රාහුලත්ථෙරගාථාවණ්ණනා
උභයෙනාතිආදිකා ආයස්මතො රාහුලත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො පදුමුත්තරස්ස භගවතො කාලෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්තො සත්ථාරං එකං භික්ඛුං සික්ඛාකාමානං අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙන්තං දිස්වා සයම්පි තං ඨානන්තරං පත්ථෙත්වා සෙනාසනවිසොධනවිජ්ජොතනාදිකං උළාරං පුඤ්ඤං කත්වා පණිධානමකාසි. සො තතො චවිත්වා දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ අම්හාකං බොධිසත්තං පටිච්ච යසොධරාය දෙවියා කුච්ඡිම්හි නිබ්බත්තිත්වා රාහුලොති ලද්ධනාමො මහතා ඛත්තියපරිවාරෙන වඩ්ඪි, තස්ස පබ්බජ්ජාවිධානං ඛන්ධකෙ (මහාව· 105) ආගතමෙව. සො පබ්බජිත්වා සත්ථු සන්තිකෙ අනෙකෙහි සුත්තපදෙහි සුලද්ධොවාදො පරිපක්කඤාණො විපස්සනං උස්සුක්කාපෙත්වා අරහත්තං පාපුණි. තෙන වුත්තං අපදානෙ (අප· ථෙර 1.2.68-85) –
“පදුමුත්තරස්ස භගවතො, ලොකජෙට්ඨස්ස තාදිනො;
සත්තභූමම්හි පාසාදෙ, ආදාසං සන්ථරිං අහං.
සත්තභූමම්හි පාසාදෙ, ආදාසං සන්ථරිං අහං.
“ඛීණාසවසහස්සෙහි, පරිකිණ්ණො මහාමුනි;
උපාගමි ගන්ධකුටිං, ද්විපදින්දො නරාසභො.
උපාගමි ගන්ධකුටිං, ද්විපදින්දො නරාසභො.
“විරොචෙන්තො ගන්ධකුටිං, දෙවදෙවො නරාසභො;
භික්ඛුසඞ්ඝෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමා ගාථා අභාසථ.
භික්ඛුසඞ්ඝෙ ඨිතො සත්ථා, ඉමා ගාථා අභාසථ.
“යෙනායං ජොතිතා සෙය්යා, ආදාසොව සුසන්ථතො;
තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.
තමහං කිත්තයිස්සාමි, සුණාථ මම භාසතො.
“සොණ්ණමයා රූපිමයා, අථො වෙළුරියාමයා;
නිබ්බත්තිස්සන්ති පාසාදා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
නිබ්බත්තිස්සන්ති පාසාදා, යෙ කෙචි මනසො පියා.
“චතුසට්ඨික්ඛත්තුං දෙවින්දො, දෙවරජ්ජං කරිස්සති;
සහස්සක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, භවිස්සති අනන්තරා.
සහස්සක්ඛත්තුං චක්කවත්තී, භවිස්සති අනන්තරා.
“එකවීසතිකප්පම්හි, විමලො නාම ඛත්තියො;
චාතුරන්තො විජිතාවී, චක්කවත්තී භවිස්සති.
චාතුරන්තො විජිතාවී, චක්කවත්තී භවිස්සති.
“නගරං රෙණුවතී නාම, ඉට්ඨකාහි සුමාපිතං;
ආයාමතො තීණි සතං, චතුරස්සසමායුතං.
ආයාමතො තීණි සතං, චතුරස්සසමායුතං.
“සුදස්සනො නාම පාසාදො, විස්සකම්මෙන මාපිතො;
කූටාගාරවරූපෙතො, සත්තරතනභූසිතො.
කූටාගාරවරූපෙතො, සත්තරතනභූසිතො.
“දසසද්දාවිවිත්තං තං, විජ්ජාධරසමාකුලං;
සුදස්සනංව නගරං, දෙවතානං භවිස්සති.
සුදස්සනංව නගරං, දෙවතානං භවිස්සති.
“පභා නිග්ගච්ඡතෙ තස්ස, උග්ගච්ඡන්තෙව සූරියෙ;
විරොචෙස්සති තං නිච්චං, සමන්තා අට්ඨයොජනං.
විරොචෙස්සති තං නිච්චං, සමන්තා අට්ඨයොජනං.
“කප්පසතසහස්සම්හි, ඔක්කාකකුලසම්භවො;
ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.
ගොතමො නාම ගොත්තෙන, සත්ථා ලොකෙ භවිස්සති.
“තුසිතා සො චවිත්වාන, සුක්කමූලෙන චොදිතො;
ගොතමස්ස භගවතො, අත්රජො සො භවිස්සති.
ගොතමස්ස භගවතො, අත්රජො සො භවිස්සති.
“සචෙවසෙය්ය අගාරං, චක්කවත්තී භවෙය්ය සො;
අට්ඨානමෙතං යං තාදී, අගාරෙ රතිමජ්ඣගා.
අට්ඨානමෙතං යං තාදී, අගාරෙ රතිමජ්ඣගා.
“නික්ඛමිත්වා අගාරම්හා, පබ්බජිස්සති සුබ්බතො;
රාහුලො නාම නාමෙන, අරහා සො භවිස්සති.
රාහුලො නාම නාමෙන, අරහා සො භවිස්සති.
“කිකීව අණ්ඩං රක්ඛෙය්ය, චාමරී විය වාලධිං;
නිපකො සීලසම්පන්නො, මමං රක්ඛි මහාමුනි.
නිපකො සීලසම්පන්නො, මමං රක්ඛි මහාමුනි.
“තස්සාහං ධම්මමඤ්ඤාය, විහාසිං සාසනෙ රතො;
සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.
සබ්බාසවෙ පරිඤ්ඤාය, විහරාමි අනාසවො.
“කිලෙසා ඣාපිතා මය්හං…පෙ… කතං බුද්ධස්ස සාසන”න්ති.