2. තිස්සමෙත්තෙය්යමාණවසුත්තනිද්දෙසවණ්ණනා
දුතියෙ තිස්සමෙත්තෙය්යසුත්තනිද්දෙසෙ – කොධ සන්තුසිතොති නිට්ඨිතෙ පන අජිතසුත්තෙ “කථං ලොකං අවෙක්ඛන්තං, මච්චුරාජා න පස්සතී”ති (සු· නි· 1124; චූළනි· මොඝරාජමාණවපුච්ඡා 143) එවං මොඝරාජා පුච්ඡිතුං ආරභි. “න තාවස්ස ඉන්ද්රියානි පරිපාකං ගතානී”ති ඤත්වා භගවා “තිට්ඨ ත්වං, මොඝරාජ, අඤ්ඤො පුච්ඡතූ”ති පටික්ඛිපි. තතො තිස්සමෙත්තෙය්යො අත්තනො සංසයං පුච්ඡන්තො “කොධාති ගාථමාහ. තත්ථ කොධ සන්තුසිතොති කො ඉධ සත්තො තුට්ඨො. ඉඤ්ජිතාති තණ්හාදිට්ඨිවිප්ඵන්දිතානි. උභන්තමභිඤ්ඤායාති උභො අන්තෙ අභිජානිත්වා. මන්තා න ලිප්පතීති පඤ්ඤාය න ලිප්පති.
පරිපුණ්ණසඞ්කප්පොති නෙක්ඛම්මාදිවිතක්කෙහි පරිපුණ්ණසඞ්කප්පත්තා පරිපුණ්ණමනොරථො.
තණ්හිඤ්ජිතන්ති තණ්හාය චලිතං. දිට්ඨිඤ්ජිතාදීසුපි එසෙව නයො. කාමිඤ්ජිතන්ති කිලෙසකාමෙහි ඉඤ්ජිතං ඵන්දිතං. “කම්මිඤ්ජිත”න්තිපි පාඨො, තං න සුන්දරං.
මහන්තො පුරිසොති මහාපුරිසො. උත්තමො පුරිසොති අග්ගපුරිසො. පධානො පුරිසොති සෙට්ඨපුරිසො. අලාමකො පුරිසොති විසිට්ඨපුරිසො. ජෙට්ඨකො පුරිසොති පාමොක්ඛපුරිසො. න හෙට්ඨිමකො පුරිසොති උත්තමපුරිසො. පුරිසානං කොටිප්පත්තො පුරිසොති පධානපුරිසො. සබ්බෙසං ඉච්ඡිතො පුරිසොති පවරපුරිසො.
සිබ්බිනිමච්චගාති තණ්හං අතිඅගා, අතික්කමිත්වා ඨිතො. උපච්චගාති භුසං අතිඅගා.
තස්සෙතමත්ථං භගවා බ්යාකරොන්තො “කාමෙසූ”ති ගාථාද්වයමාහ. තත්ථ කාමෙසු බ්රහ්මචරියවාති කාමනිමිත්තං බ්රහ්මචරියවා, කාමෙසු ආදීනවං දිස්වා මග්ගබ්රහ්මචරියෙන සමන්නාගතොති වුත්තං හොති. එත්තාවතා සන්තුසිතතං දස්සෙති. “වීතතණ්හො”තිආදීහි අනිඤ්ජිතතං. තත්ථ සඞ්ඛාය නිබ්බුතොති අනිච්චාදිවසෙන ධම්මෙ වීමංසිත්වා රාගාදිනිබ්බානෙන නිබ්බුතො. අසද්ධම්මසමාපත්තියාති නීචධම්මසමායොගතො. ආරතීති ආරකා රමනං. විරතීති තාය විනා රමනං. පටිවිරතීති පටිනිවත්තිත්වා තාය විනා රමනං. වෙරමණීති වෙරවිනාසනං. අකිරියාති කිරියාපච්ඡින්දනං. අකරණන්ති කරණපරිච්ඡින්දනං. අනජ්ඣාපත්තීති අනාපජ්ජනතා. වෙලාඅනතික්කමොති සීමාඅනතික්කමො. සෙසං තත්ථ තත්ථ වුත්තනයත්තා පාකටමෙව.
එවං භගවා ඉදම්පි සුත්තං අරහත්තනිකූටෙනෙව දෙසෙසි. දෙසනාපරියොසානෙ අයම්පි බ්රාහ්මණො අරහත්තෙ පතිට්ඨාසි සද්ධිං අන්තෙවාසිකසහස්සෙන, අඤ්ඤෙසඤ්ච අනෙකසහස්සානං ධම්මචක්ඛුං උදපාදි. සෙසං පුබ්බසදිසමෙව.
සද්ධම්මප්පජ්ජොතිකාය චූළනිද්දෙස-අට්ඨකථාය
තිස්සමෙත්තෙය්යමාණවසුත්තනිද්දෙසවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
3. පුණ්ණකමාණවසුත්තනිද්දෙසවණ්ණනා
තතියෙ පුණ්ණකසුත්තනිද්දෙසෙ – අනෙජන්ති ඉදම්පි පුරිමනයෙනෙව මොඝරාජානං පටික්ඛිපිත්වා වුත්තං. තත්ථ මූලදස්සාවින්ති අකුසලමූලාදිදස්සාවිං. ඉසයොති ඉසිනාමකා ජටිලා. යඤ්ඤන්ති දෙය්යධම්මං. අකප්පයිංසූති පරියෙසිංසු.