තතියෙ සමුපබ්යූළ්හොති සම්පිණ්ඩිතො රාසිභූතො. ධජග්ගංඋල්ලොකෙය්යථාති සක්කස්ස කිර දියඩ්ඪයොජනසතායාමො රථො. තස්ස හි පච්ඡිමන්තො පණ්ණාසයොජනො, මජ්ඣෙ රථපඤ්ජරො පණ්ණාසයොජනො, රථසන්ධිතො යාව රථසීසා පණ්ණාසයොජනානි. තදෙව පමාණං දිගුණං කත්වා තියොජනසතායාමොතිපි වදන්තියෙව. තස්මිං යොජනිකපල්ලඞ්කො අත්ථතො, තියොජනිකං සෙතච්ඡත්තං මත්ථකෙ ඨපිතං, එකස්මිංයෙව යුගෙ සහස්සආජඤ්ඤා යුත්තා, සෙසාලඞ්කාරස්ස පමාණං නත්ථි. ධජො පනස්ස අඩ්ඪතියානි යොජනසතානි උග්ගතො, යස්ස වාතාහතස්ස පඤ්චඞ්ගිකතූරියස්සෙව සද්දො නිච්ඡරති, තං උල්ලොකෙය්යාථාති වදති. කස්මා? තං පස්සන්තානඤ්හි රාජා නො ආගන්ත්වා පරිසපරියන්තෙ නිඛාතථම්භො විය ඨිතො, කස්ස මයං භායාමාති භයං න හොති. පජාපතිස්සාති සො කිර සක්කෙන සමානවණ්ණො සමානායුකො දුතියං ආසනං ලභති. තථා වරුණො ඊසානො ච. වරුණො පන තතියං ආසනං ලභති, ඊසානො චතුත්ථං. පලායීති අසුරෙහි පරාජිතො තස්මිං රථෙ ඨිතො අප්පමත්තකම්පි රජධජං දිස්වා පලායනධම්මො.

ඉතිපි සො භගවාතිආදීනි විසුද්ධිමග්ගෙ විත්ථාරිතානෙව. ඉදමවොචාති ඉදං ධජග්ගපරිත්තං නාම භගවා අවොච, යස්ස ආණාඛෙත්තෙ කොටිසතසහස්සචක්කවාළෙ ආනුභාවො වත්තති. ඉදං ආවජ්ජෙත්වා හි යක්ඛභයචොරභයාදීහි දුක්ඛෙහි මුත්තානං අන්තො නත්ථි. තිට්ඨතු අඤ්ඤදුක්ඛවූපසමො, ඉදං ආවජ්ජමානො හි පසන්නචිත්තො ආකාසෙපි පතිට්ඨං ලභති.

තත්රිදං වත්ථු – දීඝවාපිචෙතියම්හි කිර සුධාකම්මෙ කයිරමානෙ එකො දහරො මුද්ධවෙදිකාපාදතො පතිත්වා චෙතියකුච්ඡියා භස්සති. හෙට්ඨා ඨිතො භික්ඛුසඞ්ඝො “ධජග්ගපරිත්තං, ආවුසො, ආවජ්ජාහී”ති ආහ. සො මරණභයෙන තජ්ජිතො “ධජග්ගපරිත්තං මං රක්ඛතූ”ති ආහ. තාවදෙවස්ස චෙතියකුච්ඡිතො ද්වෙ ඉට්ඨකා නික්ඛමිත්වා සොපානං හුත්වා අට්ඨංසු, උපරිට්ඨිතො වල්ලිනිස්සෙණිං ඔතාරෙසුං. තස්මිං නිස්සෙණියං ඨිතෙ ඉට්ඨකා යථාට්ඨානෙයෙව අට්ඨංසු.

චතුත්ථෙ වෙපචිත්තීති සො කිර අසුරානං සබ්බජෙට්ඨකො. යෙනාති නිපාතමත්තං නන්ති ච. කණ්ඨපඤ්චමෙහීති ද්වීසු හත්ථෙසු පාදෙසු කණ්ඨෙ චාති එවං පඤ්චහි බන්ධනෙහි. තානි පන නළිනසුත්තං විය මක්කටකසුත්තං විය ච චක්ඛුස්සාපාථං ආගච්ඡන්ති, ඉරියාපථං රුජ්ඣන්ති. තෙහි පන චිත්තෙනෙව බජ්ඣති, චිත්තෙනෙව මුච්චති. අක්කොසතීති චොරොසි බාලොසි මූළ්හොසි ථෙනොසි ඔට්ඨොසි ගොණොසි ගද්රභොසි නෙරයිකොසි තිරච්ඡානගතොසි, නත්ථි තුය්හං සුගති, දුග්ගතියෙව තුය්හං පාටිකඞ්ඛාති ඉමෙහි දසහි අක්කොසවත්ථූහි අක්කොසති. පරිභාසතීති, ජරසක්ක, න ත්වං සබ්බකාලං ජිනිස්සසි, යදා අසුරානං ජයො භවිස්සති, තදා තම්පි එවං බන්ධිත්වා අසුරභවනස්ස ද්වාරෙ නිපජ්ජාපෙත්වා පොථාපෙස්සාමීති ආදීනි වත්වා තජ්ජෙති. සක්කො විජිතවිජයො න තං මනසි කරොති, මහාපටිග්ගහණං පනස්ස මත්ථකෙ විධුනන්තො සුධම්මදෙවසභං පවිසති චෙව නික්ඛමති ච. අජ්ඣභාසීති “කිං නු ඛො එස සක්කො ඉමානි ඵරුසවචනානි භයෙන තිතික්ඛති, උදාහු අධිවාසනඛන්තියා සමන්නාගතත්තා”ති? වීමංසන්තො අභාසි.

