සොභිතත්ථෙරගාථාවණ්ණනා
සතිමා පඤ්ඤවාති ආයස්මතො සොභිතත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො පදුමුත්තරස්ස භගවතො කාලෙ හංසවතීනගරෙ කුලගෙහෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො සත්ථු ධම්මදෙසනං සුණන්තො සත්ථාරං එකං භික්ඛුං පුබ්බෙනිවාසඤාණලාභීනං භික්ඛූනං අග්ගට්ඨානෙ ඨපෙන්තං දිස්වා සයම්පි තං ඨානන්තරං උද්දිස්ස පත්ථනං කත්වා පුඤ්ඤානි කත්වා සුගතීසුයෙව සංසරන්තො සුමෙධස්ස භගවතො කාලෙ බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා විඤ්ඤුතං පත්තො බ්රාහ්මණානං විජ්ජාසිප්පෙසු නිප්ඵත්තිං ගන්ත්වා නෙක්ඛම්මාධිමුත්තො ඝරාවාසං පහාය තාපසපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා හිමවන්තස්ස සමීපෙ අරඤ්ඤායතනෙ අස්සමං කාරෙත්වා වනමූලඵලාඵලෙන යාපෙන්තො බුද්ධුප්පාදං සුත්වා සබ්බත්ථ එකරත්තිවාසෙනෙව භද්දවතීනගරෙ සත්ථාරං උපසඞ්කමිත්වා පසන්නමානසො “තුවං සත්ථා ච කෙතු චා”තිආදීහි ඡහි ගාථාහි අභිත්ථවි , සත්ථා චස්ස භාවිනිං සම්පත්තිං පකාසෙසි. සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ සාවත්ථියං බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්ති. සොභිතොතිස්ස නාමං අකංසු. සො අපරෙන සමයෙන සත්ථු ධම්මදෙසනං සුත්වා පටිලද්ධසද්ධො පබ්බජිත්වා විපස්සනං වඩ්ඪෙත්වා ඡළභිඤ්ඤො අහොසි. පුබ්බෙනිවාසඤාණෙ චිණ්ණවසී ච අහොසි. තෙන වුත්තං අපදානෙ (අප· ථෙර 2.49.46-74) –
“දක්ඛිණෙ හිමවන්තස්ස, සුකතො අස්සමො මම;
උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, වසාමි විපිනෙ තදා.
උත්තමත්ථං ගවෙසන්තො, වසාමි විපිනෙ තදා.
“ලාභාලාභෙන සන්තුට්ඨො, මූලෙන ච ඵලෙන ච;
අන්වෙසන්තො ආචරියං, වසාමි එකකො අහං.
අන්වෙසන්තො ආචරියං, වසාමි එකකො අහං.
“සුමෙධො නාම සම්බුද්ධො, ලොකෙ උප්පජ්ජි තාවදෙ;
චතුසච්චං පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.
චතුසච්චං පකාසෙති, උද්ධරන්තො මහාජනං.
“නාහං සුණොමි සම්බුද්ධං, නපි මෙ කොචි සංසති;
අට්ඨවස්සෙ අතික්කන්තෙ, අස්සොසිං ලොකනායකං.
අට්ඨවස්සෙ අතික්කන්තෙ, අස්සොසිං ලොකනායකං.
“අග්ගිදාරුං නීහරිත්වා, සම්මජ්ජිත්වාන අස්සමං;
ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, නික්ඛමිං විපිනා අහං.
ඛාරිභාරං ගහෙත්වාන, නික්ඛමිං විපිනා අහං.
“එකරත්තිං වසන්තොහං, ගාමෙසු නිගමෙසු ච;
අනුපුබ්බෙන චන්දවතිං, තදාහං උපසඞ්කමිං.
අනුපුබ්බෙන චන්දවතිං, තදාහං උපසඞ්කමිං.
“භගවා තම්හි සමයෙ, සුමෙධො ලොකනායකො;
උද්ධරන්තො බහූ සත්තෙ, දෙසෙති අමතං පදං.
උද්ධරන්තො බහූ සත්තෙ, දෙසෙති අමතං පදං.
“ජනකායමතික්කම්ම, වන්දිත්වා ජිනසාගරං;
එකංසං අජිනං කත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං.
එකංසං අජිනං කත්වා, සන්ථවිං ලොකනායකං.
“තුවං සත්ථා ච කෙතු ච, ධජො යූපො ච පාණිනං;
පරායනො පතිට්ඨා ච, දීපො ච ද්විපදුත්තමො.
පරායනො පතිට්ඨා ච, දීපො ච ද්විපදුත්තමො.
“නෙපුඤ්ඤො දස්සනෙ වීරො, තාරෙසි ජනතං තුවං;
නත්ථඤ්ඤො තාරකො ලොකෙ, තවුත්තරිතරො මුනෙ.
නත්ථඤ්ඤො තාරකො ලොකෙ, තවුත්තරිතරො මුනෙ.
“සක්කා ථෙවෙ කුසග්ගෙන, පමෙතුං සාගරුත්තමෙ;
න ත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, ඤාණං සක්කා පමෙතවෙ.
න ත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, ඤාණං සක්කා පමෙතවෙ.
“තුලදණ්ඩෙ ඨපෙත්වාන, මහිං සක්කා ධරෙතවෙ;
නත්වෙව තව පඤ්ඤාය, පමාණමත්ථි චක්ඛුම.
නත්වෙව තව පඤ්ඤාය, පමාණමත්ථි චක්ඛුම.
“ආකාසො මිනිතුං සක්කා, රජ්ජුයා අඞ්ගුලෙන වා;
නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, සීලං සක්කා පමෙතවෙ.
නත්වෙව තව සබ්බඤ්ඤු, සීලං සක්කා පමෙතවෙ.
“මහාසමුද්දෙ උදකං, ආකාසො ච වසුන්ධරා;
පරිමෙය්යානි එතානි, අප්පමෙය්යොසි චක්ඛුම.
පරිමෙය්යානි එතානි, අප්පමෙය්යොසි චක්ඛුම.
“ඡහි ගාථාහි සබ්බඤ්ඤුං, කිත්තයිත්වා මහායසං;
අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තුණ්හී අට්ඨාසහං තදා.
අඤ්ජලිං පග්ගහෙත්වාන, තුණ්හී අට්ඨාසහං තදා.