6. කුලාවකසුත්තවණ්ණනා
ඡට්ඨෙ අජ්ඣභාසීති තස්ස කිර සිම්බලිවනාභිමුඛස්ස ජාතස්ස රථසද්දො ච ආජානීයසද්දො ධජසද්දො ච සමන්තා අසනිපාතසද්දො විය අහොසි. තං සුත්වා සිම්බලිවනෙ බලවසුපණ්ණා පලායිංසු, ජරාජිණ්ණා චෙව රොගදුබ්බලා ච අසඤ්ජාතපක්ඛපොතකා ච පලායිතුං අසක්කොන්තා, මරණභයෙන තජ්ජිතා එකප්පහාරෙනෙව මහාවිරවං විරවිංසු. සක්කො තං සුත්වා “කස්ස සද්දො, තාතා”ති? මාතලිං පුච්ඡි. රථසද්දං, තෙ දෙව, සුත්වා සුපණ්ණා පලායිතුං අසක්කොන්තා විරවන්තීති. තං සුත්වා කරුණාසමාවජ්ජිතහදයො අභාසි.
ඊසාමුඛෙනාති රථස්ස ඊසාමුඛෙන. යථා කුලාවකෙ ඊසාමුඛං න සඤ්චුණ්ණෙති, එවං ඉමිනා ඊසාමුඛෙන තෙ පරිවජ්ජය. සො හි රථො පුඤ්ඤපච්චයනිබ්බත්තො චක්කවාළපබ්බතෙපි සිනෙරුම්හිපි සම්මුඛීභූතෙ විනිවිජ්ඣිත්වාව ගච්ඡති න සජ්ජති, ආකාසගතසදිසෙනෙව ගච්ඡති. සචෙ තෙන සිම්බලිවනෙන ගතො භවෙය්ය, යථා මහාසකටෙ කදලිවනමජ්ඣෙන වා එරණ්ඩවනමජ්ඣෙන වා ගච්ඡන්තෙ සබ්බවනං විභග්ගං නිම්මථිතං හොති, එවං තම්පි සිම්බලිවනං භවෙය්ය.
ඡට්ඨං.
7. නදුබ්භියසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ උපසඞ්කමීති “අයං සක්කො ‘යොපි මෙ අස්ස සුපච්චත්ථිකො, තස්ස පාහං න දුබ්භෙය්ය’න්ති චින්තෙති, මයා තස්ස පච්චත්ථිකතරො නාම නත්ථි, වීමංසිස්සාමි තාව නං, කිං නු ඛො මං පස්සිත්වා දුබ්භති, න දුබ්භතී”ති චින්තෙත්වා උපසඞ්කමි. තිට්ඨ වෙපචිත්ති ගහිතොසීති වෙපචිත්ති, එත්ථෙව තිට්ඨ, ගහිතො ත්වං මයාති වදති. සහ වචනෙනෙවස්ස සො කණ්ඨපඤ්චමෙහි බන්ධනෙහි බද්ධොව අහොසි. සපස්සු ච මෙති මයි අදුබ්භත්ථාය සපථං කරොහීති වදති.
යං මුසාභණතො පාපන්ති ඉමස්මිං කප්පෙ පඨමකප්පිකෙසු චෙතියරඤ්ඤො පාපං සන්ධායාහ. අරියූපවාදිනොති කොකලිකස්ස විය පාපං. මිත්තද්දුනො ච යං පාපන්ති මහාකපිජාතකෙ මහාසත්තෙ දුට්ඨචිත්තස්ස පාපං. අකතඤ්ඤුනොති දෙවදත්තසදිසස්ස අකතඤ්ඤුනො පාපං. ඉමානි කිර ඉමස්මිං කප්පෙ චත්තාරි මහාපාපානි.
සත්තමං.
8. වෙරොචනඅසුරින්දසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ අට්ඨංසූති ද්වාරපාලරූපකානි විය ඨිතා. නිප්ඵදාති නිප්ඵත්ති, යාව අත්ථො නිප්ඵජ්ජති, තාව වායමෙථෙවාති වදති. දුතියගාථා සක්කස්ස. තත්ථ ඛන්ත්යා භිය්යොති නිප්ඵන්නසොභනෙසු අත්ථෙසු ඛන්තිතො උත්තරිතරො අත්ථො නාම නත්ථි. අත්ථජාතාති කිච්චජාතා. සොණසිඞ්ගාලාදයොපි හි උපාදාය අකිච්චජාතො සත්තො නාම නත්ථි. ඉතො එත්තො ගමනමත්තම්පි කිච්චමෙව හොති. සංයොගපරමා ත්වෙව, සම්භොගා සබ්බපාණිනන්ති පාරිවාසිකඔදනාදීනි හි අසම්භොගාරහානි හොන්ති, තානි පුන උණ්හාපෙත්වා භජ්ජිත්වා සප්පිමධුඵාණිතාදීහි සංයොජිතානි සම්භොගාරහානි හොන්ති. තෙනාහ “සංයොගපරමා ත්වෙව, සම්භොගා සබ්බපාණින”න්ති. නිප්ඵන්නසොභනො අත්ථොති ඉමෙ අත්ථා නාම නිප්ඵන්නාව සොභන්ති. පුන චතුත්ථගාථා සක්කස්ස. තත්ථාපි වුත්තනයෙනෙව අත්ථො වෙදිතබ්බො.