දුබ්බල්යා නොති දුබ්බලභාවෙන නු. පටිසංයුජෙති පටිසංයුජෙය්ය පටිප්ඵරෙය්ය. පභිජ්ජෙය්යුන්ති විරජ්ජෙය්යුං. පකුජ්ඣෙය්යුන්තිපි පාඨො. පරන්ති පච්චත්ථිකං. යො සතො උපසම්මතීති යො සතිමා හුත්වා උපසම්මති, තස්ස උපසමංයෙවාහං බාලස්ස පටිසෙධනං මඤ්ඤෙති අත්ථො. යදා නං මඤ්ඤතීති යස්මා තං මඤ්ඤති. අජ්ඣාරුහතීති අජ්ඣොත්ථරති. ගොව භිය්යො පලායිනන්ති යථා ගොයුද්ධෙ තාවදෙව ද්වෙ ගාවො යුජ්ඣන්තෙ ගොගණො ඔලොකෙන්තො තිට්ඨති, යදා පන එකො පලායති, අථ නං පලායන්තං සබ්බො ගොගණො භිය්යො අජ්ඣොත්ථරති. එවං දුම්මෙධො ඛමන්තං භිය්යො අජ්ඣොත්ථරතීති අත්ථො.

සදත්ථපරමාති සකත්ථපරමා. ඛන්ත්යා භිය්යො න විජ්ජතීති තෙසු සකඅත්ථපරමෙසු අත්ථෙසු ඛන්තිතො උත්තරිතරො අඤ්ඤො අත්ථො න විජ්ජති. තමාහු පරමං ඛන්තින්ති යො බලවා තිතික්ඛති, තස්ස තං ඛන්තිං පරමං ආහු. බාලබලං නාම අඤ්ඤාණබලං. තං යස්ස බලං, අබලමෙව තං බලන්ති ආහු කථෙන්තීති දීපෙති. ධම්මගුත්තස්සාති ධම්මෙන රක්ඛිතස්ස, ධම්මං වා රක්ඛන්තස්ස. පටිවත්තාති පටිප්ඵරිත්වා වත්තා, පටිප්ඵරිත්වා වා බාලබලන්ති වදෙය්යාපි, ධම්මට්ඨං පන චාලෙතුං සමත්ථො නාම නත්ථි. තස්සෙව තෙන පාපියොති තෙන කොධෙන තස්සෙව පුග්ගලස්ස පාපං. කතරස්ස? යො කුද්ධං පටිකුජ්ඣති. තිකිච්ඡන්තානන්ති එකවචනෙ බහුවචනං, තිකිච්ඡන්තන්ති අත්ථො. ජනා මඤ්ඤන්තීති එවරූපං අත්තනො ච පරස්ස චාති උභින්නං අත්ථං තිකිච්ඡන්තං නිප්ඵාදෙන්තං පුග්ගලං “අන්ධබාලො අය”න්ති අන්ධබාලපුථුජ්ජනාව එවං මඤ්ඤන්ති. ධම්මස්ස අකොවිදාති චතුසච්චධම්මෙ අඡෙකා. ඉධාති ඉමස්මිං සාසනෙ. ඛොති නිපාතමත්තං.

පඤ්චමෙ අසුරින්දං එතදවොචාති ඡෙකතාය එතං අවොච. එවං කිරස්ස අහොසි “පරස්ස නාම ගාහං මොචෙත්වා පඨමං වත්තුං ගරු. පරස්ස වචනං අනුගන්ත්වා පන පච්ඡා සුඛං වත්තු”න්ති. පුබ්බදෙවාති දෙවලොකෙ චිරනිවාසිනො පුබ්බසාමිකා, තුම්හාකං තාව පවෙණිආගතං භණථාති. අදණ්ඩාවචරාති දණ්ඩාවචරණරහිතා, දණ්ඩං වා සත්ථං වා ගහෙතබ්බන්ති එවමෙත්ථ නත්ථීති අත්ථො.