හිත්වා ගාමසහස්සානීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො භෙසජ්ජසන්නිධිකාරසික්ඛාපදං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු පන රාජගහෙ සමුට්ඨිතං. ආයස්මතා හි පිලින්දවච්ඡෙන ආරාමිකකුලං මොචෙතුං රාජනිවෙසනං ගන්ත්වා රඤ්ඤො පාසාදෙ ඉද්ධිබලෙන සොවණ්ණමයෙ කතෙ මනුස්සා පසීදිත්වා ථෙරස්ස පඤ්ච භෙසජ්ජානි පහිණිංසු. සො තානි පරිසාය විස්සජ්ජෙසි. පරිසා පනස්ස බාහුල්ලිකා අහොසි, ලද්ධං ලද්ධං කොළම්බෙපි ඝටෙපි පත්තත්ථවිකායොපි පූරෙත්වා පටිසාමෙසි. මනුස්සා දිස්වා “මහිච්ඡා ඉමෙ සමණා අන්තොකොට්ඨාගාරිකා”ති උජ්ඣායිංසු. සත්ථා තං පවත්තිං සුත්වා “යානි ඛො පන තානි ගිලානානං භික්ඛූන”න්ති (පාරා· 622-623) සික්ඛාපදං පඤ්ඤපෙත්වා “භික්ඛවෙ, පොරාණකපණ්ඩිතා අනුප්පන්නෙ බුද්ධෙ බාහිරකපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා පඤ්චසීලමත්තකං රක්ඛන්තාපි ලොණසක්ඛරමත්තකං පුනදිවසත්ථාය නිදහන්තෙ ගරහිංසු, තුම්හෙ පන එවරූපෙ නිය්යානිකසාසනෙ පබ්බජිත්වා දුතියතතියදිවසත්ථාය සන්නිධිං කරොන්තා අයුත්තං කරොථා”ති වත්වා අතීතං ආහරි.

අතීතෙ ගන්ධාරරට්ඨෙ බොධිසත්තො ගන්ධාරරඤ්ඤො පුත්තො හුත්වා පිතු අච්චයෙන රජ්ජෙ පතිට්ඨාය ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙසි. මජ්ඣිමපදෙසෙපි විදෙහරට්ඨෙ විදෙහො නාම රාජා රජ්ජං කාරෙසි. තෙ ද්වෙපි රාජානො අදිට්ඨසහායා හුත්වා අඤ්ඤමඤ්ඤං ථිරවිස්සාසා අහෙසුං. තදා මනුස්සා දීඝායුකා හොන්ති, තිංස වස්සසහස්සානි ජීවන්ති. අථෙකදා ගන්ධාරරාජා පුණ්ණමුපොසථදිවසෙ සමාදින්නසීලො මහාතලෙ පඤ්ඤත්තවරපල්ලඞ්කමජ්ඣගතො විවටෙන සීහපඤ්ජරෙන පාචීනලොකධාතුං ඔලොකෙන්තො අමච්චානං ධම්මත්ථයුත්තකථං කථෙන්තො නිසීදි. තස්මිං ඛණෙ ගගනතලං අතිලඞ්ඝන්තමිව පරිපුණ්ණං චන්දමණ්ඩලං රාහු අවත්ථරි, චන්දප්පභා අන්තරධායි. අමච්චා චන්දාලොකං අපස්සන්තා චන්දස්ස රාහුනා ගහිතභාවං රඤ්ඤො ආරොචෙසුං. රාජා චන්දං ඔලොකෙත්වා “අයං චන්දො ආගන්තුකඋපක්කිලෙසෙන උපක්කිලිට්ඨො නිප්පභො ජාතො, මය්හම්පෙස රාජපරිවාරො උපක්කිලෙසො, න ඛො පන මෙතං පතිරූපං, යාහං රාහුනා ගහිතචන්දො විය නිප්පභො භවෙය්යං, විසුද්ධෙ ගගනතරෙ විරොචන්තං චන්දමණ්ඩලං විය රජ්ජං පහාය පබ්බජිස්සාමි, කිං මෙ පරෙන ඔවදිතෙන , කුලෙ ච ගණෙ ච අලග්ගො හුත්වා අත්තානමෙව ඔවදන්තො විචරිස්සාමි, ඉදං මෙ පතිරූප”න්ති චින්තෙත්වා “යං ඉච්ඡථ, තං රාජානං කරොථා”ති රජ්ජං අමච්චානං නිය්යාදෙසි. සො රජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා ඣානාභිඤ්ඤායො නිබ්බත්තෙත්වා ඣානරතිසමප්පිතො හිමවන්තපදෙසෙ වාසං කප්පෙසි.

