විජයාථෙරිගාථාවණ්ණනා
චතුක්ඛත්තුන්තිආදිකා විජයාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී, අනුක්කමෙන පරිබ්රූහිතකුසලමූලා දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තී, ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ රාජගහෙ අඤ්ඤතරස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්වා ඛෙමාය ථෙරියා ගිහිකාලෙ සහායිකා අහොසි. සා තස්සා පබ්බජිතභාවං සුත්වා “සාපි නාම රාජමහෙසී පබ්බජිස්සති කිමඞ්ගං පනාහ”න්ති පබ්බජිතුකාමායෙව හුත්වා ඛෙමාථෙරියා සන්තිකං උපසඞ්කමි. ථෙරී තස්සා අජ්ඣාසයං ඤත්වා තථා ධම්මං දෙසෙසි, යථා සංසාරෙ සංවිග්ගමානසා සාසනෙ සා අභිප්පසන්නා භවිස්සති. සා තං ධම්මං සුත්වා සංවෙගජාතා පටිලද්ධසද්ධා ච හුත්වා පබ්බජ්ජං යාචි. ථෙරී තං පබ්බාජෙසි. සා පබ්බජිත්වා කතපුබ්බකිච්චා විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා හෙතුසම්පන්නතාය, න චිරස්සෙව සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා උදානවසෙන –
“චතුක්ඛත්තුං පඤ්චක්ඛත්තුං, විහාරා උපනික්ඛමිං;
අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
අලද්ධා චෙතසො සන්තිං, චිත්තෙ අවසවත්තිනී.
“භික්ඛුනිං උපසඞ්කම්ම, සක්කච්චං පරිපුච්ඡහං;
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ධාතුආයතනානි ච.
සා මෙ ධම්මමදෙසෙසි, ධාතුආයතනානි ච.
“චත්තාරි අරියසච්චානි, ඉන්ද්රියානි බලානි ච;
බොජ්ඣඞ්ගට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, උත්තමත්ථස්ස පත්තියා.
බොජ්ඣඞ්ගට්ඨඞ්ගිකං මග්ගං, උත්තමත්ථස්ස පත්තියා.
“තස්සාහං වචනං සුත්වා, කරොන්තී අනුසාසනිං;
රත්තියා පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං.
රත්තියා පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං.
“රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං;
රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයිං.
රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොඛන්ධං පදාලයිං.
“පීතිසුඛෙන ච කායං, ඵරිත්වා විහරිං තදා;
සත්තමියා පාදෙ පසාරෙසිං, තමොඛන්ධං පදාලියා”ති. –
සත්තමියා පාදෙ පසාරෙසිං, තමොඛන්ධං පදාලියා”ති. –
ඉමා ගාථා අභාසි.
තත්ථ භික්ඛුනින්ති ඛෙමාථෙරිං සන්ධාය වදති. බොජ්ඣඞ්ගට්ඨඞ්ගිකං මග්ගන්ති සත්තබොජ්ඣඞ්ගඤ්ච අට්ඨඞ්ගිකඤ්ච අරියමග්ගං. උත්තමත්ථස්ස පත්තියාති අරහත්තස්ස නිබ්බානස්සෙව වා පත්තියා අධිගමාය.
පීතිසුඛෙනාති ඵලසමාපත්තිපරියාපන්නාය පීතියා සුඛෙන ච. කායන්ති තංසම්පයුත්තං නාමකායං තදනුසාරෙන රූපකායඤ්ච. ඵරිත්වාති ඵුසිත්වා බ්යාපෙත්වා වා. සත්තමියා පාදෙ පසාරෙසින්ති විපස්සනාය ආරද්ධදිවසතො සත්තමියං පල්ලඞ්කං භින්දිත්වා පාදෙ පසාරෙසිං. කථං? තමොඛන්ධං පදාලිය, අප්පදාලිතපුබ්බං මොහක්ඛන්ධං අග්ගමග්ගඤාණාසිනා පදාලෙත්වා. සෙසං හෙට්ඨා වුත්තනයමෙව.
විජයාථෙරීගාථාවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
ඡක්කනිපාතවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
7. සත්තකනිපාතො
උත්තරාථෙරීගාථාවණ්ණනා
සත්තකනිපාතෙ මුසලානි ගහෙත්වානාති උත්තරාය ථෙරියා ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනන්තී, අනුක්කමෙන සම්භාවිතකුසලමූලා සමුපචිතවිමොක්ඛසම්භාරා පරිපක්කවිමුත්තිපරිපාචනීයධම්මා හුත්වා, ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං අඤ්ඤතරස්මිං කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා උත්තරාති ලද්ධනාමා අනුක්කමෙන විඤ්ඤුතං පත්වා පටාචාරාය ථෙරියා සන්තිකං උපසඞ්කමි. ථෙරී තස්සා ධම්මං කථෙසි. සා ධම්මං සුත්වා සංසාරෙ ජාතසංවෙගා සාසනෙ අභිප්පසන්නා හුත්වා පබ්බජි. පබ්බජිත්වා ච කතපුබ්බකිච්චා පටාචාරාය ථෙරියා සන්තිකෙ විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා භාවනමනුයුඤ්ජන්තී උපනිස්සයසම්පන්නතාය ඉන්ද්රියානං පරිපාකං ගතත්තා ච න චිරස්සෙව විපස්සනං උස්සුක්කාපෙත්වා සහ පටිසම්භිදාහි අරහත්තං පාපුණි. අරහත්තං පන පත්වා අත්තනො පටිපත්තිං පච්චවෙක්ඛිත්වා උදානවසෙන –
“මුසලානි ගහෙත්වාන, ධඤ්ඤං කොට්ටෙන්ති මාණවා;
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
පුත්තදාරානි පොසෙන්තා, ධනං වින්දන්ති මාණවා.
“ඝටෙථ බුද්ධසාසනෙ, යං කත්වා නානුතප්පති;
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තං නිසීදථ.
ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තං නිසීදථ.
“චිත්තං උපට්ඨපෙත්වාන, එකග්ගං සුසමාහිතං;
පච්චවෙක්ඛථ සඞ්ඛාරෙ, පරතො නො ච අත්තතො.
පච්චවෙක්ඛථ සඞ්ඛාරෙ, පරතො නො ච අත්තතො.
“තස්සාහං වචනං සුත්වා, පටාචාරානුසාසනිං;
පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, එකමන්තෙ උපාවිසිං.
පාදෙ පක්ඛාලයිත්වාන, එකමන්තෙ උපාවිසිං.
“රත්තියා පුරිමෙ යාමෙ, පුබ්බජාතිමනුස්සරිං;
රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං.
රත්තියා මජ්ඣිමෙ යාමෙ, දිබ්බචක්ඛුං විසොධයිං.
“රත්තියා පච්ඡිමෙ යාමෙ, තමොක්ඛන්ධං පදාලයිං;
තෙවිජ්ජා අථ වුට්ඨාසිං, කතා තෙ අනුසාසනී.
තෙවිජ්ජා අථ වුට්ඨාසිං, කතා තෙ අනුසාසනී.
“සක්කංව දෙවා තිදසා, සඞ්ගාමෙ අපරාජිතං;
පුරක්ඛත්වා විහස්සාමි, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා”ති. –
පුරක්ඛත්වා විහස්සාමි, තෙවිජ්ජාම්හි අනාසවා”ති. –