කුණ්ඩිනාගරියො ථෙරොති ඉදං සත්ථරි වෙළුවනෙ විහරන්තෙ ආයස්මතො සාණවාසිත්ථෙරස්ස ඤාතිපෙතෙ ආරබ්භ වුත්තං. අතීතෙ කිර බාරාණසියං කිතවස්ස නාම රඤ්ඤො පුත්තො උය්යානකීළං කීළිත්වා නිවත්තන්තො සුනෙත්තං නාම පච්චෙකබුද්ධං පිණ්ඩාය චරිත්වා නගරතො නික්ඛමන්තං දිස්වා ඉස්සරියමදමත්තො හුත්වා “කථඤ්හි නාම මය්හං අඤ්ජලිං අකත්වා අයං මුණ්ඩකො ගච්ඡතී”ති පදුට්ඨචිත්තො හත්ථික්ඛන්ධතො ඔතරිත්වා “කච්චි තෙ පිණ්ඩපාතො ලද්ධො”ති ආලපන්තො හත්ථතො පත්තං ගහෙත්වා පථවියං පාතෙත්වා භින්දි. අථ නං සබ්බත්ථ තාදිභාවප්පත්තියා නිබ්බිකාරං කරුණාවිප්ඵාරසොමනස්සනිපාතපසන්නචිත්තමෙව ඔලොකෙන්තං අට්ඨානාඝාතෙන දූසිතචිත්තො “කිං මං කිතවස්ස රඤ්ඤො පුත්තං න ජානාසි, ත්වං ඔලොකයන්තො මය්හං කිං කරිස්සසී”ති වත්වා අවහසන්තො පක්කාමි. පක්කන්තමත්තස්සෙව චස්ස නරකග්ගිදාහපටිභාගො බලවසරීරදාහො උප්පජ්ජි. සො තෙන මහාසන්තාපෙනාභිභූතකායො අතිබාළ්හං දුක්ඛවෙදනාභිතුන්නො කාලං කත්වා අවීචීමහානිරයෙ නිබ්බත්ති.

සො තත්ථ දක්ඛිණපස්සෙන වාමපස්සෙන උත්තානො අවකුජ්ජොති බහූහි පකාරෙහි පරිවත්තිත්වා චතුරාසීති වස්සසහස්සානි පච්චිත්වා තතො චුතො පෙතෙසු අපිරිමිතකාලං ඛුප්පිපාසාදිදුක්ඛං අනුභවිත්වා තතො චුතො ඉමස්මිං බුද්ධුප්පාදෙ කුණ්ඩිනගරස්ස සමීපෙ කෙවට්ටගාමෙ නිබ්බත්ති. තස්ස ජාතිස්සරඤාණං උප්පජ්ජි, තෙන සො පුබ්බෙ අත්තනා අනුභූතපුබ්බං දුක්ඛං අනුස්සරන්තො වයප්පත්තොපි පාපභයෙන ඤාතකෙහිපි සද්ධිං මච්ඡබන්ධනත්ථං න ගච්ඡති. තෙසු ගච්ඡන්තෙසු මච්ඡෙ ඝාතෙතුං අනිච්ඡන්තො නිලීයති, ගතො ච ජාලං භින්දති, ජීවන්තෙ වා මච්ඡෙ ගහෙත්වා උදකෙ විස්සජ්ජෙති, තස්ස තං කිරියං අරොචන්තා ඤාතකා ගෙහතො තං නීහරිංසු. එකො පනස්ස භාතා සිනෙහබද්ධහදයො අහොසි.

