7. ඉස්සරසුත්තවණ්ණනා
සත්තමෙ සත්ථමලන්ති මලග්ගහිතසත්ථං. කිං සු හරන්තං වාරෙන්තීති කං හරන්තං නිසෙධෙන්ති. වසොති ආණාපවත්තනං. ඉත්ථීති අවිස්සජ්ජනීයභණ්ඩත්තා “ඉත්ථී භණ්ඩානමුත්තමං, වරභණ්ඩ”න්ති ආහ. අථ වා සබ්බෙපි බොධිසත්තා ච චක්කවත්තිනො ච මාතුකුච්ඡියංයෙව නිබ්බත්තන්තීති “ඉත්ථී භණ්ඩානමුත්තම”න්ති ආහ. කොධො සත්ථමලන්ති කොධො මලග්ගහිතසත්ථසදිසො, පඤ්ඤාසත්ථස්ස වා මලන්ති සත්ථමලං. අබ්බුදන්ති විනාසකාරණං, චොරා ලොකස්මිං විනාසකාති අත්ථො. හරන්තොති සලාකභත්තාදීනි ගහෙත්වා ගච්ඡන්තො. සලාකභත්තාදීනි හි පට්ඨපිතකාලෙයෙව මනුස්සෙහි පරිච්චත්තානි. තෙසං තානි හරන්තො සමණො පියො හොති, අනාහරන්තෙ පුඤ්ඤහානිං නිස්සාය විප්පටිසාරිනො හොන්ති.
සත්තමං.
8. කාමසුත්තවණ්ණනා
අට්ඨමෙ අත්තානං න දදෙති පරස්ස දාසං කත්වා අත්තානං න දදෙය්ය ඨපෙත්වා සබ්බබොධිසත්තෙති වුත්තං. න පරිච්චජෙති සීහබ්යග්ඝාදීනං න පරිච්චජෙය්ය සබ්බබොධිසත්තෙ ඨපෙත්වායෙවාති වුත්තං. කල්යාණන්ති සණ්හං මුදුකං. පාපිකන්ති ඵරුසං වාචං.
අට්ඨමං.
9. පාථෙය්යසුත්තවණ්ණනා
නවමෙ සද්ධා බන්ධති පාථෙය්යන්ති සද්ධං උප්පාදෙත්වා දානං දෙති, සීලං රක්ඛති, උපොසථකම්මං කරොති, තෙනෙතං වුත්තං. සිරීති ඉස්සරියං. ආසයොති වසනට්ඨානං. ඉස්සරියෙ හි අභිමුඛීභූතෙ ථලතොපි ජලතොපි භොගා ආගච්ඡන්තියෙව. තෙනෙතං වුත්තං. පරිකස්සතීති පරිකඩ්ඪති.
නවමං.
10. පජ්ජොතසුත්තවණ්ණනා
දසමෙ පජ්ජොතොති පදීපො විය හොති. ජාගරොති ජාගරබ්රාහ්මණො විය හොති. ගාවො කම්මෙ සජීවානන්ති කම්මෙන සහ ජීවන්තානං ගාවොව කම්මෙ කම්මසහායා කම්මදුතියකා නාම හොන්ති. ගොමණ්ඩලෙහි සද්ධිං කසිකම්මාදීනි නිප්ඵජ්ජන්ති. සීතස්ස ඉරියාපථොති සීතං අස්ස සත්තකායස්ස ඉරියාපථො ජීවිතවුත්ති. සීතන්ති නඞ්ගලං. යස්ස හි නඞ්ගලෙහි ඛෙත්තං අප්පමත්තකම්පි කට්ඨං න හොති, සො කථං ජීවිස්සතීති වදති.
දසමං.
11. අරණසුත්තවණ්ණනා
එකාදසමෙ අරණාති නික්කිලෙසා. වුසිතන්ති වුසිතවාසො. භොජිස්සියන්ති අදාසභාවො. සමණාති ඛීණාසවසමණා. තෙ හි එකන්තෙන අරණා නාම. වුසිතං න නස්සතීති තෙසං අරියමග්ගවාසො න නස්සති. පරිජානන්තීති පුථුජ්ජනකල්යාණකතො පට්ඨාය සෙඛා ලොකියලොකුත්තරාය පරිඤ්ඤාය පරිජානන්ති. භොජිස්සියන්ති ඛීණාසවසමණානංයෙව නිච්චං භුජිස්සභාවො නාම. වන්දන්තීති පබ්බජිතදිවසතො පට්ඨාය වන්දන්ති. පතිට්ඨිතන්ති සීලෙ පතිට්ඨිතං. සමණීධාති සමණං ඉධ. ජාතිහීනන්ති අපි චණ්ඩාලකුලා පබ්බජිතං. ඛත්තියාති න කෙවලං ඛත්තියාව, දෙවාපි සීලසම්පන්නං සමණං වන්දන්තියෙවාති.
එකාදසමං.
ඡෙත්වාවග්ගො අට්ඨමො.
ඉති සාරත්ථප්පකාසිනියා සංයුත්තනිකාය-අට්ඨකථාය
දෙවතාසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
දෙවතාසංයුත්තවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
2. දෙවපුත්තසංයුත්තං
1. සුරියවග්ගො
1. පඨමකස්සපසුත්තවණ්ණනා
දෙවපුත්තසංයුත්තස්ස පඨමෙ දෙවපුත්තොති දෙවානඤ්හි අඞ්කෙ නිබ්බත්තා පුරිසා දෙවපුත්තා නාම, ඉත්ථියො දෙවධීතරො නාම හොන්ති. නාමවසෙන අපාකටාව “අඤ්ඤතරා දෙවතා”ති වුච්චති, පාකටො “ඉත්ථන්නාමො දෙවපුත්තො”ති. තස්මා හෙට්ඨා “අඤ්ඤතරා දෙවතා”ති වත්වා ඉධ “දෙවපුත්තො”ති වුත්තං. අනුසාසන්ති අනුසිට්ඨිං. අයං කිර දෙවපුත්තො භගවතා සම්බොධිතො සත්තමෙ වස්සෙ යමකපාටිහාරියං කත්වා තිදසපුරෙ වස්සං උපගම්ම අභිධම්මං දෙසෙන්තෙන ඣානවිභඞ්ගෙ – “භික්ඛූති සමඤ්ඤාය භික්ඛු, පටිඤ්ඤාය භික්ඛූ”ති (විභ· 510). එවං භික්ඛුනිද්දෙසං කථියමානං අස්සොසි. “එවං විතක්කෙථ, මා එවං විතක්කයිත්ථ, එවං මනසිකරොථ, මා එවං මනසාකත්ථ. ඉදං පජහථ, ඉදං උපසම්පජ්ජ විහරථා”ති (පාරා· 19). එවරූපං පන භික්ඛුඔවාදං භික්ඛුඅනුසාසනං න අස්සොසි. සො තං සන්ධාය – “භික්ඛුං භගවා පකාසෙසි, නො ච භික්ඛුනො අනුසාස”න්ති ආහ.