කරොථ බුද්ධසාසනන්ති විසාඛාය ථෙරියා ගාථා. තස්සා වත්ථු ධීරාථෙරියාවත්ථුසදිසමෙව. සා අරහත්තං පත්වා විමුත්තිසුඛෙන වීතිනාමෙන්තී –

තත්ථ කරොථ බුද්ධසාසනන්ති බුද්ධසාසනං ඔවාදඅනුසිට්ඨිං කරොථ, යථානුසිට්ඨං පටිපජ්ජථාති අත්ථො. යං කත්වා නානුතප්පතීති අනුසිට්ඨිං කත්වා කරණහෙතු න අනුතප්පති තක්කරස්ස සම්මදෙව අධිප්පායානං සමිජ්ඣනතො. ඛිප්පං පාදානි ධොවිත්වා, එකමන්තෙ නිසීදථාති ඉදං යස්මා සයං පච්ඡාභත්තං පිණ්ඩපාතපටික්කන්තා ආචරියුපජ්ඣායානං වත්තං දස්සෙත්වා අත්තනො දිවාට්ඨානෙ පාදෙ ධොවිත්වා රහො නිසින්නා සදත්ථං මත්ථකං පාපෙසි, තස්මා තත්ථ අඤ්ඤෙපි නියොජෙන්තී අවොච.

ධාතුයො දුක්ඛතො දිස්වාති සුමනාය ථෙරියා ගාථා. තස්සා වත්ථු තිස්සාථෙරියා වත්ථුසදිසං. ඉමිස්සාපි හි සත්ථා ඔභාසං විස්සජ්ජෙත්වා පුරතො නිසින්නො විය අත්තානං දස්සෙත්වා –

තත්ථ ධාතුයො දුක්ඛතො දිස්වාති සසන්තතිපරියාපන්නා චක්ඛාදිධාතුයො ඉතරාපි ච උදයබ්බයපටිපීළනාදිනා “දුක්ඛා”ති ඤාණචක්ඛුනා දිස්වා. මා ජාතිං පුනරාගමීති පුන ජාතිං ආයතිං පුනබ්භවං මා උපගච්ඡි . භවෙ ඡන්දං විරාජෙත්වාති කාමභවාදිකෙ සබ්බස්මිං භවෙ තණ්හාඡන්දං විරාගසඞ්ඛාතෙන මග්ගෙන පජහිත්වා. උපසන්තා චරිස්සසීති සබ්බසො පහීනකිලෙසතාය නිබ්බුතා විහරිස්සසි.

එත්ථ ච “ධාතුයො දුක්ඛතො දිස්වා”ති ඉමිනා දුක්ඛානුපස්සනාමුඛෙන විපස්සනා දස්සිතා. “භවෙ ඡන්දං විරාජෙත්වා”ති ඉමිනා මග්ගො, “උපසන්තා චරිස්සසී”ති ඉමිනා සඋපාදිසෙසා නිබ්බානධාතු, “මා ජාතිං පුනරාගමී”ති ඉමිනා අනුපාදිසෙසා නිබ්බානධාතු දස්සිතාති දට්ඨබ්බං.

කායෙන සංවුතා ආසින්ති උත්තරාය ථෙරියා ගාථා. තස්සාපි වත්ථු තිස්සාථෙරියා වත්ථුසදිසං. සාපි හි සක්යකුලප්පසුතා බොධිසත්තස්ස ඔරොධභූතා මහාපජාපතිගොතමියා සද්ධිං නික්ඛන්තා ඔභාසගාථාය අරහත්තං පත්වා පන –

තත්ථ කායෙන සංවුතා ආසින්ති කායිකෙන සංවරෙන සංවුතා අහොසිං. වාචායාති වාචසිකෙන සංවරෙන සංවුතා ආසින්ති යොජනා, පදද්වයෙනාපි සීලසංවරමාහ. උදාති අථ. චෙතසාති සමාධිචිත්තෙන, එතෙන විපස්සනාභාවනමාහ. සමූලං තණ්හමබ්බුය්හාති සානුසයං, සහ වා අවිජ්ජාය තණ්හං උද්ධරිත්වා. අවිජ්ජාය හි පටිච්ඡාදිතාදීනවෙ භවත්තයෙ තණ්හා උප්පජ්ජති.

අපරො නයො – කායෙන සංවුතාති සම්මාකම්මන්තෙන සබ්බසො මිච්ඡාකම්මන්තස්ස පහානා මග්ගසංවරෙනෙව කායෙන සංවුතා ආසිං. වාචායාති සම්මාවාචාය සබ්බසො මිච්ඡාවාචාය පහානා මග්ගසංවරෙනෙව වාචාය සංවුතා ආසින්ති අත්ථො. චෙතසාති සමාධිනා. චෙතොසීසෙන හෙත්ථ සම්මාසමාධි වුත්තො, සම්මාසමාධිග්ගහණෙනෙව මග්ගලක්ඛණෙන එකලක්ඛණා සම්මාදිට්ඨිආදයො මග්ගධම්මා ගහිතාව හොන්තීති, මග්ගසංවරෙන අභිජ්ඣාදිකස්ස අසංවරස්ස අනවසෙසතො පහානං දස්සිතං හොති. තෙනෙවාහ “සමූලං තණ්හමබ්බුය්හා”ති. සීතිභූතාම්හි නිබ්බුතාති සබ්බසො කිලෙසපරිළාහාභාවෙන සීතිභාවප්පත්තා අනුපාදිසෙසාය නිබ්බානධාතුයා නිබ්බුතා අම්හීති.

සුඛං ත්වං වුඩ්ඪිකෙ සෙහීති සුමනාය වුඩ්ඪපබ්බජිතාය ගාථා. අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරා තත්ථ තත්ථ භවෙ කුසලං උපචිනිත්වා ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං මහාකොසලරඤ්ඤො භගිනී හුත්වා නිබ්බත්ති. සා සත්ථාරා රඤ්ඤො පසෙනදිස්ස කොසලස්ස “චත්තාරො ඛො මෙ, මහාරාජ, දහරාති න උඤ්ඤාතබ්බා”තිආදිනා (සං· නි· 1.112) දෙසිතං ධම්මං සුත්වා ලද්ධප්පසාදා සරණෙසු ච සීලෙසු ච පතිට්ඨාය පබ්බජිතුකාමාපි “අය්යිකං පටිජග්ගිස්සාමී”ති චිරකාලං වීතිනාමෙත්වා අපරභාගෙ අය්යිකාය කාලඞ්කතාය රඤ්ඤා සද්ධිං මහග්ඝානි අත්ථරණපාවුරණානි ගාහාපෙත්වා විහාරං ගන්ත්වා සඞ්ඝස්ස දාපෙත්වා සත්ථු සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා අනාගාමිඵලෙ පතිට්ඨිතා පබ්බජ්ජං යාචි. සත්ථා තස්සා ඤාණපරිපාකං දිස්වා –