30. තිංසතිනිපාතො
ඵුස්සත්ථෙරගාථාවණ්ණනා
තිංසනිපාතෙ පාසාදිකෙ බහූ දිස්වාතිආදිකා ආයස්මතො ඵුස්සත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයං කුසලං උපචිනිත්වා දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ එකස්ස මණ්ඩලිකරඤ්ඤො පුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති, ඵුස්සොති නාමං අහොසි. සො විඤ්ඤුතං පත්තො ඛත්තියකුමාරෙහි සික්ඛිතබ්බසිප්පෙසු නිප්ඵත්තිං ගතො. උපනිස්සයසම්පන්නත්තා කාමෙසු අලග්ගචිත්තො අඤ්ඤතරස්ස මහාථෙරස්ස සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා පටිලද්ධසද්ධො පබ්බජිත්වා චරියානුකූලං කම්මට්ඨානං ගහෙත්වා භාවනං අනුයුඤ්ජන්තො ඣානානි නිබ්බත්තෙත්වා ඣානපාදකං විපස්සනං පට්ඨපෙත්වා නචිරස්සෙව ඡළභිඤ්ඤො අහොසි. අථෙකදිවසං පණ්ඩරගොත්තො නාම එකො තාපසො තස්ස සන්තිකෙ ධම්මං සුත්වා නිසින්නො සම්බහුලෙ භික්ඛූ සීලාචාරසම්පන්නෙ සුසංවුතින්ද්රියෙ භාවිතකායෙ භාවිතචිත්තෙ දිස්වා පසන්නචිත්තො “සාධු වතායං පටිපත්ති ලොකෙ චිරං තිට්ඨෙය්යා”ති චින්තෙත්වා “කථං නු ඛො, භන්තෙ, අනාගතමද්ධානං භික්ඛූනං පටිපත්ති භවිස්සතී”ති ථෙරං පුච්ඡි. තමත්ථං දස්සෙන්තො සඞ්ගීතිකාරා –
“පාසාදිකෙ බහූ දිස්වා, භාවිතත්තෙ සුසංවුතෙ;
ඉසි පණ්ඩරසගොත්තො, අපුච්ඡි ඵුස්සසව්හය”න්ති. – ගාථං ආදිතො ඨපෙසුං;
ඉසි පණ්ඩරසගොත්තො, අපුච්ඡි ඵුස්සසව්හය”න්ති. – ගාථං ආදිතො ඨපෙසුං;
තත්ථ පාසාදිකෙති අත්තනො පටිපත්තියා පසාදාරහෙ. බහූති සම්බහුලෙ. භාවිතත්තෙති සමථවිපස්සනාභාවනාහි භාවිතචිත්තෙ. සුසංවුතෙති සුට්ඨු සංවුතින්ද්රියෙ. ඉසීති තාපසො. පණ්ඩරසගොත්තොති පණ්ඩරස්ස නාම ඉසිනො වංසෙ ජාතත්තා තෙන සමානගොත්තො. ඵුස්සසව්හයන්ති ඵුස්සසද්දෙන අව්හාතබ්බං, ඵුස්සනාමකන්ති අත්ථො.
“කිං ඡන්දා කිමධිප්පායා, කිමාකප්පා භවිස්සරෙ;
අනාගතම්හි කාලම්හි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො”ති. –
අනාගතම්හි කාලම්හි, තං මෙ අක්ඛාහි පුච්ඡිතො”ති. –
අයං තස්ස ඉසිනො පුච්ඡාගාථා.
