සික්ඛාපදපාඨමාතිකා
එවං සරණගමනෙහි සාසනොතාරං දස්සෙත්වා සාසනං ඔතිණ්ණෙන උපාසකෙන වා පබ්බජිතෙන වා යෙසු සික්ඛාපදෙසු පඨමං සික්ඛිතබ්බං, තානි දස්සෙතුං නික්ඛිත්තස්ස සික්ඛාපදපාඨස්ස ඉදානි වණ්ණනත්ථං අයං මාතිකා –
“යෙන යත්ථ යදා යස්මා, වුත්තානෙතානි තං නයං;
වත්වා කත්වා වවත්ථානං, සාධාරණවිසෙසතො.
වත්වා කත්වා වවත්ථානං, සාධාරණවිසෙසතො.
“පකතියා ච යං වජ්ජං, වජ්ජං පණ්ණත්තියා ච යං;
වවත්ථපෙත්වා තං කත්වා, පදානං බ්යඤ්ජනත්ථතො.
වවත්ථපෙත්වා තං කත්වා, පදානං බ්යඤ්ජනත්ථතො.
“සාධාරණානං සබ්බෙසං, සාධාරණවිභාවනං;
අථ පඤ්චසු පුබ්බෙසු, විසෙසත්ථප්පකාසතො.
අථ පඤ්චසු පුබ්බෙසු, විසෙසත්ථප්පකාසතො.
“පාණාතිපාතපභුති-හෙකතානානතාදිතො;
ආරම්මණාදානභෙදා, මහාසාවජ්ජතො තථා.
ආරම්මණාදානභෙදා, මහාසාවජ්ජතො තථා.
“පයොගඞ්ගසමුට්ඨානා, වෙදනාමූලකම්මතො;
විරමතො ච ඵලතො, විඤ්ඤාතබ්බො විනිච්ඡයො.
විරමතො ච ඵලතො, විඤ්ඤාතබ්බො විනිච්ඡයො.
“යොජෙතබ්බං තතො යුත්තං, පච්ඡිමෙස්වපි පඤ්චසු;
ආවෙණිකඤ්ච වත්තබ්බං, ඤෙය්යා හීනාදිතාපි චා”ති.
ආවෙණිකඤ්ච වත්තබ්බං, ඤෙය්යා හීනාදිතාපි චා”ති.
තත්ථ එතානි පාණාතිපාතාවෙරමණීතිආදීනි දස සික්ඛාපදානි භගවතා එව වුත්තානි, න සාවකාදීහි. තානි ච සාවත්ථියං වුත්තානි ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ ආයස්මන්තං රාහුලං පබ්බාජෙත්වා කපිලවත්ථුතො සාවත්ථිං අනුප්පත්තෙන සාමණෙරානං සික්ඛාපදවවත්ථාපනත්ථං. වුත්තං හෙතං –
“අථ ඛො භගවා කපිලවත්ථුස්මිං යථාභිරන්තං විහරිත්වා යෙන සාවත්ථි තෙන චාරිකං පක්කාමි. අනුපුබ්බෙන චාරිකං චරමානො යෙන සාවත්ථි තදවසරි. තත්ර සුදං භගවා සාවත්ථියං විහරති ජෙතවනෙ අනාථපිණ්ඩිකස්ස ආරාමෙ. තෙන ඛො පන සමයෙන …පෙ… අථ ඛො සාමණෙරානං එතදහොසි – ‘කති නු ඛො අම්හාකං සික්ඛාපදානි, කත්ථ ච අම්හෙහි සික්ඛිතබ්බ’”න්ති. භගවතො එතමත්ථං ආරොචෙසුං – “අනුජානාමි, භික්ඛවෙ, සාමණෙරානං දස සික්ඛාපදානි, තෙසු ච සාමණෙරෙහි සික්ඛිතුං, පාණාතිපාතාවෙරමණී…පෙ… ජාතරූපරජතපටිග්ගහණා වෙරමණී”ති (මහාව· 105).
තානෙතානි “සමාදාය සික්ඛති සික්ඛාපදෙසූ”ති (දී· නි· 1.193; ම· නි· 2.24; විභ· 508) සුත්තානුසාරෙන සරණගමනෙසු ච දස්සිතපාඨානුසාරෙන “පාණාතිපාතා වෙරමණිසික්ඛාපදං සමාදියාමී”ති එවං වාචනාමග්ගං ආරොපිතානීති වෙදිතබ්බානි. එවං තාව “යෙන යත්ථ යදා යස්මා, වුත්තානෙතානි තං නයං වත්වා”ති සො නයො දට්ඨබ්බො.
සාධාරණවිසෙසවවත්ථානං
එත්ථ ච ආදිතො ද්වෙ චතුත්ථපඤ්චමානි උපාසකානං සාමණෙරානඤ්ච සාධාරණානි නිච්චසීලවසෙන. උපොසථසීලවසෙන පන උපාසකානං සත්තමට්ඨමං චෙකං අඞ්ගං කත්වා සබ්බපච්ඡිමවජ්ජානි සබ්බානිපි සාමණෙරෙහි සාධාරණානි, පච්ඡිමං පන සාමණෙරානමෙව විසෙසභූතන්ති එවං සාධාරණවිසෙසතො වවත්ථානං කාතබ්බං. පුරිමානි චෙත්ථ පඤ්ච එකන්තඅකුසලචිත්තසමුට්ඨානත්තා පාණාතිපාතාදීනං පකතිවජ්ජතො වෙරමණියා, සෙසානි පණ්ණත්තිවජ්ජතොති එවං පකතියා ච යං වජ්ජං, වජ්ජං පණ්ණත්තියා ච යං, තං වවත්ථපෙතබ්බං.