නවකනිපාතෙ මා සු තෙ වඩ්ඪ ලොකම්හීතිආදිකා වඩ්ඪමාතාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී, අනුක්කමෙන සම්භතවිමොක්ඛසම්භාරා හුත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ භාරුකච්ඡකනගරෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තා පතිකුලං ගතා එකං පුත්තං විජායි. තස්ස වඩ්ඪොති නාමං අහොසි. තතො පට්ඨාය සා වඩ්ඪමාතාති වොහරීයිත්ථ. සා භික්ඛූනං සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා පටිලද්ධසද්ධා පුත්තං ඤාතීනං නිය්යාදෙත්වා භික්ඛුනුපස්සයං ගන්ත්වා පබ්බජි. ඉතො පරං යං වත්තබ්බං, තං වඩ්ඪත්ථෙරස්ස වත්ථුම්හි (ථෙරගා· අට්ඨ· 2.වඩ්ඪත්ථෙරගාථාවණ්ණනා) ආගතමෙව. වඩ්ඪත්ථෙරඤ්හි අත්තනො පුත්තං සන්තරුත්තරං එකකං භික්ඛුනුපස්සයෙ අත්තනො දස්සනත්ථාය උපගතං අයං ථෙරී “කස්මා ත්වං එකකො සන්තරුත්තරොව ඉධාගතො”ති චොදෙත්වා ඔවදන්තී –

තත්ථ මා සු තෙ වඩ්ඪ ලොකම්හි, වනථො අහු කුදාචනන්ති සූති නිපාතමත්තං. වඩ්ඪ, පුත්තක, සබ්බස්මිම්පි සත්තලොකෙ, සඞ්ඛාරලොකෙ ච කිලෙසවනථො තුය්හං කදාචිපි මා අහු මා අහොසි . තත්ථ කාරණමාහ – “මා, පුත්තක, පුනප්පුනං, අහු දුක්ඛස්ස භාගිමා”ති වනථං අනුච්ඡින්දන්තො තං නිමිත්තස්ස පුනප්පුනං අපරාපරං ජාතිආදිදුක්ඛස්ස භාගී මා අහොසි.

එවං වනථස්ස අසමුච්ඡෙදෙ ආදීනවං දස්සෙත්වා ඉදානි සමුච්ඡෙදෙ ආනිසංසං දස්සෙන්තී “සුඛඤ්හි වඩ්ඪා”තිආදිමාහ. තස්සත්ථො – පුත්තක, වඩ්ඪ මොනෙය්යධම්මසමන්නාගතෙන මුනයො, එජාසඞ්ඛාතාය තණ්හාය අභාවෙන අනෙජා, දස්සනමග්ගෙනෙව පහීනවිචිකිච්ඡතාය ඡින්නසංසයා, සබ්බකිලෙසපරිළාහාභාවෙන සීතිභූතා, උත්තමස්ස දමථස්ස අධිගතත්තා දමප්පත්තා අනාසවා ඛීණාසවා සුඛං විහරන්ති, න තෙසං එතරහි චෙතොදුක්ඛං අත්ථි, ආයතිං පන සබ්බම්පි දුක්ඛං න භවිස්සතෙව.

යස්මා චෙතෙවං, තස්මා තෙහානුචිණ්ණං ඉසීහි…පෙ… අනුබ්රූහයාති තෙහි ඛීණාසවෙහි ඉසීහි අනුචිණ්ණං පටිපන්නං සමථවිපස්සනාමග්ගං ඤාණදස්සනස්ස අධිගමාය සකලස්සාපි වට්ටදුක්ඛස්ස අන්තකිරියාය වඩ්ඪ, ත්වං අනුබ්රූහය වඩ්ඪෙය්යාසීති.

තං සුත්වා වඩ්ඪත්ථෙරො “අද්ධා මම මාතා අරහත්තෙ පතිට්ඨිතා”ති චින්තෙත්වා තමත්ථං පවෙදෙන්තො –

තත්ථ විසාරදාව භණසි, එතමත්ථං ජනෙත්ති මෙති “මා සු තෙ වඩ්ඪ ලොකම්හි, වනථො අහු කුදාචන”න්ති එතමත්ථං එතං ඔවාදං, අම්ම, විගතසාරජ්ජා කත්ථචි අලග්ගා අනල්ලීනාව හුත්වා මය්හං වදසි. තස්මා මඤ්ඤාමි නූන මාමිකෙ, වනථො තෙ න විජ්ජතීති, නූන මාමිකෙ මය්හං, අම්ම, ගෙහසිතපෙමමත්තොපි වනථො තුය්හං මයි න විජ්ජතීති මඤ්ඤාමි, න මාමිකාති අත්ථො.

තං සුත්වා ථෙරී “අණුමත්තොපි කිලෙසො කත්ථචිපි විසයෙ මම න විජ්ජතී”ති වත්වා අත්තනො කතකිච්චතං පකාසෙන්තී –

තත්ථ යෙ කෙචීති අනියමවචනං. සඞ්ඛාරාති සඞ්ඛතධම්මා. හීනාති ලාමකා පතිකුට්ඨා. උක්කට්ඨමජ්ඣිමාති පණීතා චෙව මජ්ඣිමා ච. තෙසු වා අසඞ්ඛතා හීනා ජාතිසඞ්ඛතා උක්කට්ඨා, උභයවිමිස්සිතා මජ්ඣිමා. හීනෙහි වා ඡන්දාදීහි නිබ්බත්තිතා හීනා, මජ්ඣිමෙහි මජ්ඣිමා, පණීතෙහි උක්කට්ඨා. අකුසලා ධම්මා වා හීනා, ලොකුත්තරා ධම්මා උක්කට්ඨා, ඉතරා මජ්ඣිමා. අණූපි අණුමත්තොපීති න කෙවලං තයි එව, අථ ඛො යෙ කෙචි හීනාදිභෙදභින්නා සඞ්ඛාරා. තෙසු සබ්බෙසු අණූපි අණුමත්තොපි අතිපරිත්තකොපි වනථො මය්හං න විජ්ජති.

තත්ථ කාරණමාහ – “සබ්බෙ මෙ ආසවා ඛීණා, අප්පමත්තස්ස ඣායතො”ති. තත්ථ අප්පමත්තස්ස ඣායතොති අප්පමත්තාය ඣායන්තියා, ලිඞ්ගවිපල්ලාසෙන හෙතං වුත්තං. එත්ථ ච යස්මා තිස්සො විජ්ජා අනුප්පත්තා, තස්මා කතං බුද්ධස්ස සාසනං. යස්මා අප්පමත්තා ඣායිනී, තස්මා සබ්බෙ මෙ ආසවා ඛීණා, අණූපි අණුමත්තොපි වනථො මෙ න විජ්ජතීති යොජනා.