අට්ඨමං.
9. අරඤ්ඤායතනඉසිසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ පණ්ණකුටීසු සම්මන්තීති හිමවන්තපදෙසෙ රමණීයෙ අරඤ්ඤායතනෙ රත්තිට්ඨානදිවාට්ඨානචඞ්කමනාදීහි සම්පන්නාසු පණ්ණසාලාසු වසන්ති. සක්කො ච දෙවානමින්දො වෙපචිත්ති චාති ඉමෙ ද්වෙ ජනා ජාමාතිකසසුරා කාලෙන කලහං කරොන්ති, කාලෙන එකතො චරන්ති, ඉමස්මිං පන කාලෙ එකතො චරන්ති. පටලියොති ගණඞ්ගණූපාහනා. ඛග්ගං ඔලග්ගෙත්වාති ඛග්ගං අංසෙ ඔලග්ගෙත්වා. ඡත්තෙනාති දිබ්බසෙතච්ඡත්තෙන මත්ථකෙ ධාරයමානෙන. අපබ්යාමතො කරිත්වාති බ්යාමතො අකත්වා.
චිරදික්ඛිතානන්ති චිරසමාදිණ්ණවතානං. ඉතො පටික්කම්මාති “ඉතො පක්කම පරිවජ්ජය, මා උපරිවාතෙ තිට්ඨා”ති වදන්ති. න හෙත්ථ දෙවාති එතස්මිං සීලවන්තානං ගන්ධෙ දෙවා න පටික්කූලසඤ්ඤිනො, ඉට්ඨකන්තමනාපසඤ්ඤිනොයෙවාති දීපෙති.
නවමං.
10. ඉසයොසමුද්දකසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ සමුද්දතීරෙ පණ්ණකුටීසූති චක්කවාළමහාසමුද්දපිට්ඨියං රජතපට්ටවණ්ණෙ වාලුකපුළිනෙ වුත්තප්පකාරාසු පණ්ණසාලාසු වසන්ති. සියාපි නොති සියාපි අම්හාකං. අභයදක්ඛිණං යාචෙය්යාමාති අභයදානං යාචෙය්යාම. යෙභුය්යෙන කිර දෙවාසුරසඞ්ගාමො මහාසමුද්දපිට්ඨෙ හොති. අසුරානං න සබ්බකාලං ජයො හොති, බහුවාරෙ පරාජයොව හොති. තෙ දෙවෙහි පරාජිතා පලායන්තා ඉසීනං අස්සමපදෙන ගච්ඡන්තා “සක්කො ඉමෙහි සද්ධිං මන්තෙත්වා අම්හෙ නාසෙති, ගණ්හථ පුත්තහතාය පුත්තෙ”ති කුපිතා අස්සමපදෙ පානීයඝටචඞ්කමනසාලාදීනි විද්ධංසෙන්ති. ඉසයො අරඤ්ඤතො ඵලාඵලං ආදාය ආගතා නං දිස්වා පුන දුක්ඛෙන පටිපාකතිකං කරොන්ති. තෙපි පුනප්පුනං තථෙව විනාසෙන්ති. තස්මා “ඉදානි තෙසං සඞ්ගාමො පච්චුපට්ඨිතො”ති සුත්වා එවං චින්තයිංසු.
කාමංකරොති ඉච්ඡිතකරො. භයස්ස අභයස්ස වාති භයං වා අභයං වා. ඉදං වුත්තං හොති – සචෙ ත්වං අභයං දාතුකාමො, අභයං දාතුං පහොසි. සචෙ භයං දාතුකාමො. භයං දාතුං පහොසි. අම්හාකං පන අභයදානං දෙහීති. දුට්ඨානන්ති විරුද්ධානං. පවුත්තන්ති ඛෙත්තෙ පතිට්ඨාපිතං.
තික්ඛත්තුං උබ්බිජ්ජීති සායමාසභත්තං භුඤ්ජිත්වා සයනං අභිරුය්හ නිපන්නො නිද්දාය ඔක්කන්තමත්තාය සමන්තා ඨත්වා සත්තිසතෙන පහටො විය විරවන්තො උට්ඨහති, දසයොජනසහස්සං අසුරභවනං “කිමිද”න්ති සඞ්ඛොභං ආපජ්ජති. අථ නං ආගන්ත්වා “කිමිද”න්ති පුච්ඡන්ති. සො “න කිඤ්චී”ති වදති. දුතියයාමාදීසුපි එසෙව නයො. ඉති අසුරානං “මා භායි, මහාරාජා”ති තං අස්සාසෙන්තානංයෙව අරුණං උග්ගච්ඡති. එවමස්ස තතො පට්ඨාය ගෙලඤ්ඤජාතං චිත්තං වෙපති. තෙනෙව චස්ස “වෙපචිත්තී”ති අපරං නාමං උදපාදීති.
දසමං.