8. මල්ලිකා විමානවණ්ණනා
පීතවත්ථෙ පීතධජෙති මල්ලිකාවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? ධම්මචක්කප්පවත්තනමාදිං කත්වා යාව සුභද්දපරිබ්බාජකවිනයනා කතබුද්ධකිච්චෙ කුසිනාරායං උපවත්තනෙ මල්ලරාජූනං සාලවනෙ යමකසාලානමන්තරෙ විසාඛපුණ්ණමායං පච්චූසවෙලායං අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා පරිනිබ්බුතෙ භගවති ලොකනාථෙ දෙවමනුස්සෙහි තස්ස සරීරපූජාය කයිරමානාය තදා කුසිනාරායං වසමානා බන්ධුලමල්ලස්ස භරියා මල්ලරාජපුත්තී මල්ලිකා නාම උපාසිකා සද්ධා පසන්නා විසාඛාය මහාඋපාසිකාය පසාධනසදිසං අත්තනො මහාලතාපසාධනං ගන්ධොදකෙන ධොවිත්වා දුකූලචුම්බටකෙන මජ්ජිත්වා අඤ්ඤඤ්ච බහුං ගන්ධමාලාදිං ගහෙත්වා භගවතො සරීරං පූජෙසි. අයමෙත්ථ සඞ්ඛෙපො, විත්ථාරතො පන මල්ලිකාවත්ථු ධම්මපදවණ්ණනායං ආගතමෙව.
සා අපරභාගෙ කාලං කත්වා තාවතිංසෙසු නිබ්බත්ති, තෙන පූජානුභාවෙන අස්සා අඤ්ඤෙහි අසාධාරණා උළාරා දිබ්බසම්පත්ති අහොසි. වත්ථාලඞ්කාරවිමානානි සත්තරතනසමුජ්ජලානි විසෙසතො සිඞ්ගීසුවණ්ණොභාසානි අතිවිය පභස්සරානි සබ්බා දිසා ආසිඤ්චමානාව සුවණ්ණරසධාරාපිඤ්ජරා කරොන්ති. අථායස්මා නාරදො දෙවචාරිකං චරන්තො තං දිස්වා උපගඤ්ඡි. සා තං දිස්වා වන්දිත්වා අඤ්ජලිං පග්ගය්හ අට්ඨාසි. සො තං –
“පීතවත්ථෙ පීතධජෙ, පීතාලඞ්කාරභූසිතෙ;
පීතන්තරාහි වග්ගූහි, අපිළන්ධාව සොභසි.
පීතන්තරාහි වග්ගූහි, අපිළන්ධාව සොභසි.
“කා කම්බුකායූරධරෙ, කඤ්චනාවෙළභූසිතෙ;
හෙමජාලකසඤ්ඡන්නෙ, නානාරතනමාලිනී.
හෙමජාලකසඤ්ඡන්නෙ, නානාරතනමාලිනී.
“සොවණ්ණමයා ලොහිතඞ්ගමයා ච, මුත්තාමයා වෙළුරියමයා ච;
මසාරගල්ලා සහලොහිතඞ්ගා, පාරෙවතක්ඛීහි මණීහි චිත්තතා.
මසාරගල්ලා සහලොහිතඞ්ගා, පාරෙවතක්ඛීහි මණීහි චිත්තතා.
“කොචි කොචි එත්ථ මයූරසුස්සරො, හංසස්සරඤ්ඤො කරවීකසුස්සරො;
තෙසං සරො සුය්යති වග්ගුරූපො, පඤ්චඞ්ගිකං තූරියමිවප්පවාදිතං.
තෙසං සරො සුය්යති වග්ගුරූපො, පඤ්චඞ්ගිකං තූරියමිවප්පවාදිතං.
“රථො ච තෙ සුභො වග්ගු, නානාරතනචිත්තිතො;
නානාවණ්ණාහි ධාතූහි, සුවිභත්තොව සොභති.
නානාවණ්ණාහි ධාතූහි, සුවිභත්තොව සොභති.
“තස්මිං රථෙ කඤ්චනබිම්බවණ්ණෙ, යා ත්වං ඨිතා භාසසිමං පදෙසං;
දෙවතෙ පුච්ඡිතාචික්ඛ, කිස්ස කම්මස්සිදං ඵල”න්ති. – පුච්ඡි;
දෙවතෙ පුච්ඡිතාචික්ඛ, කිස්ස කම්මස්සිදං ඵල”න්ති. – පුච්ඡි;
තත්ථ පීතවත්ථෙති පරිසුද්ධචාමීකරපභස්සරතාය පීතොභාසනිවාසනෙ. පීතධජෙති විමානද්වාරෙ රථෙ ච සමුස්සිතහෙමමයවිපුලකෙතුභාවතො පීතොභාසධජෙ. පීතාලඞ්කාරභූසිතෙති පීතොභාසෙහි ආභරණෙහි අලඞ්කතෙ. සතිපි අලඞ්කාරානං නානාවිධරංසිජාලසමුජ්ජලවිවිධරතනවිචිත්තභාවෙ තාදිසසුචරිතවිසෙසනිබ්බත්තතාය පන සුපරිසුද්ධචාමීකරමරීචිජාලවිජ්ජොතිතත්තා විසෙසතො පීතනිභාසානි තස්සා ආභරණානි අහෙසුං. පීතන්තරාහීති පීතවණ්ණෙහි උත්තරියෙහි. “සන්තරුත්තරපරමං තෙන භික්ඛුනා තතො චීවරං සාදිතබ්බ”න්තිආදීසු (පාරා· 523-524) නිවාසනෙ අන්තරසද්දො ආගතො, ඉධ පන “අන්තරසාටකා”තිආදීසු විය උත්තරියෙ දට්ඨබ්බො. අන්තරා උත්තරියං උත්තරාසඞ්ගො උපසංබ්යානන්ති පරියායසද්දා එතෙ. වග්ගූහීති සොභනෙහි සණ්හමට්ඨෙහි. අපිළන්ධාව සොභසීති ත්වං ඉමෙහි අලඞ්කාරෙහි අනලඞ්කතාපි අත්තනො රූපසම්පත්තියාව සොභසි. තෙ පන අලඞ්කාරා තව සරීරං පත්වා සොභන්ති, තස්මා අනලඞ්කතාපි ත්වං අලඞ්කතසදිසීති අධිප්පායො.
කා කම්බුකායූරධරෙති කා ත්වං කතරදෙවනිකායපරියාපන්නා සුවණ්ණමයපරිහාරකධරෙ, සුවණ්ණමයකෙයූරධරෙ වා. කම්බුපරිහාරකන්ති ච හත්ථාලඞ්කාරවිසෙසො වුච්චති, කායූරන්ති භුජාලඞ්කාරවිසෙසො. අථ වා කම්බූති සුවණ්ණං, තස්මා කම්බුකායූරධරෙ සුවණ්ණමයබාහාභරණධරෙති අත්ථො. කඤ්චනාවෙළභූසිතෙති කඤ්චනමයාවෙළපිළන්ධනභූසිතෙ. හෙමජාලකසඤ්ඡන්නෙති රතනපරිසිබ්බිතෙන හෙමමයෙන ජාලකෙන ඡාදිතසරීරෙ. නානාරතනමාලිනීති නක්ඛත්තමාලාය විය කාළපක්ඛරත්තියං සීසෙ පටිමුක්කාහි විවිධාහි රතනාවලීහි නානාරතනමාලිනී කා ත්වන්ති පුච්ඡති.