2. අක්කොසසුත්තවණ්ණනා
දුතියෙ අක්කොසකභාරද්වාජොති භාරද්වාජොව සො, පඤ්චමත්තෙහි පන ගාථා සතෙහි තථාගතං අක්කොසන්තො ආගතොති. “අක්කොසකභාරද්වාජො”ති තස්ස සඞ්ගීතිකාරෙහි නාමං ගහිතං. කුපිතො අනත්තමනොති “සමණෙන ගොතමෙන මය්හං ජෙට්ඨකභාතරං පබ්බාජෙන්තෙන ජානි කතා, පක්ඛො භින්නො”ති කොධෙන කුපිතො දොමනස්සෙන ච අනත්තමනො හුත්වාති අත්ථො. අක්කොසතීති “චොරොසි, බාලොසි, මූළ්හොසි, ථෙනොසි, ඔට්ඨොසි, මෙණ්ඩොසි, ගොණොසි, ගද්රභොසි, තිරච්ඡානගතොසි, නෙරයිකොසී”ති දසහි අක්කොසවත්ථූහි අක්කොසති. පරිභාසතීති “හොතු මුණ්ඩකසමණක, ‘අදණ්ඩො අහ’න්ති කරොසි, ඉදානි තෙ රාජකුලං ගන්ත්වා දණ්ඩං ආරොපෙස්සාමී”තිආදීනි වදන්තො පරිභාසති නාම.
සම්භුඤ්ජතීති එකතො භුඤ්ජති. වීතිහරතීති කතස්ස පටිකාරං කරොති. භගවන්තං ඛො, ගොතමන්ති කස්මා එවමාහ? “තවෙවෙතං, බ්රාහ්මණ, තවෙවෙතං, බ්රාහ්මණා”ති කිරස්ස සුත්වා. “ඉසයො නාම කුපිතා සපනං දෙන්ති කිසවච්ඡාදයො වියා”ති අනුස්සවවසෙන “සපති මං මඤ්ඤෙ සමණො ගොතමො”ති භයං උප්පජ්ජි. තස්මා එවමාහ.
දන්තස්සාති නිබ්බිසෙවනස්ස. තාදිනොති තාදිලක්ඛණං පත්තස්ස. තස්සෙව තෙන පාපියොති තස්සෙව පුග්ගලස්ස තෙන කොධෙන පාපං හොති. සතො උපසම්මතීති සතියා සමන්නාගතො හුත්වා අධිවාසෙති. උභින්නං තිකිච්ඡන්තානන්ති උභින්නං තිකිච්ඡන්තං. අයමෙව වා පාඨො. යො පුග්ගලො සතො උපසම්මති, උභින්නමත්ථං චරති තිකිච්ඡති සාධෙති, තං පුග්ගලං ජනා බාලොති මඤ්ඤන්ති. කීදිසා ජනා? යෙ ධම්මස්ස අකොවිදා. ධම්මස්සාති පඤ්චක්ඛන්ධධම්මස්ස වා චතුසච්චධම්මස්ස වා. අකොවිදාති තස්මිං ධම්මෙ අකුසලා අන්ධබාලපුථුජ්ජනා.
දුතියං.
3. අසුරින්දකසුත්තවණ්ණනා
තතියෙ අසුරින්දකභාරද්වාජොති අක්කොසකභාරද්වාජස්ස කනිට්ඨො. කුපිතොති තෙනෙව කාරණෙන කුද්ධො. ජයඤ්චෙවස්ස තං හොතීති අස්සෙව තං ජයං හොති, සො ජයො හොතීති අත්ථො. කතමස්සාති? යා තිතික්ඛා විජානතො අධිවාසනාය ගුණං විජානන්තස්ස තිතික්ඛා අධිවාසනා, අයං තස්ස විජානතොව ජයො. බාලො පන ඵරුසං භණන්තො “මය්හං ජයො”ති කෙවලං ජයං මඤ්ඤති.
තතියං.
4. බිලඞ්ගිකසුත්තවණ්ණනා
චතුත්ථෙ බිලඞ්ගිකභාරද්වාජොති භාරද්වාජොව සො, නානප්පකාරං පන සුද්ධඤ්ච සම්භාරයුත්තඤ්ච කඤ්ජිකං කාරෙත්වා වික්කිණාපෙන්තො බහුධනං සඞ්ඛරීති “බිලඞ්ගිකභාරද්වාජො”ති තස්ස සඞ්ගීතිකාරෙහි නාමං ගහිතං. තුණ්හීභූතොති “තයො මෙ ජෙට්ඨකභාතරො ඉමිනා පබ්බාජිතා”ති අතිවිය කුද්ධො කිඤ්චි වත්තුං අසක්කොන්තො තුණ්හීභූතො අට්ඨාසි. ගාථා පන දෙවතාසංයුත්තෙ කථිතාව.
චතුත්ථං.
5. අහිංසකසුත්තවණ්ණනා
පඤ්චමෙ අහිංසකභාරද්වාජොති භාරද්වාජොවෙස, අහිංසකපඤ්හං පන පුච්ඡි, තෙනස්සෙතං සඞ්ගීතිකාරෙහි නාමං ගහිතං. නාමෙන වා එස අහිංසකො, ගොත්තෙන භාරද්වාජො. අහිංසකාහන්ති අහිංසකො අහං, ඉති මෙ භවං ගොතමො ජානාතූති ආහ. තථා චස්සාති තථා චෙ අස්ස, භවෙය්යාසීති අත්ථො. න හිංසතීති න විහෙඨෙති න දුක්ඛාපෙති.
පඤ්චමං.
6. ජටාසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ ජටාභාරද්වාජොති භාරද්වාජොවෙස, ජටාපඤ්හස්ස පන පුච්ඡිතත්තා සඞ්ගීතිකාරෙහි එවං වුත්තො. සෙසං දෙවතාසංයුත්තෙ කථිතමෙව.
ඡට්ඨං.
7. සුද්ධිකසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ සුද්ධිකභාරද්වාජොති අයම්පි භාරද්වාජොව, සුද්ධිකපඤ්හස්ස පන පුච්ඡිතත්තා සඞ්ගීතිකාරෙහි එවං වුත්තො. සීලවාපි තපොකරන්ති සීලසම්පන්නොපි තපොකම්මං කරොන්තො. විජ්ජාචරණසම්පන්නොති එත්ථ විජ්ජාති තයො වෙදා. චරණන්ති ගොත්තචරණං. සො සුජ්ඣති න අඤ්ඤා ඉතරා පජාති සො තෙවිජ්ජො බ්රාහ්මණො සුජ්ඣති, අයං පන අඤ්ඤා නාමිකා පජා න සුජ්ඣතීති වදති. බහුම්පි පලපං ජප්පන්ති බහුම්පි පලපං ජප්පන්තො, “බ්රාහ්මණොව සුජ්ඣතී”ති එවං වචනසහස්සම්පි භණන්තොති අත්ථො. අන්තොකසම්බූති අන්තො කිලෙසපූතිසභාවෙන පූතිකො. සංකිලිට්ඨොති කිලිට්ඨෙහි කායකම්මාදීහි සමන්නාගතො.
සත්තමං.