විදෙහරාජාපි “සුඛං මෙ සහායස්සා”ති වාණිජෙ පුච්ඡිත්වා තස්ස පබ්බජිතභාවං සුත්වා “මම සහායෙ පබ්බජිතෙ අහං රජ්ජෙන කිං කරිස්සාමී”ති සත්තයොජනිකෙ මිථිලනගරෙ තියොජනසතිකෙ විදෙහරට්ඨෙ සොළසසු ගාමසහස්සෙසු පූරිතානි කොට්ඨාගාරානි, සොළසසහස්සා ච නාටකිත්ථියො ඡඩ්ඩෙත්වා පුත්තධීතරො අමනසිකත්වා හිමවන්තපදෙසං පවිසිත්වා පබ්බජිත්වා පවත්තඵලභොජනො හුත්වා සමප්පවත්තවාසං වසන්තො විචරි. තෙ උභොපි සමවත්තචාරං චරන්තා අපරභාගෙ සමාගච්ඡිංසු, න පන අඤ්ඤමඤ්ඤං සඤ්ජානිංසු, සම්මොදමානා එකතොව සමප්පවත්තවාසං වසිංසු. තදා විදෙහතාපසො ගන්ධාරතාපසස්ස උපට්ඨානං කරොති. තෙසං එකස්මිං පුණ්ණමදිවසෙ අඤ්ඤතරස්මිං රුක්ඛමූලෙ නිසීදිත්වා ධම්මත්ථයුත්තකථං කථෙන්තානං ගගනතලෙ විරොචමානං චන්දමණ්ඩලං රාහු අවත්ථරි. විදෙහතාපසො “කිං නු ඛො චන්දස්ස පභා නට්ඨා”ති ඔලොකෙත්වා රාහුනා ගහිතං චන්දං දිස්වා “කො නු ඛො එස ආචරිය, චන්දං අවත්ථරිත්වා නිප්පභමකාසී”ති පුච්ඡි. අන්තෙවාසික අයං රාහු නාම චන්දස්සෙකො උපක්කිලෙසො, විරොචිතුං න දෙති, අහම්පි රාහුගහිතං චන්දමණ්ඩලං දිස්වා “ඉදං පරිසුද්ධස්ස චන්දමණ්ඩලස්ස ආගන්තුකෙන උපක්කිලෙසෙන නිප්පභං ජාතං, මය්හම්පි ඉදං රජ්ජං උපක්කිලෙසො, යාව චන්දමණ්ඩලං රාහු විය ඉදං නිප්පභං න කරොති, තාව පබ්බජිස්සාමී”ති චින්තෙත්වා තදෙව රාහුගහිතං චන්දමණ්ඩලං ආරම්මණං කත්වා මහාරජ්ජං ඡඩ්ඩෙත්වා පබ්බජිතොති. “ආචරිය, ත්වං ගන්ධාරරාජා”ති ? “ආම, අහ”න්ති. “ආචරිය, අහම්පි විදෙහරට්ඨෙ මිථිලනගරෙ විදෙහරාජා නාම, නනු මයං අඤ්ඤමඤ්ඤං අදිට්ඨසහායා”ති. “කිං පන තෙ ආරම්මණං අහොසී”ති? අහං “තුම්හෙ පබ්බජිතා”ති සුත්වා “අද්ධා පබ්බජ්ජාය මහන්තං ගුණං අද්දසා”ති තුම්හෙයෙව ආරම්මණං කත්වා රජ්ජං පහාය පබ්බජිතොති. තෙ තතො පට්ඨාය අතිවිය සමග්ගා සම්මොදමානා පවත්තඵලභොජනා හුත්වා විහරිංසු. තත්ථ දීඝරත්තං වසිත්වා ච පන ලොණම්බිලසෙවනත්ථාය හිමවන්තතො ඔතරිත්වා එකං පච්චන්තගාමං සම්පාපුණිංසු.