6. සප්පසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ සොණ්ඩිකාකිලඤ්ජන්ති සුරාකාරකානං පිට්ඨපත්ථරණකකිලඤ්ජං. කොසලිකා කංසපාතීති කොසලරඤ්ඤො රථචක්කප්පමාණා පරිභොගපාති. ගළගළායන්තෙති ගජ්ජන්තෙ. කම්මාරගග්ගරියාති කම්මාරුද්ධනපණාළියා. ධමමානායාති භස්තවාතෙන පූරියමානාය. ඉති විදිත්වාති – “සමණො ගොතමො පධානමනුයුත්තො සුඛෙන නිසින්නො, ඝට්ටයිස්සාමි න”න්ති වුත්තප්පකාරං අත්තභාවං මාපෙත්වා නියාමභූමියං ඉතො චිතො ච සඤ්චරන්තං විජ්ජුලතාලොකෙන දිස්වා, “කො නු ඛො එසො සත්තො”ති? ආවජ්ජෙන්තො, “මාරො අය”න්ති එවං විදිත්වා.
සුඤ්ඤගෙහානීති සුඤ්ඤාගාරානි. සෙය්යාති සෙය්යත්ථාය. ඨස්සාමි චඞ්කමිස්සාමි නිසීදිස්සාමි නිපජ්ජිස්සාමීති එතදත්ථාය යො සුඤ්ඤාගාරානි සෙවතීති අත්ථො. සො මුනි අත්තසඤ්ඤතොති සො බුද්ධමුනි හත්ථපාදකුක්කුච්චාභාවෙන සංයතත්තභාවො. වොස්සජ්ජ චරෙය්ය තත්ථ සොති සො තස්මිං අත්තභාවෙ ආලයං නිකන්තිං වොස්සජ්ජිත්වා පහාය චරෙය්ය. පතිරූපං හි තථාවිධස්ස තන්ති තාදිසස්ස තංසණ්ඨිතස්ස බුද්ධමුනිනො තං අත්තභාවෙ නිකන්තිං වොස්සජ්ජිත්වා චරණං නාම පතිරූපං යුත්තං අනුච්ඡවිකං.
චරකාති සීහබ්යග්ඝාදිකා සඤ්චරණසත්තා. භෙරවාති සවිඤ්ඤාණකඅවිඤ්ඤාණකභෙරවා. තත්ථ සවිඤ්ඤාණකා සීහබ්යග්ඝාදයො, අවිඤ්ඤාණකා රත්තිභාගෙ ඛාණුවම්මිකාදයො. තෙපි හි තස්මිං කාලෙ යක්ඛා විය උපට්ඨහන්ති, රජ්ජුවල්ලියාදීනි සබ්බානි සප්පා විය උපට්ඨහන්ති. තත්ථාති තෙසු භෙරවෙසු සුඤ්ඤාගාරගතො බුද්ධමුනි ලොමචලනමත්තකම්පි න කරොති.
ඉදානි අට්ඨානපරිකප්පං දස්සෙන්තො නභං ඵලෙය්යාතිආදිමාහ. තත්ථ ඵලෙය්යාති කාකපදං විය හීරහීරසො ඵලෙය්ය. චලෙය්යාති පොක්ඛරපත්තෙ වාතාහතො උදකබින්දු විය චලෙය්ය. සල්ලම්පි චෙ උරසි පකප්පයෙය්යුන්ති තිඛිණසත්තිසල්ලං චෙපි උරස්මිං චාරෙයෙය්යුං. උපධීසූති ඛන්ධූපධීසු. තාණං න කරොන්තීති තිඛිණෙ සල්ලෙ උරස්මිං චාරියමානෙ භයෙන ගුම්බන්තරකන්දරාදීනි පවිසන්තා තාණං කරොන්ති නාම. බුද්ධා පන සමුච්ඡින්නසබ්බභයා එවරූපං තාණං නාම න කරොන්ති.
ඡට්ඨං.
7. සොප්පසිසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ පාදෙ පක්ඛාලෙත්වාති උතුගාහාපනත්ථං ධොවිත්වා. බුද්ධානං පන සරීරෙ රජොජල්ලං න උපලිම්පති, උදකම්පි පොක්ඛරපත්තෙ පක්ඛිත්තං විය විවට්ටිත්වා ගච්ඡති. අපිච ඛො ධොතපාදකෙ ගෙහෙ පාදෙ ධොවිත්වා පවිසනං පබ්බජිතානං වත්තං. තත්ථ බුද්ධානං වත්තභෙදො නාම නත්ථි, වත්තසීසෙ පන ඨත්වා ධොවන්ති. සචෙ හි තථාගතො නෙව න්හායෙය්ය, න පාදෙ ධොවෙය්ය, “නායං මනුස්සො”ති වදෙය්යුං. තස්මා මනුස්සකිරියං අමුඤ්චන්තො ධොවති. සතො සම්පජානොති සොප්පපරිග්ගාහකෙන සතිසම්පජඤ්ඤෙන සමන්නාගතො. උපසඞ්කමීති සමණො ගොතමො සබ්බරත්තිං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමිත්වා ගන්ධකුටිං පවිසිත්වා නිද්දායති, අතිවිය සුඛසයිතො භවිස්සති, ඝට්ටයිස්සාමි නන්ති චින්තෙත්වා උපසඞ්කමි.
කිං සොප්පසීති කිං සුපසි, කිං සොප්පං නාමිදං තවාති වදති. කිං නු සොප්පසීති කස්මා නු සුපසි? දුබ්භගො වියාති මතො විය, විසඤ්ඤී විය ච. සුඤ්ඤමගාරන්ති සුඤ්ඤං මෙ ඝරං ලද්ධන්ති සොප්පසීති වදති. සූරියෙ උග්ගතෙති සූරියම්හි උට්ඨිතෙ. ඉදානි හි අඤ්ඤෙ භික්ඛූ සම්මජ්ජන්ති, පානීයං උපට්ඨපෙන්ති, භික්ඛාචාරගමනසජ්ජා භවන්ති, ත්වං කස්මා සොප්පසියෙව.
ජාලිනීති තයො භවෙ අජ්ඣොත්ථරිත්වා ඨිතෙන “අජ්ඣත්තිකස්සුපාදාය අට්ඨාරසතණ්හාවිචරිතානී”තිආදිනා (විභ· 842) තෙන තෙන අත්තනො කොට්ඨාසභූතෙන ජාලෙන ජාලිනී. විසත්තිකාති රූපාදීසු තත්ථ තත්ථ විසත්තතාය විසමූලතාය විසපරිභොගතාය ච විසත්තිකා. කුහිඤ්චි නෙතවෙති කත්ථචි නෙතුං. සබ්බූපධි පරික්ඛයාති සබ්බෙසං ඛන්ධකිලෙසාභිසඞ්ඛාරකාමගුණභෙදානං උපධීනං පරික්ඛයා. කිං තවෙත්ථ, මාරාති, මාර, තුය්හං කිං එත්ථ? කස්මා ත්වං උණ්හයාගුයං නිලීයිතුං අසක්කොන්තී ඛුද්දකමක්ඛිකා විය අන්තන්තෙනෙව උජ්ඣායන්තො ආහිණ්ඩසීති.
සත්තමං.