මධුවණ්ණං මධුරසන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො උක්කණ්ඨිතභික්ඛුං ආරබ්භ කථෙසි. තඤ්හි සත්ථා “සච්චං කිර ත්වං භික්ඛු උක්කණ්ඨිතොසී”ති පුච්ඡිත්වා “සච්චං, භන්තෙ”ති වුත්තෙ “කිං දිස්වා”ති වත්වා “අලඞ්කතමාතුගාම”න්ති වුත්තෙ “භික්ඛු ඉමෙ පඤ්ච කාමගුණා නාම එකෙන ගුම්බියෙන යක්ඛෙන හලාහලවිසං පක්ඛිපිත්වා මග්ගෙ ඨපිතමධුසදිසා”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො සත්ථවාහකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො බාරාණසිතො පඤ්චහි සකටසතෙහි භණ්ඩං ආදාය වොහාරත්ථාය ගච්ඡන්තො මහාවත්තනිඅටවිද්වාරං පත්වා සත්ථකෙ සන්නිපාතාපෙත්වා “අම්භො, ඉමස්මිං මග්ගෙ විසපණ්ණපුප්ඵඵලාදීනි අත්ථි, තුම්හෙ කිඤ්චි අඛාදිතපුබ්බං ඛාදන්තා මං අපුච්ඡිත්වා මා ඛාදිත්ථ, අමනුස්සාපි විසං පක්ඛිපිත්වා භත්තපුටමධුකඵලානි මග්ගෙ ඨපෙන්ති, තානිපි මං අනාපුච්ඡිත්වා මා ඛාදිත්ථා”ති ඔවාදං දත්වා මග්ගං පටිපජ්ජි. අථෙකො ගුම්බියො නාම යක්ඛො අටවියා මජ්ඣට්ඨානෙ මග්ගෙ පණ්ණානි අත්ථරිත්වා හලාහලවිසසංයුත්තානි මධුපිණ්ඩානි ඨපෙත්වා සයං මග්ගසාමන්තෙ මධුං ගණ්හන්තො විය රුක්ඛෙ කොට්ටෙන්තො විචරති. අජානන්තා “පුඤ්ඤත්ථාය ඨපිතානි භවිස්සන්තී”ති ඛාදිත්වා ජීවිතක්ඛයං පාපුණන්ති. අමනුස්සා ආගන්ත්වා තෙ ඛාදන්ති. බොධිසත්තස්ස සත්ථකමනුස්සාපි තානි දිස්වා එකච්චෙ ලොලජාතිකා අධිවාසෙතුං අසක්කොන්තා ඛාදිංසු, පණ්ඩිතජාතිකා “පුච්ඡිත්වා ඛාදිස්සාමා”ති ගහෙත්වා අට්ඨංසු. බොධිසත්තො තෙ දිස්වා හත්ථගතානි ඡඩ්ඩාපෙසි, යෙහි පඨමතරං ඛාදිතානි, තෙ මරිංසු. යෙහි අඩ්ඪඛාදිතානි, තෙසං වමනවිරෙචනං දත්වා වන්තකාලෙ චතුමධුරං අදාසි. ඉති තෙ තස්ස ආනුභාවෙන ජීවිතං පටිලභිංසු. බොධිසත්තො සොත්ථිනා ඉච්ඡිතට්ඨානං ගන්ත්වා භණ්ඩං විස්සජ්ජෙත්වා අත්තනො ගෙහමෙව අගමාසි. තමත්ථං කථෙන්තො සත්ථා ඉමා අභිසම්බුද්ධගාථා අභාසි –

තත්ථ ගුම්බියොති තස්මිං වනගුම්බෙ විචරණෙන එවංලද්ධනාමො යක්ඛො. ඝාසමෙසානොති “තං විසං ඛාදිත්වා මතෙ ඛාදිස්සාමී”ති එවං අත්තනො ඝාසං පරියෙසන්තො. ඔදහීති තං මධුනා සමානවණ්ණගන්ධරසං විසං නික්ඛිපි. කටුකං ආසීති තිඛිණං අහොසි. මරණං තෙනුපාගමුන්ති තෙන විසෙන තෙ සත්තා මරණං උපගතා.

ආතුරෙසූති විසවෙගෙන ආසන්නමරණෙසු. ඩය්හමානෙසූති විසතෙජෙනෙව ඩය්හමානෙසු. විසං කාමා සමොහිතාති යථා තස්මිං වත්තනිමහාමග්ගෙ විසං සමොහිතං නික්ඛිත්තං, එවං මනුස්සෙසුපි යෙ එතෙ රූපාදයො පඤ්ච වත්ථුකාමා තත්ථ තත්ථ සමොහිතා නික්ඛිත්තා, තෙ “විස”න්ති වෙදිතබ්බා. ආමිසං බන්ධනඤ්චෙතන්ති එතෙ පඤ්ච කාමගුණා නාම එවං ඉමස්ස මච්ඡභූතස්ස ලොකස්ස මාරබාලිසිකෙන පක්ඛිත්තං ආමිසඤ්චෙව , භවාභවතො නික්ඛමිතුං අප්පදානෙන අන්දුආදිප්පභෙදං නානප්පකාරං බන්ධනඤ්ච. මච්චුවෙසො ගුහාසයොති සරීරගුහාය වසනකො මරණමච්චුවෙසො.

එවමෙව ඉමෙ කාමෙති යථා වත්තනිමහාමග්ගෙ විසං නික්ඛිත්තං, එවං තත්ථ තත්ථ නික්ඛිත්තෙ ඉමෙ කාමෙ. ආතුරාති එකන්තමරණධම්මතාය ආතුරා ආසන්නමරණා පණ්ඩිතමනුස්සා. පරිචාරිකෙති කිලෙසපරිචාරිකෙ කිලෙසබන්ධකෙ. යෙ සදා පරිවජ්ජෙන්තීති යෙ වුත්තප්පකාරා පණ්ඩිතපුරිසා නිච්චං එවරූපෙ කාමෙ වජ්ජෙන්ති. සඞ්ගං ලොකෙති ලොකෙ සඞ්ගනට්ඨෙන “සඞ්ග”න්ති ලද්ධනාමං රාගාදිභෙදං කිලෙසජාතං. උපච්චගුන්ති අතීතා නාමාති වෙදිතබ්බා, අතික්කමන්තීති වා අත්ථො.

සත්ථා සච්චානි පකාසෙත්වා ජාතකං සමොධානෙසි, සච්චපරියොසානෙ උක්කණ්ඨිතභික්ඛු සොතාපත්තිඵලෙ පතිට්ඨහි. තදා සත්ථවාහො අහමෙව අහොසින්ති.

ය්වායං සාළියඡාපොතීති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො “ආවුසො, දෙවදත්තො තාසකාරකොපි භවිතුං නාසක්ඛී”ති වචනං ආරබ්භ කථෙසි. තදා හි සත්ථා “න, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව, පුබ්බෙපෙස මම තාසකාරකොපි භවිතුං නාසක්ඛී”ති වත්වා අතීතං ආහරි.