එවමිමාය ගාථාය පුබ්බෙ කථිතවිජ්ජාවිමුත්තිවසීභාවභාගියපුඤ්ඤානුභාවෙන ලභිතබ්බං තෙවිජ්ජඋභතොභාගවිමුත්තභාවවසෙනපි පත්තබ්බං නිබ්බානසම්පත්තිං දස්සෙත්වා ඉදානි යස්මා විජ්ජාවිමුත්තිවසීභාවප්පත්තා තෙවිජ්ජා උභතොභාගවිමුත්තාපි සබ්බෙ පටිසම්භිදාදිගුණවිභූතිං ලභන්ති, ඉමාය පුඤ්ඤසම්පදාය ච තස්සා ගුණවිභූතියා පදට්ඨානවසෙන තථා තථා සාපි ලබ්භති, තස්මා තම්පි දස්සෙන්තො “පටිසම්භිදා විමොක්ඛා චා”ති ඉමං ගාථමාහ.

“යතො සම්මා කතෙන යා චායං ධම්මත්ථනිරුත්තිපටිභානෙසු පභෙදගතා පඤ්ඤා පටිසම්භිදා”ති වුච්චති, යෙ චිමෙ “රූපී රූපානි පස්සතී”තිආදිනා (දී· නි· 2.129; 3.339) නයෙන අට්ඨ විමොක්ඛා, යා චායං භගවතො සාවකෙහි පත්තබ්බා සාවකසම්පත්තිසාධිකා සාවකපාරමී, යා ච සයම්භුභාවසාධිකා පච්චෙකබොධි, යා ච සබ්බසත්තුත්තමභාවසාධිකා බුද්ධභූමි, ඉදම්පි පඤ්චමං ඔධිසො සබ්බමෙතෙන ලබ්භතීති වෙදිතබ්බං.

එවං භගවා යං තං “යං යදෙවාභිපත්ථෙන්ති, සබ්බමෙතෙන ලබ්භතී”ති වුත්තං, තං ඉමාහි පඤ්චහි ගාථාහි ඔධිසො ඔධිසො දස්සෙත්වා ඉදානි සබ්බමෙවිදං සබ්බකාමදදනිධිසඤ්ඤිතං පුඤ්ඤසම්පදං පසංසන්තො “එවං මහත්ථිකා එසා”ති ඉමාය ගාථාය දෙසනං නිට්ඨපෙසි.

තස්සායං පදවණ්ණනා – එවන්ති අතීතත්ථනිදස්සනං. මහන්තො අත්ථො අස්සාති මහත්ථිකා, මහතො අත්ථාය සංවත්තතීති වුත්තං හොති, මහිද්ධිකාතිපි පාඨො. එසාති උද්දෙසවචනං, තෙන “යස්ස දානෙන සීලෙනා”ති ඉතො පභුති යාව “කයිරාථ ධීරො පුඤ්ඤානී”ති වුත්තං පුඤ්ඤසම්පදං උද්දිසති. යදිදන්ති අභිමුඛකරණත්ථෙ නිපාතො, තෙන එසාති උද්දිට්ඨං නිද්දිසිතුං යා එසාති අභිමුඛං කරොති. පුඤ්ඤානං සම්පදා පුඤ්ඤසම්පදා. තස්මාති කාරණවචනං. ධීරාති ධිතිමන්තො. පසංසන්තීති වණ්ණයන්ති. පණ්ඩිතාති පඤ්ඤාසම්පන්නා. කතපුඤ්ඤතන්ති කතපුඤ්ඤභාවං.

අයං පන අත්ථවණ්ණනා – ඉති භගවා සුවණ්ණතාදිං බුද්ධභූමිපරියොසානං පුඤ්ඤසම්පදානුභාවෙන අධිගන්තබ්බමත්ථං වණ්ණයිත්වා ඉදානි තමෙවත්ථං සම්පිණ්ඩෙත්වා දස්සෙන්තො තෙනෙවත්ථෙන යථාවුත්තප්පකාරාය පුඤ්ඤසම්පදාය මහත්ථිකත්තං ථුනන්තො ආහ – එවං මහතො අත්ථස්ස ආවහනෙන මහත්ථිකා එසා, යදිදං මයා “යස්ස දානෙන සීලෙනා”තිආදිනා නයෙන දෙසිතා පුඤ්ඤසම්පදා, තස්මා මාදිසා සත්තානං හිතසුඛාවහාය ධම්මදෙසනාය අකිලාසුතාය යථාභූතගුණෙන ච ධීරා පණ්ඩිතා “අසාධාරණමඤ්ඤෙසං, අචොරාහරණො නිධී”තිආදීහි ඉධ වුත්තෙහි ච, අවුත්තෙහි ච “මා, භික්ඛවෙ, පුඤ්ඤානං භායිත්ථ, සුඛස්සෙතං, භික්ඛවෙ, අධිවචනං, යදිදං පුඤ්ඤානී”තිආදීහි (අ· නි· 7.62; ඉතිවු· 22; නෙත්ති· 121) වචනෙහි අනෙකාකාරවොකාරං කතපුඤ්ඤතං පසංසන්ති, න පක්ඛපාතෙනාති.

දෙසනාපරියොසානෙ සො උපාසකො බහුජනෙන සද්ධිං සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨාසි, රඤ්ඤො ච පසෙනදිකොසලස්ස සන්තිකං ගන්ත්වා එතමත්ථං ආරොචෙසි, රාජා අතිවිය තුට්ඨො හුත්වා “සාධු, ගහපති, සාධු ඛො ත්වං, ගහපති, මාදිසෙහිපි අනාහරණීයං නිධිං නිධෙසී”ති සංරාධෙත්වා මහතිං පූජමකාසීති.

ඉදානි නිධිකණ්ඩානන්තරං නික්ඛිත්තස්ස මෙත්තසුත්තස්ස වණ්ණනාක්කමො අනුප්පත්තො. තස්ස ඉධ නික්ඛෙපප්පයොජනං වත්වා තතො පරං –