සත්තතන්තිං සුමධුරන්ති ගුත්තිලවිමානං. තස්ස කා උප්පත්ති? භගවති රාජගහෙ විහරන්තෙ ආයස්මා මහාමොග්ගල්ලානො හෙට්ඨා වුත්තනයෙනෙව දෙවචාරිකං චරන්තො තාවතිංසභවනං ගන්ත්වා තත්ථ පටිපාටියා ඨිතෙසු ඡත්තිංසාය විමානෙසු ඡත්තිංස දෙවධීතරො පච්චෙකං අච්ඡරාසහස්සපරිවාරා මහතිං දිබ්බසම්පත්තිං අනුභවන්තියො දිස්වා තාහි පුබ්බෙ කතකම්මං “අභික්කන්තෙන වණ්ණෙනා”තිආදීහි තීහි ගාථාහි පටිපාටියා පුච්ඡි. තාපි තස්ස පුච්ඡානන්තරං “වත්ථුත්තමදායිකා නාරී”තිආදිනා බ්යාකරිංසු. අථ ථෙරො තතො මනුස්සලොකං ආගන්ත්වා භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසි. තං සුත්වා භගවා “මොග්ගල්ලාන, තා දෙවතා න කෙවලං තයා එව පුච්ඡිතා එවං බ්යාකරිංසු, අථ ඛො පුබ්බෙ මයාපි පුච්ඡිතා එවමෙව බ්යාකරිංසූ”ති වත්වා ථෙරෙන යාචිතො අතීතං අත්තනො ගුත්තිලාචරියං කථෙසි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො ගන්ධබ්බකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා ගන්ධබ්බසිප්පෙ පරියොදාතසිප්පතාය තිම්බරුනාරදසදිසො සබ්බදිසාසු පාකටො පඤ්ඤාතා ආචරියො අහොසි නාමෙන ගුත්තිලො නාම. සො අන්ධෙ ජිණ්ණෙ මාතාපිතරො පොසෙසි. තස්ස සිප්පනිප්ඵත්තිං සුත්වා උජ්ජෙනිවාසී මුසිලො නාම ගන්ධබ්බො උපගන්ත්වා තං වන්දිත්වා එකමන්තං ඨිතො “කස්මා ආගතොසී”ති ච වුත්තෙ “තුම්හාකං සන්තිකෙ සිප්පං උග්ගණ්හිතු”න්ති ආහ. ගුත්තිලාචරියො තං ඔලොකෙත්වා ලක්ඛණකුසලතාය “අයං පුරිසො විසමජ්ඣාසයො කක්ඛළො ඵරුසො අකතඤ්ඤූ භවිස්සති, න සඞ්ගහෙතබ්බො”ති සිප්පුග්ගහණත්ථං ඔකාසං නාකාසි. සො තස්ස මාතාපිතරො පයිරුපාසිත්වා තෙහි යාචාපෙසි. ගුත්තිලාචරියො මාතාපිතූහි නිප්පීළියමානො “ගරුවචනං අලඞ්ඝනීය”න්ති තස්ස සිප්පං පට්ඨපෙත්වා විගතමච්ඡරියතාය කාරුණිකතාය ච ආචරියමුට්ඨිං අකත්වා අනවසෙසතො සිප්පං සික්ඛාපෙසි.

සොපි මෙධාවිතාය පුබ්බෙකතපරිචයතාය අකුසීතතාය ච න චිරස්සෙව පරියොදාතසිප්පො හුත්වා චින්තෙසි “අයං බාරාණසී ජම්බුදීපෙ අග්ගනගරං, යංනූනාහං ඉධ සරාජිකාය පරිසාය සිප්පං දස්සෙය්යං, එවාහං ආචරියතොපි ජම්බුදීපෙ පාකටො පඤ්ඤාතො භවිස්සාමී”ති. සො ආචරියස්ස ආරොචෙසි “අහං රඤ්ඤො පුරතො සිප්පං දස්සෙතුකාමො, රාජානං මං දස්සෙථා”ති. මහාසත්තො “අයං මම සන්තිකෙ උග්ගහිතසිප්පො පතිට්ඨං ලභතූ”ති කරුණායමානො තං රඤ්ඤො සන්තිකං නෙත්වා “මහාරාජ ඉමස්ස මෙ අන්තෙවාසිකස්ස වීණාය පගුණතං පස්සථා”ති ආහ. රාජා “සාධූ”ති පටිස්සුණිත්වා තස්ස වීණාවාදනං සුත්වා පරිතුට්ඨො තං ගන්තුකාමං නිවාරෙත්වා “මමෙව සන්තිකෙ වස, ආචරියස්ස දින්නකොට්ඨාසතො උපඩ්ඪං දස්සාමී”ති ආහ. මුසිලො “නාහං ආචරියතො හායාමි, සමමෙව දෙථා”ති වත්වා රඤ්ඤා “මා එවං භණි, ආචරියො නාම මහන්තො, උපඩ්ඪමෙව තුය්හං දස්සාමී”ති වුත්තෙ “මම ච ආචරියස්ස ච සිප්පං පස්සථා”ති වත්වා රාජගෙහතො නික්ඛමිත්වා “ඉතො සත්තමෙ දිවසෙ මම ච ගුත්තිලාචරියස්ස ච රාජඞ්ගණෙ සිප්පදස්සනං භවිස්සති, තං පස්සිතුකාමා පස්සන්තූ”ති තත්ථ තත්ථ ආහිණ්ඩන්තො උග්ඝොසෙසි.

මහාසත්තො තං සුත්වා “අයං තරුණො ථාමවා, අහං පන ජිණ්ණො දුබ්බලො, යදි පන මෙ පරාජයො භවෙය්ය, මතං මෙ ජීවිතා සෙය්යං, තස්මා අරඤ්ඤං පවිසිත්වා උබ්බන්ධිත්වා මරිස්සාමී”ති අරඤ්ඤං ගතො මරණභයතජ්ජිතො පටිනිවත්ති. පුන මරිතුකාමො හුත්වා ගන්ත්වා පුනපි මරණභයෙන පටිනිවත්ති. එවං ගමනාගමනං කරොන්තස්ස තං ඨානං විගතතිණං අහොසි. අථ දෙවරාජා මහාසත්තං උපසඞ්කමිත්වා දිස්සමානරූපො ආකාසෙ ඨත්වා එවමාහ “ආචරිය, කිං කරොසී”ති. මහාසත්තො –