10. දෙවතාපඤ්හජාතකවණ්ණනා (350)
හන්ති හත්ථෙහි පාදෙහීති අයං දෙවතාපුච්ඡා උමඞ්ගජාතකෙ (ජා· 2.22.590 ආදයො) ආවි භවිස්සති.
දෙවතාපඤ්හජාතකවණ්ණනා දසමා.
චූළකුණාලවග්ගො පඤ්චමො.
ජාතකුද්දානං –
කාලිඞ්ගො අස්සාරොහො ච, එකරාජා ච දද්දරො;
සීලවීමංසසුජාතා, පලාසො සකුණො ඡවො;
සෙය්යොති දස ජාතකා.
පුචිමන්දො කස්සපො ච, ඛන්තිවාදී ලොහකුම්භී;
සබ්බමංසලාභී සසො, මතාරොදකණවෙරා;
තිත්තිරො සුච්චජො දස.
කුටිදූසො දුද්දභායො, බ්රහ්මදත්තචම්මසාටකො;
ගොධරාජා ච කක්කාරු, කාකවතී නනු සොචියො;
කාළබාහු සීලවීමංසො දස.
කොකාලිකො රථලට්ඨි, පක්කගොධරාජොවාදා;
ජම්බුකබ්රහාඡත්තො ච, පීඨථුසා ච බාවෙරු;
විසය්හසෙට්ඨි දසධා.
කින්නරීවානරකුන්තිනී, අම්බහාරී ගජකුම්භො;
කෙසවායකූටාරඤ්ඤං, සන්ධිභෙදො දෙවතාපඤ්හා.
වග්ගුද්දානං –
කාලිඞ්ගො පුචිමන්දො ච, කුටිදූසකකොකිලා;
චූළකුණාලවග්ගොති, පඤ්චවග්ගා චතුක්කම්හි;
හොන්ති පඤ්ඤාස ජාතකා.
චතුක්කනිපාතවණ්ණනා නිට්ඨිතා.
5. පඤ්චකනිපාතො
1. මණිකුණ්ඩලවග්ගො
1. මණිකුණ්ඩලජාතකවණ්ණනා (351)
ජීනො රථස්සං මණිකුණ්ඩලෙ චාති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො කොසලරඤ්ඤො අන්තෙපුරෙ සබ්බත්ථසාධකං පදුට්ඨාමච්චං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා විත්ථාරිතමෙව. ඉධ පන බොධිසත්තො බාරාණසිරාජා අහොසි. පදුට්ඨාමච්චො කොසලරාජානං ආනෙත්වා කාසිරජ්ජං ගාහාපෙත්වා බාරාණසිරාජානං බන්ධාපෙත්වා බන්ධනාගාරෙ පක්ඛිපාපෙසි. රාජා ඣානං උප්පාදෙත්වා ආකාසෙ පල්ලඞ්කෙන නිසීදි, චොරරඤ්ඤො සරීරෙ ඩාහො උප්පජ්ජි. සො බාරාණසිරාජානං උපසඞ්කමිත්වා පඨමං ගාථමාහ –
“ජීනො රථස්සං මණිකුණ්ඩලෙ ච, පුත්තෙ ච දාරෙ ච තථෙව ජීනො;
සබ්බෙසු භොගෙසු අසෙසකෙසු, කස්මා න සන්තප්පසි සොකකාලෙ”ති.
තත්ථ ජීනො රථස්සං මණිකුණ්ඩලෙ චාති මහාරාජ, ත්වං රථඤ්ච අස්සඤ්ච මණිකුණ්ඩලානි ච ජීනො, “ජීනො රථස්සෙ ච මණිකුණ්ඩලෙ චා”තිපි පාඨො. අසෙසකෙසූති නිස්සෙසකෙසු.
තං සුත්වා බොධිසත්තො ඉමා ද්වෙ ගාථා අභාසි –
“පුබ්බෙව මච්චං විජහන්ති භොගා, මච්චො වා තෙ පුබ්බතරං ජහාති;
අසස්සතා භොගිනො කාමකාමි, තස්මා න සොචාමහං සොකකාලෙ.
“උදෙති ආපූරති වෙති චන්දො, අත්ථං තපෙත්වාන පලෙති සූරියො;
විදිතා මයා සත්තුක ලොකධම්මා, තස්මා න සොචාමහං සොකකාලෙ”ති.
තත්ථ පුබ්බෙව මච්චන්ති මච්චං වා භොගා පුබ්බෙව පඨමතරඤ්ඤෙව විජහන්ති, මච්චො වා තෙ භොගෙ පුබ්බතරං ජහාති. කාමකාමීති චොරරාජානං ආලපති. අම්භො, කාමෙ කාමයමාන කාමකාමි භොගිනො නාම ලොකෙ අසස්සතා, භොගෙසු වා නට්ඨෙසු ජීවමානාව අභොගිනො හොන්ති, භොගෙ වා පහාය සයං නස්සන්ති, තස්මා අහං මහාජනස්ස සොකකාලෙපි න සොචාමීති අත්ථො. විදිතා මයා සත්තුක ලොකධම්මාති චොරරාජානං ආලපති. අම්භො, සත්තුක, මයා ලාභො අලාභො යසො අයසොතිආදයො ලොකධම්මා විදිතා. යථෙව හි චන්දො උදෙති ච පූරති ච පුන ච ඛීයති, යථා ච සූරියො අන්ධකාරං විධමන්තො මහන්තං ආලොකං තපෙත්වාන පුන සායං අත්ථං පලෙති අත්ථං ගච්ඡති න දිස්සති, එවමෙව භොගා උප්පජ්ජන්ති ච නස්සන්ති ච, තත්ථ කිං සොකෙන, තස්මා න සොචාමීති අත්ථො.