පුන අඤ්ඤං සුත්තන්තං නික්ඛිපිත්වා ඉන්ද්රියවිධානං නිද්දිසිතුකාමො පඤ්චිමානි, භික්ඛවෙතිආදිකං සුත්තන්තං දස්සෙති. තත්ථ යෙ හි කෙචීති අනවසෙසපරියාදානං, හි-කාරො පදපූරණමත්තෙ නිපාතො. සමණා වා බ්රාහ්මණා වාති ලොකවොහාරවසෙන වුත්තං. සමුදයන්ති පච්චයං. අත්ථඞ්ගමන්ති උප්පන්නානං අභාවගමනං, අනුප්පන්නානං අනුප්පාදං වා. අස්සාදන්ති ආනිසංසං. ආදීනවන්ති දොසං. නිස්සරණන්ති නිග්ගමනං. යථාභූතන්ති යථාසභාවං. සමණෙසූති සමිතපාපෙසු. සමණසම්මතාති න මයා සමණාති සම්මතා. “සම්මතා”ති වත්තමානකාලවසෙන වුච්චමානෙ සද්දලක්ඛණවසෙන “මෙ”ති එත්ථ සාමිවචනමෙව හොති. බ්රාහ්මණෙසූති බාහිතපාපෙසු. සාමඤ්ඤත්ථන්ති සමණභාවස්ස අත්ථං. බ්රහ්මඤ්ඤත්ථන්ති බ්රාහ්මණභාවස්ස අත්ථං. ද්වයෙනාපි අරහත්තඵලමෙව වුත්තං. අථ වා සාමඤ්ඤත්ථන්ති හෙට්ඨා තීණි ඵලානි. බ්රහ්මඤ්ඤත්ථන්ති අරහත්තඵලං. සාමඤ්ඤබ්රහ්මඤ්ඤන්ති හි අරියමග්ගොයෙව. දිට්ඨෙව ධම්මෙති පච්චක්ඛෙයෙව අත්තභාවෙ. සයං අභිඤ්ඤා සච්ඡිකත්වාති අත්තනායෙව අධිකෙන ඤාණෙන පච්චක්ඛං කත්වා. උපසම්පජ්ජාති පාපුණිත්වා, නිප්ඵාදෙත්වා වා.

සුත්තන්තනිද්දෙසෙ පඨමං ඉන්ද්රියසමුදයාදීනං පභෙදගණනං පුච්ඡිත්වා පුන පභෙදගණනා විස්සජ්ජිතා. තත්ථ අසීතිසතන්ති අසීතිඋත්තරං සතං. පණ්ඩිතෙහි “අසීතිසත”න්ති වුත්තෙහි ආකාරෙහීති යොජනා.

පුන පභෙදගණනාපුච්ඡාපුබ්බඞ්ගමෙ ගණනානිද්දෙසෙ අධිමොක්ඛත්ථායාති අධිමුච්චනත්ථාය සද්දහනත්ථාය. ආවජ්ජනාය සමුදයොති මනොද්වාරාවජ්ජනචිත්තස්ස සමුදයො. සද්ධින්ද්රියස්ස සමුදයොති සද්ධින්ද්රියස්ස පච්චයො, සද්ධං උප්පාදෙස්සාමීති පුබ්බභාගාවජ්ජනං සද්ධින්ද්රියස්ස උපනිස්සයපච්චයො, සද්ධින්ද්රියජවනස්ස ආවජ්ජනං පඨමස්ස ජවනස්ස අනන්තරපච්චයො, දුතියජවනාදීනං උපනිස්සයපච්චයො. අධිමොක්ඛවසෙනාති ඡන්දසම්පයුත්තඅධිමොක්ඛවසෙන. ඡන්දස්ස සමුදයොති පුබ්බභාගාවජ්ජනපච්චයා උප්පන්නස්ස අධිමොක්ඛසම්පයුත්තස්ස යෙවාපනකභූතස්ස ධම්මච්ඡන්දස්ස සමුදයො. සො පන සද්ධින්ද්රියස්ස සහජාතඅඤ්ඤමඤ්ඤනිස්සයසම්පයුත්තඅත්ථිඅවිගතවසෙන පච්චයො හොති, ඡන්දාධිපතිකාලෙ අධිපතිපච්චයො ච හොති, සොයෙව දුතියස්ස අනන්තරසමනන්තරඅනන්තරූපනිස්සයාසෙවනනත්ථිවිගතවසෙන පච්චයො හොති. ඉමිනාව නයෙන මනසිකාරස්සපි යොජනා කාතබ්බා. කෙවලඤ්හෙත්ථ මනසිකාරොති සාරණලක්ඛණො යෙවාපනකමනසිකාරො. අධිපතිපච්චයතා පනස්ස න හොති. සම්පයුත්තෙසු ඉමෙසං ද්වින්නංයෙව ගහණං බලවපච්චයත්තාති වෙදිතබ්බං . සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙනාති භාවනාභිවුද්ධියා ඉන්ද්රියභාවං පත්තස්ස සද්ධින්ද්රියස්ස වසෙන. එකත්තුපට්ඨානන්ති එකාරම්මණෙ අචලභාවෙන භුසං ඨානං උපරූපරි සද්ධින්ද්රියස්ස පච්චයො හොති. සද්ධින්ද්රියෙ වුත්තනයෙනෙව සෙසින්ද්රියානිපි වෙදිතබ්බානි. එවමෙකෙකස්ස ඉන්ද්රියස්ස චත්තාරො චත්තාරො සමුදයාති පඤ්චන්නං ඉන්ද්රියානං වීසති සමුදයා හොන්ති. පුන චතුන්නං සමුදයානං එකෙකස්මිං සමුදයෙ පඤ්ච පඤ්ච ඉන්ද්රියානි යොජෙත්වා වීසති සමුදයා වුත්තා. පඨමවීසති නානාමග්ගවසෙන දට්ඨබ්බා, දුතියවීසති එකමග්ගවසෙන දට්ඨබ්බාති වදන්ති. එවං චත්තාලීස ආකාරා හොන්ති. අත්ථඞ්ගමවාරොපි ඉමිනාව නයෙන වෙදිතබ්බො. සො පන අත්ථඞ්ගමො ඉන්ද්රියභාවනං අනනුයුත්තස්ස අප්පටිලද්ධා පටිලාභත්ථඞ්ගමො, ඉන්ද්රියභාවනාය පරිහීනස්ස පටිලද්ධපරිහානි අත්ථඞ්ගමො, ඵලප්පත්තස්ස පටිප්පස්සද්ධිඅත්ථඞ්ගමො. එකත්තඅනුපට්ඨානන්ති එකත්තෙ අනුපට්ඨානං.