තෙන ච සමයෙන ආයස්මා ආනන්දො කුණ්ඩිනගරං උපනිස්සාය සාණපබ්බතෙ විහරති. අථ සො කෙවට්ටපුත්තො ඤාතකෙහි පරිච්චත්තො හුත්වා ඉතො චිතො ච පරිබ්භමන්තො තං පදෙසං පත්තො භොජනවෙලාය ථෙරස්ස සන්තිකං උපසඞ්කමි. ථෙරො තං පුච්ඡිත්වා භොජනෙන අත්ථිකභාවං ඤත්වා තස්ස භත්තං දත්වා කතභත්තකිච්චො සබ්බං තං පවත්තිං ඤත්වා ධම්මකථාය පසන්නමානසං ඤත්වා “පබ්බජිස්සසි, ආවුසො”ති? “ආම, භන්තෙ, පබ්බජිස්සාමී”ති. ථෙරො තං පබ්බාජෙත්වා තෙන සද්ධිං භගවතො සන්තිකං අගමාසි. අථ නං සත්ථා ආහ – “ආනන්ද, ඉමං සාමණෙරං අනුකම්පෙය්යාසී”ති. සො ච අකතකුසලත්තා අප්පලාභො අහොසි. අථ නං සත්ථා අනුග්ගණ්හන්තො භික්ඛූනං පරිභොගත්ථාය පානීයඝටානං පරිපූරණෙ නියොජෙසි. තං දිස්වා උපාසකා තස්ස බහූනි නිච්චභත්තානි පට්ඨපෙසුං.

සො අපරෙන සමයෙන ලද්ධූපසම්පදො අරහත්තං පත්වා ථෙරො හුත්වා ද්වාදසහි භික්ඛූහි සද්ධිං සාණපබ්බතෙ වසි. තස්ස පන ඤාතකා පඤ්චසතමත්තා අනුපචිතකුසලකම්මා උපචිතමච්ඡෙරාදිපාපධම්මා කාලං කත්වා පෙතෙසු නිබ්බත්තිංසු. තස්ස පන මාතාපිතරො “එස අම්හෙහි පුබ්බෙ ගෙහතො නික්කඩ්ඪිතො”ති සාරජ්ජමානා තං අනුපසඞ්කමිත්වා තස්මිං බද්ධසිනෙහං භාතිකං පෙසෙසුං. සො ථෙරස්ස ගාමං පිණ්ඩාය පවිට්ඨසමයෙ දක්ඛිණජාණුමණ්ඩලං පථවියං පතිට්ඨාපෙත්වා කතඤ්ජලී අත්තානං දස්සෙත්වා “මාතා පිතා ච තෙ, භන්තෙ”තිආදිගාථා අවොච. කුණ්ඩිනාගරියො ථෙරොතිආදයො පන ආදිතො පඤ්ච ගාථා තාසං සම්බන්ධදස්සනත්ථං ධම්මසඞ්ගාහකෙහි ඨපිතා.

තත්ථ කුණ්ඩිනාගරියො ථෙරොති එවංනාමකෙ නගරෙ ජාතසංවඩ්ඪත්ථෙරො, “කුණ්ඩිකනගරො ථෙරො”තිපි පාඨො, සො එවත්ථො. සාණවාසිනිවාසිකොති සාණපබ්බතවාසී. පොට්ඨපාදොති නාමෙනාති නාමෙන පොට්ඨපාදො නාම. සමණොති සමිතපාපො. භාවිතින්ද්රියොති අරියමග්ගභාවනාය භාවිතසද්ධාදිඉන්ද්රියො, අරහාති අත්ථො. තස්සාති තස්ස සාණවාසිත්ථෙරස්ස. දුග්ගතාති දුග්ගතිගතා.

සූචිකට්ටාති පූතිනා ලූඛගත්තා අට්ටකා, සූචිකාති ලද්ධනාමාය ඛුප්පිපාසාය අට්ටා පීළිතා. “සූචිකණ්ඨා”ති කෙචි පඨන්ති, සූචිඡිද්දසදිසමුඛද්වාරාති අත්ථො. කිලන්තාති කිලන්තකායචිත්තා. නග්ගිනොති නග්ගරූපා නිච්චොළා. කිසාති අට්ඨිත්තචමත්තසරීරතාය කිසදෙහා. උත්තසන්තාති “අයං සමණො අම්හාකං පුත්තො”ති ඔත්තප්පෙන උත්රාසං ආපජ්ජන්තා . මහත්තාසාති අත්තනා පුබ්බෙ කතකම්මං පටිච්ච සඤ්ජාතමහාභයා. න දස්සෙන්තීති අත්තානං න දස්සෙන්ති, සම්මුඛීභාවං න ගච්ඡන්ති. කුරූරිනොති දාරුණකම්මන්තා.