තත්ථ කිං ඡන්දාති ඉමස්මිං සාසනෙ අනාගතෙ භික්ඛූ කීදිසච්ඡන්දා කීදිසාධිමුත්තිකා, කිං හීනාධිමුත්තිකා, උදාහු පණීතාධිමුත්තිකාති අත්ථො. කිමධිප්පායාති කීදිසාධිප්පායා කීදිසජ්ඣාසයා, කිං සංකිලෙසජ්ඣාසයා, උදාහු වොදානජ්ඣාසයාති අත්ථො. අථ වා ඡන්දා නාම කත්තුකම්යතා, තස්මා කීදිසී තෙසං කත්තුකම්යතාති අත්ථො. අධිප්පායො අජ්ඣාසයොයෙව. කිමාකප්පාති කීදිසාකප්පා. ආකප්පාති ච වෙසගහණාදිවාරිත්තචාරිත්තවන්තොති අත්ථො. භවිස්සරෙති භවිස්සන්ති. තං මෙති තං අනාගතෙ භික්ඛූනං ඡන්දාධිප්පායාකප්පභෙදං පුච්ඡිතො මය්හං අක්ඛාහි කථෙහීති ථෙරං අජ්ඣෙසති. තස්ස ථෙරො තමත්ථං ආචික්ඛන්තො සක්කච්චසවනෙ තාව නියොජෙතුං –
“සුණොහි වචනං මය්හං, ඉසි පණ්ඩරසව්හය;
සක්කච්චං උපධාරෙහි, ආචික්ඛිස්සාම්යනාගත”න්ති. – ගාථමාහ;
සක්කච්චං උපධාරෙහි, ආචික්ඛිස්සාම්යනාගත”න්ති. – ගාථමාහ;
තස්සත්ථො – භො පණ්ඩරනාම ඉසි, යං ත්වං මං පුච්ඡසි, තං තෙ අනාගතං ආචික්ඛිස්සාමි, ආචික්ඛතො පන මම වචනං සුණාහි අනාගතත්ථදීපනතො සංවෙගාවහතො ච සක්කච්චං උපධාරෙහීති.
අථ ථෙරො අනාගතංසඤාණෙන භික්ඛූනං භික්ඛුනීනඤ්ච භාවිනිං පවත්තිං යථාභූතං දිස්වා තස්ස ආචික්ඛන්තො –
“කොධනා උපනාහී ච, මක්ඛී ථම්භී සඨා බහූ;
ඉස්සුකී නානාවාදා ච, භවිස්සන්ති අනාගතෙ.
ඉස්සුකී නානාවාදා ච, භවිස්සන්ති අනාගතෙ.
“අඤ්ඤාතමානිනො ධම්මෙ, ගම්භීරෙ තීරගොචරා;
ලහුකා අගරූ ධම්මෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤමගාරවා.
ලහුකා අගරූ ධම්මෙ, අඤ්ඤමඤ්ඤමගාරවා.
“බහූ ආදීනවා ලොකෙ, උප්පජ්ජිස්සන්ත්යනාගතෙ;
සුදෙසිතං ඉමං ධම්මං, කිලෙසිස්සන්ති දුම්මතී.
සුදෙසිතං ඉමං ධම්මං, කිලෙසිස්සන්ති දුම්මතී.
“ගුණහීනාපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා විසාරදා;
බලවන්තො භවිස්සන්ති, මුඛරා අස්සුතාවිනො.
බලවන්තො භවිස්සන්ති, මුඛරා අස්සුතාවිනො.
“ගුණවන්තොපි සඞ්ඝම්හි, වොහරන්තා යථාත්ථතො;
දුබ්බලා තෙ භවිස්සන්ති, හිරීමනා අනත්ථිකා.
දුබ්බලා තෙ භවිස්සන්ති, හිරීමනා අනත්ථිකා.
“රජතං ජාතරූපඤ්ච, ඛෙත්තං වත්ථුමජෙළකං.
දාසිදාසඤ්ච දුම්මෙධා, සාදියිස්සන්ත්යනාගතෙ.
දාසිදාසඤ්ච දුම්මෙධා, සාදියිස්සන්ත්යනාගතෙ.
“උජ්ඣානසඤ්ඤිනො බාලා, සීලෙසු අසමාහිතා;
උන්නළා විචරිස්සන්ති, කලහාභිරතා මගා.
උන්නළා විචරිස්සන්ති, කලහාභිරතා මගා.
“උද්ධතා ච භවිස්සන්ති, නීලචීවරපාරුතා;
කුහා ථද්ධා ලපා සිඞ්ගී, චරිස්සන්ත්යරියා විය.
කුහා ථද්ධා ලපා සිඞ්ගී, චරිස්සන්ත්යරියා විය.
“තෙලසණ්ඨෙහි කෙසෙහි, චපලා අඤ්ජනක්ඛිකා;
රථියාය ගමිස්සන්ති, දන්තවණ්ණිකපාරුතා.
රථියාය ගමිස්සන්ති, දන්තවණ්ණිකපාරුතා.