චිරස්සං වත පස්සාමීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො ලොලභික්ඛුංයෙව ආරබ්භ කථෙසි. පච්චුප්පන්නවත්ථු හෙට්ඨා වුත්තනයමෙව.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො පාරාවතො හුත්වා බාරාණසිසෙට්ඨිනො මහානසෙ නීළපච්ඡියං වසති. කාකොපි තෙන සද්ධිං විස්සාසං කත්වා තත්ථෙව වසතීති සබ්බං විත්ථාරෙතබ්බං. භත්තකාරකො කාකපත්තානි ලුඤ්චිත්වා පිට්ඨෙන තං මක්ඛෙත්වා එකං කපාලඛණ්ඩං විජ්ඣිත්වා කණ්ඨෙ පිළන්ධිත්වා පච්ඡියං පක්ඛිපි. බොධිසත්තො අරඤ්ඤතො ආගන්ත්වා තං දිස්වා පරිහාසං කරොන්තො පඨමං ගාථමාහ –

තත්ථ මස්සුකුත්තියාති ඉමාය මස්සුකිරියාය.

තං සුත්වා කාකො දුතියං ගාථමාහ –

තත්ථ අහං කම්මෙසු බ්යාවටොති අහං සම්ම පාරාවත, රාජකම්මෙසු බ්යාවටො ඔකාසං අලභන්තො පරූළ්හකච්ඡනඛලොමො අහොසින්ති වදති. අජ්ජ හාරයින්ති අජ්ජ හාරෙසිං.

තතො බොධිසත්තො තතියං ගාථමාහ –

තස්සත්ථො – යං තාව දුල්ලභං කප්පකං ලභිත්වා ලොමං හරාපෙසි, තං හරාපය, අථ කිඤ්චරහි තෙ වයස්ස ඉදං කණ්ඨෙ කිණිකිණායතීති.

තතො කාකො ද්වෙ ගාථා අභාසි –

තත්ථ මණීති එවරූපානං මනුස්සානං එකං මණිරතනං කණ්ඨෙසු ලම්බති. තෙසාහන්ති තෙසං අහං. මා ත්වං මඤ්ඤීති ත්වං පන “එතං මයා දවා කත”න්ති මා මඤ්ඤි. සචෙපිමං පිහයසීති සචෙ ඉමං මම කතං මස්සුකුත්තිං ත්වං ඉච්ඡසි.

තං සුත්වා බොධිසත්තො ඡට්ඨං ගාථමාහ –

තත්ථ මණිනාති මණිනො, අයමෙව වා පාඨො. ඉදං වුත්තං හොති – සම්ම වායස, ත්වඤ්ඤෙව ඉමස්ස මණිනො අනුච්ඡවිකො ඉමිස්සා ච සුකතාය මස්සුයා , මම පන තව අදස්සනමෙව පියං, තස්මා තං ආමන්තයිත්වා ගච්ඡාමීති.

එවඤ්ච පන වත්වා බොධිසත්තො උප්පතිත්වා අඤ්ඤත්ථ ගතො. කාකො තත්ථෙව ජීවිතක්ඛයං පත්තො.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා සච්චානි පකාසෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි, සච්චපරියොසානෙ ලොලභික්ඛු අනාගාමිඵලෙ පතිට්ඨහි. තදා කාකො ලොලභික්ඛු අහොසි, පාරාවතො පන අහමෙව අහොසින්ති.

ජාතකුද්දානං –

දියඩ්ඪකුක්කූති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො රාජොවාදං ආරබ්භ කථෙසි. පච්චුප්පන්නවත්ථු තෙසකුණජාතකෙ (ජා· 2.17.1 ආදයො) ආවි භවිස්සති.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො තස්ස අත්ථධම්මානුසාසකො අමච්චො අහොසි. රාජා අගතිගමනෙ පතිට්ඨාය අධම්මෙන රජ්ජං කාරෙසි, ජනපදං පීළෙත්වා ධනමෙව සංහරි. බොධිසත්තො රාජානං ඔවදිතුකාමො එකං උපමං උපධාරෙන්තො විචරති, රඤ්ඤො උය්යානෙ වාසාගාරං විප්පකතං හොති අනිට්ඨිතච්ඡදනං, දාරුකණ්ණිකං ආරොපෙත්වා ගොපානසියො පවෙසිතමත්තා හොන්ති. රාජා කීළනත්ථාය උය්යානං ගන්ත්වා තත්ථ විචරිත්වා තං ගෙහං පවිසිත්වා උල්ලොකෙන්තො කණ්ණිකමණ්ඩලං දිස්වා අත්තනො උපරිපතනභයෙන නික්ඛමිත්වා බහි ඨිතො පුන ඔලොකෙත්වා “කිං නු ඛො නිස්සාය කණ්ණිකා ඨිතා, කිං නිස්සාය ගොපානසියො”ති චින්තෙත්වා බොධිසත්තං පුච්ඡන්තො පඨමං ගාථමාහ –