යසත්ථෙරගාථාවණ්ණනා
සුවිලිත්තො සුවසනොති ආයස්මතො යසත්ථෙරස්ස ගාථා. කා උප්පත්ති? අයම්පි පුරිමබුද්ධෙසු කතාධිකාරො තත්ථ තත්ථ භවෙ විවට්ටූපනිස්සයානි පුඤ්ඤානි උපචිනන්තො සුමෙධස්ස භගවතො කාලෙ මහානුභාවො නාගරාජා හුත්වා බුද්ධප්පමුඛං භික්ඛුසඞ්ඝං අත්තනො භවනං නෙත්වා මහාදානං පවත්තෙසි. භගවන්තං මහග්ඝෙන තිචීවරෙන අච්ඡාදෙසි, එකමෙකඤ්ච භික්ඛුං මහග්ඝෙනෙව පච්චෙකදුස්සයුගෙන සබ්බෙන සමණපරික්ඛාරෙන අච්ඡාදෙසි. සො තෙන පුඤ්ඤකම්මෙන දෙවමනුස්සෙසු සංසරන්තො සිද්ධත්ථස්ස භගවතො කාලෙ සෙට්ඨිපුත්තො හුත්වා මහාබොධිමණ්ඩං සත්තහි රතනෙහි පූජෙසි. කස්සපස්ස භගවතො කාලෙ සාසනෙ පබ්බජිත්වා සමණධම්මං අකාසි. එවං සුගතීසුයෙව සංසරන්තො ඉමස්මිං අම්හාකං භගවතො කාලෙ බාරාණසියං මහාවිභවස්ස සෙට්ඨිනො පුත්තො හුත්වා නිබ්බත්ති, යසො නාම නාමෙන පරමසුඛුමාලො. “තස්ස තයො පාසාදා”ති සබ්බං ඛන්ධකෙ (මහාව· 25) ආගතනයෙන වෙදිතබ්බං.
සො පුබ්බහෙතුනා චොදියමානො රත්තිභාගෙ නිද්දාභිභූතස්ස පරිජනස්ස විප්පකාරං දිස්වා සඤ්ජාතසංවෙගො සුවණ්ණපාදුකාරූළ්හොව ගෙහතො නිග්ගතො දෙවතාවිවටෙන නගරද්වාරෙන නික්ඛමිත්වා ඉසිපතනසමීපං ගතො “උපද්දුතං වත, භො, උපස්සට්ඨං වත, භො”ති ආහ. තෙන සමයෙන භගවතා ඉසිපතනෙ විහරන්තෙන තස්සෙව අනුග්ගණ්හනත්ථං අබ්භොකාසෙ චඞ්කමන්තෙන “එහි, යස, ඉදං අනුපද්දුතං, ඉදං අනුපස්සට්ඨ”න්ති වුත්තො, “අනුපද්දුතං අනුපස්සට්ඨං කිර අත්ථී”ති සොමනස්සජාතො සුවණ්ණපාදුකා ඔරුය්හ භගවන්තං උපසඞ්කමිත්වා එකමන්තං නිසින්නො සත්ථාරා අනුපුබ්බිකථං කථෙත්වා සච්චදෙසනාය කතාය සච්චපරියොසානෙ සොතාපන්නො හුත්වා ගවෙසනත්ථං ආගතස්ස පිතු භගවතා සච්චදෙසනාය කරියමානාය අරහත්තං සච්ඡාකාසි. තෙන වුත්තං අපදානෙ (අප· ථෙර 1.40.456-483) –
“මහාසමුද්දං ඔග්ගය්හ, භවනං මෙ සුනිම්මිතං;
සුනිම්මිතා පොක්ඛරණී, චක්කවාකපකූජිතා.
සුනිම්මිතා පොක්ඛරණී, චක්කවාකපකූජිතා.
“මන්දාලකෙහි සඤ්ඡන්නා, පදුමුප්පලකෙහි ච;
නදී ච සන්දතෙ තත්ථ, සුපතිත්ථා මනොරමා.
නදී ච සන්දතෙ තත්ථ, සුපතිත්ථා මනොරමා.
“මච්ඡකච්ඡපසඤ්ඡන්නා, නානාදිජසමොත්ථතා;
මයූරකොඤ්චාභිරුදා, කොකිලාදීහි වග්ගුහි.
මයූරකොඤ්චාභිරුදා, කොකිලාදීහි වග්ගුහි.
“පාරෙවතා රවිහංසා ච, චක්කවාකා නදීචරා;
දින්දිභා සාළිකා චෙත්ථ, පම්මකා ජීවජීවකා.
දින්දිභා සාළිකා චෙත්ථ, පම්මකා ජීවජීවකා.
“හංසා කොඤ්චාපි නදිතා, කොසියා පිඞ්ගලා බහූ;
සත්තරතනසම්පන්නා, මණිමුත්තිකවාලුකා.
සත්තරතනසම්පන්නා, මණිමුත්තිකවාලුකා.
“සබ්බසොණ්ණමයා රුක්ඛා, නානාගන්ධසමෙරිතා;
උජ්ජොතෙන්ති දිවාරත්තිං, භවනං සබ්බකාලිකං.
උජ්ජොතෙන්ති දිවාරත්තිං, භවනං සබ්බකාලිකං.
“සට්ඨිතූරියසහස්සානි, සායං පාතො පවජ්ජරෙ;
සොළසිත්ථිසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.
සොළසිත්ථිසහස්සානි, පරිවාරෙන්ති මං සදා.
“අභිනික්ඛම්ම භවනා, සුමෙධං ලොකනායකං;
පසන්නචිත්තො සුමනො, වන්දයිං තං මහායසං.
පසන්නචිත්තො සුමනො, වන්දයිං තං මහායසං.
“සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, සසඞ්ඝං තං නිමන්තයිං;
අධිවාසෙසි සො ධීරො, සුමෙධො ලොකනායකො.
අධිවාසෙසි සො ධීරො, සුමෙධො ලොකනායකො.
“මම ධම්මකථං කත්වා, උය්යොජෙසි මහාමුනි;
සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, භවනං මෙ උපාගමිං.
සම්බුද්ධං අභිවාදෙත්වා, භවනං මෙ උපාගමිං.
“ආමන්තයිං පරිජනං, සබ්බෙ සන්නිපතාථ වො;
පුබ්බණ්හසමයං බුද්ධො, භවනං ආගමිස්සති.
පුබ්බණ්හසමයං බුද්ධො, භවනං ආගමිස්සති.
“ලාභා අම්හං සුලද්ධං නො, යෙ වසාම තවන්තිකෙ;
මයම්පි බුද්ධසෙට්ඨස්ස, පූජං කස්සාම සත්ථුනො.
මයම්පි බුද්ධසෙට්ඨස්ස, පූජං කස්සාම සත්ථුනො.
“අන්නං පානං පට්ඨපෙත්වා, කාලං ආරොචයිං අහං;
වසීසතසහස්සෙහි, උපෙසි ලොකනායකො.
වසීසතසහස්සෙහි, උපෙසි ලොකනායකො.
“පඤ්චඞ්ගිකෙහි තූරියෙහි, පච්චුග්ගමනමකාසහං;
සබ්බසොණ්ණමයෙ පීඨෙ, නිසීදි පුරිසුත්තමො.
සබ්බසොණ්ණමයෙ පීඨෙ, නිසීදි පුරිසුත්තමො.