ච සභාධම්මං ජානිස්සන්තී”ති ආහංසු. සන්තොති පණ්ඩිතා සප්පුරිසා. පහායාති එතෙ රාගාදයො ජහිත්වා රාගාදිවිනයාය ධම්මං භණන්ති, තස්මා තෙ සන්තො නාමාති.
ද්වාදසමං.
උපාසකවග්ගො දුතියො.
ඉති සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය
බ්රාහ්මණසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
8. වඞ්ගීසසංයුත්තං
1. වඞ්ගීසවග්ගො
1. නික්ඛන්තසුත්තවණ්ණනා
වඞ්ගීසසංයුත්තස්ස පඨමෙ අග්ගාළවෙ චෙතියෙති ආළවියං අග්ගචෙතියෙ. අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙ අග්ගාළවගොතමකාදීනි යක්ඛනාගාදීනං භවනානි, චෙතියානි අහෙසුං. උප්පන්නෙ බුද්ධෙ තානි අපනෙත්වා මනුස්සා විහාරෙ කරිංසු. තෙසං තානෙව නාමානි ජාතානි. නිග්රොධකප්පෙනාති නිග්රොධරුක්ඛමූලවාසිනා කප්පත්ථෙරෙන. ඔහිය්යකොති ඔහීනකො. විහාරපාලොති සො කිර තදා අවස්සිකො හොති පත්තචීවරග්ගහණෙ අකොවිදො. අථ නං ථෙරා භික්ඛූ – “ආවුසො, ඉමානි ඡත්තුපාහනකත්තරයට්ඨිආදීනි ඔලොකෙන්තො නිසීදා”ති විහාරරක්ඛකං කත්වා පිණ්ඩාය පවිසිංසු. තෙන වුත්තං “විහාරපාලො”ති. සමලඞ්කරිත්වාති අත්තනො විභවානුරූපෙන අලඞ්කාරෙන අලඞ්කරිත්වා. චිත්තං අනුද්ධංසෙතීති කුසලචිත්තං විද්ධංසෙති විනාසෙති. තං කුතෙත්ථ ලබ්භාති එතස්මිං රාගෙ උප්පන්නෙ තං කාරණං කුතො ලබ්භා. යං මෙ පරොති යෙන මෙ කාරණෙන අඤ්ඤො පුග්ගලො වා ධම්මො වා අනභිරතිං විනොදෙත්වා ඉදානෙව අභිරතිං උප්පාදෙය්ය ආචරියුපජ්ඣායාපි මං විහාරෙ ඔහාය ගතා.
අගාරස්මාති අගාරතො නික්ඛන්තං. අනගාරියන්ති පබ්බජ්ජං උපගතන්ති අත්ථො. කණ්හතොති කණ්හපක්ඛතො මාරපක්ඛතො ආධාවන්ති. උග්ගපුත්තාති උග්ගතානං පුත්තා මහෙසක්ඛා රාජඤ්ඤභූතා. දළ්හධම්මිනොති දළ්හධනුනො, උත්තමප්පමාණං ආචරියධනුං ධාරයමානා. සහස්සං අපලායිනන්ති යෙ තෙ සමන්තා සරෙහි පරිකිරෙය්යුං, තෙසං අපලායීනං සඞ්ඛං දස්සෙන්තො “සහස්ස”න්ති ආහ. එතතො භිය්යොති එතස්මා සහස්සා අතිරෙකතරා. නෙව මං බ්යාධයිස්සන්තීති මං චාලෙතුං න සක්ඛිස්සන්ති. ධම්මෙ සම්හි පතිට්ඨිතන්ති අනභිරතිං විනොදෙත්වා අභිරතිං උප්පාදනසමත්ථෙ සකෙ සාසනධම්මෙ පතිට්ඨිතං. ඉදං වුත්තං හොති – ඉස්සාසසහස්සෙ තාව සමන්තා සරෙහි පරිකිරන්තෙ සික්ඛිතො පුරිසො දණ්ඩකං ගහෙත්වා සබ්බෙ සරෙ සරීරෙ අපතමානෙ අන්තරාව පහරිත්වා පාදමූලෙ පාතෙති. තත්ථ එකොපි ඉස්සාසො ද්වෙ සරෙ එකතො න ඛිපති, ඉමා පන ඉත්ථියො රූපාරම්මණාදිවසෙන පඤ්ච පඤ්ච සරෙ එකතො ඛිපන්ති. එවං ඛිපන්තියො එතා සචෙපි අතිරෙකසහස්සා හොන්ති, නෙව මං චාලෙතුං සක්ඛිස්සන්තීති.