ඔපම්මවග්ගො
කකචූපමසුත්තවණ්ණනා
එවං මෙ සුතන්ති කකචූපමසුත්තං. තත්ථ මොළියඵග්ගුනොති මොළීති චූළා වුච්චති. යථාහ –
“ඡෙත්වාන මොළිං වරගන්ධවාසිතං,
වෙහායසං උක්ඛිපි සක්යපුඞ්ගවො;
රතනචඞ්කොටවරෙන වාසවො,
සහස්සනෙත්තො සිරසා පටිග්ගහී”ති.
සා තස්ස ගිහිකාලෙ මහතී අහොසි, තෙනස්ස මොළියඵග්ගුනොති සඞ්ඛා උදපාදි. පබ්බජිතම්පි නං තෙනෙව නාමෙන සඤ්ජානන්ති. අතිවෙලන්ති වෙලං අතික්කමිත්වා. තත්ථ කාලවෙලා, සීමවෙලා, සීලවෙලාති තිවිධා වෙලා. “තායං වෙලායං ඉමං උදානං උදානෙසී”ති (ධම්මපදෙ වග්ගානමුද්දානං, ගාථානමුද්දානං; මහාව· 1-3) අයං කාලවෙලා නාම. “ඨිතධම්මො වෙලං නාතිවත්තතී”ති (චූළව· 384; උදා· 45; අ· නි· 8.19) අයං සීමවෙලා නාම. “වෙලාඅනතික්කමො සෙතුඝාතො”ති (ධ· ස· 299-301) ච, “වෙලා චෙසා අවීතික්කමනට්ඨෙනා”ති ච, අයං සීලවෙලා නාම. තං තිවිධම්පි සො අතික්කමියෙව. භික්ඛුනියො හි ඔවදිතුං කාලො නාම අත්ථි, සො අත්ථඞ්ගතෙපි සූරියෙ ඔවදන්තො තං කාලවෙලම්පි අතික්කමි. භික්ඛුනීනං ඔවාදෙ පමාණං නාම අත්ථි සීමා මරියාදා. සො උත්තරිඡප්පඤ්චවාචාහි ඔවදන්තො තං සීමවෙලම්පි අතික්කමි. කථෙන්තො පන දවසහගතං කත්වා දුට්ඨුල්ලාපත්තිපහොනකං කථෙති, එවං සීලවෙලම්පි අතික්කමි.
සංසට්ඨොති මිස්සීභූතො සමානසුඛදුක්ඛො හුත්වා. සම්මුඛාති පුරතො. අවණ්ණං භාසතීති තා පන පචනකොට්ටනාදීනි කරොන්තියො දිස්වා නත්ථි ඉමාසං අනාපත්ති නාම, ඉමා භික්ඛුනියො අනාචාරා දුබ්බචා පගබ්භාති අගුණං කථෙති. අධිකරණම්පි කරොතීති ඉමෙසං භික්ඛූනං ඉමා භික්ඛුනියො දිට්ඨකාලතො පට්ඨාය අක්ඛීනි දය්හන්ති, ඉමස්මිං විහාරෙ පුප්ඵපූජා වා ආසනධොවනපරිභණ්ඩකරණාදීනි වා ඉමාසං වසෙන වත්තන්ති. කුලධීතරො එතා ලජ්ජිනියො, තුම්හෙ ඉමා ඉදඤ්චිදඤ්ච වදථ, අයං නාම තුම්හාකං ආපත්ති හොති, විනයධරානං සන්තිකං ආගන්ත්වා විනිච්ඡයං මෙ දෙථාති අධිකරණං ආකඩ්ඪති.
මොළියඵග්ගුනස්ස අවණ්ණං භාසතීති නත්ථි ඉමස්ස භික්ඛුනො අනාපත්ති නාම. නිච්චකාලං ඉමස්ස පරිවෙණද්වාරං අසුඤ්ඤං භික්ඛුනීහීති අගුණං කථෙති. අධිකරණම්පි කරොන්තීති ඉමෙසං භික්ඛූනං මොළියඵග්ගුනත්ථෙරස්ස දිට්ඨකාලතො පට්ඨාය අක්ඛීනි දය්හන්ති. ඉමස්මිං විහාරෙ අඤ්ඤෙසං වසනට්ඨානං ඔලොකෙතුම්පි න සක්කා. විහාරං ආගතභික්ඛුනියො ඔවාදං වා පටිසන්ථාරං වා උද්දෙසපදං වා ථෙරමෙව නිස්සාය ලභන්ති, කුලපුත්තකො ලජ්ජී කුක්කුච්චකො, එවරූපං නාම තුම්හෙ ඉදඤ්චිදඤ්ච වදථ, එථ විනයධරානං සන්තිකෙ විනිච්ඡයං දෙථාති අධිකරණං ආකඩ්ඪන්ති.
සො භික්ඛු භගවන්තං එතදවොචාති නෙව පියකම්යතාය න භෙදාධිප්පායෙන, අත්ථකාමතාය අවොච. එකං කිරස්ස අහොසි – “ඉමස්ස භික්ඛුස්ස එවං සංසට්ඨස්ස විහරතො අයසො උප්පජ්ජිස්සති. සො සාසනස්සාපි අවණ්ණොයෙව. අඤ්ඤෙන පන කථිතො අයං න ඔරමිස්සති, භගවතා ධම්මං දෙසෙත්වා ඔවදිතො ඔරමිස්සතී”ති තස්ස අත්ථකාමතාය භගවන්තං එතං, “ආයස්මා, භන්තෙ”තිආදිවචනං අවොච.
ආමන්තෙහීති ජානාපෙහි. ආමන්තෙතීති පක්කොසති.
සද්ධාති සද්ධාය. තස්මාති යස්මා ත්වං කුලපුත්තො චෙව සද්ධාපබ්බජිතො ච, යස්මා වා තෙ එතාහි සද්ධිං සංසට්ඨස්ස විහරතො යෙ තා අක්කොසිස්සන්ති වා, පහරිස්සන්ති වා, තෙසු දොමනස්සං උප්පජ්ජිස්සති, සංසග්ගෙ පහීනෙ නුප්පජ්ජිස්සති, තස්මා. තත්රාති තස්මිං අවණ්ණභාසනෙ. ගෙහසිතාති පඤ්චකාමගුණනිස්සිතා. ඡන්දාති තණ්හාඡන්දාපි පටිඝඡන්දාපි. විපරිණතන්ති රත්තම්පි චිත්තං විපරිණතං. දුට්ඨම්පි, මූළ්හම්පි චිත්තං විපරිණතං. ඉධ පන තණ්හාඡන්දවසෙන රත්තම්පි වට්ටති, පටිඝඡන්දවසෙන දුට්ඨම්පි වට්ටති. හිතානුකම්පීති හිතෙන අනුකම්පමානො හිතෙන ඵරමානො. න දොසන්තරොති න දොසචිත්තො භවිස්සාමි.