ගවං චෙ තරමානානන්ති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො රාජොවාදං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු තෙසකුණජාතකෙ (ජා· 2.17.1 ආදයො) ආවි භවිස්සති. ඉධ පන සත්ථා “මහාරාජ, පොරාණකරාජානොපි පණ්ඩිතානං කථං සුත්වා ධම්මෙන සමෙන රජ්ජං කාරෙන්තා සග්ගපුරං පූරයමානා ගමිංසූ”ති වත්වා රඤ්ඤා යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තෙ රජ්ජං කාරෙන්තෙ බොධිසත්තො බ්රාහ්මණකුලෙ නිබ්බත්තිත්වා වයප්පත්තො සික්ඛිතසබ්බසිප්පො ඉසිපබ්බජ්ජං පබ්බජිත්වා අභිඤ්ඤා ච සමාපත්තියො ච නිබ්බත්තෙත්වා රමණීයෙ හිමවන්තපදෙසෙ වනමූලඵලාහාරො විහාසි. අථ රාජා අගුණපරියෙසකො හුත්වා “අත්ථි නු ඛො මෙ කොචි අගුණං කථෙන්තො”ති පරියෙසන්තො අන්තොජනෙ ච බහිජනෙ ච අන්තොනගරෙ ච බහිනගරෙ ච කඤ්චි අත්තනො අවණ්ණවාදිං අදිස්වා “ජනපදෙ නු ඛො කථ”න්ති අඤ්ඤාතකවෙසෙන ජනපදං චරි. තත්රාපි අවණ්ණවාදිං අපස්සන්තො අත්තනො ගුණකථමෙව සුත්වා “හිමවන්තපදෙසෙ නු ඛො කථ”න්ති අරඤ්ඤං පවිසිත්වා විචරන්තො බොධිසත්තස්ස අස්සමං පත්වා තං අභිවාදෙත්වා කතපටිසන්ථාරො එකමන්තං නිසීදි.

තදා බොධිසත්තො අරඤ්ඤතො පරිපක්කානි නිග්රොධඵලානි ආහරිත්වා පරිභුඤ්ජි, තානි හොන්ති මධුරානි ඔජවන්තානි සක්ඛරචුණ්ණසමරසානි. සො රාජානම්පි ආමන්තෙත්වා “ඉමං මහාපුඤ්ඤ, නිග්රොධපක්කඵලං ඛාදිත්වා පානීයං පිවා”ති ආහ. රාජා තථා කත්වා බොධිසත්තං පුච්ඡි “කිං නු ඛො, භන්තෙ, ඉමං නිග්රොධපක්කං අති විය මධුර”න්ති? “මහාපුඤ්ඤ, නූන රාජා ධම්මෙන සමෙන රජ්ජං කාරෙති, තෙනෙතං මධුරන්ති. රඤ්ඤො අධම්මිකකාලෙ අමධුරං නු ඛො, භන්තෙ, හොතී”ති. “ආම, මහාපුඤ්ඤ, රාජූසු අධම්මිකෙසු තෙලමධුඵාණිතාදීනිපි වනමූලඵලානිපි අමධුරානි හොන්ති නිරොජානි, න කෙවලං එතානි, සකලම්පි රට්ඨං නිරොජං කසටං හොති. තෙසු පන ධම්මිකෙසු සබ්බානි තානි මධුරානි හොන්ති ඔජවන්තානි, සකලම්පි රට්ඨං ඔජවන්තමෙව හොතී”ති. රාජා “එවං භවිස්සති, භන්තෙ”ති අත්තනො රාජභාවං අජානාපෙත්වාව බොධිසත්තං වන්දිත්වා බාරාණසිං ගන්ත්වා “තාපසස්ස වචනං වීමංසිස්සාමී”ති අධම්මෙන රජ්ජං කාරෙත්වා “ඉදානි ජානිස්සාමී”ති කිඤ්චි කාලං වීතිනාමෙත්වා පුන තත්ථ ගන්ත්වා තං වන්දිත්වා එකමන්තං නිසීදි.

බොධිසත්තොපිස්ස තථෙව වත්වා නිග්රොධපක්කං අදාසි, තං තස්ස තිත්තකරසං අහොසි. රාජා “අමධුරං නිරස”න්ති සහ ඛෙළෙන ඡඩ්ඩෙත්වා “තිත්තකං, භන්තෙ”ති ආහ. බොධිසත්තො “මහාපුඤ්ඤ, නූන රාජා අධම්මිකො භවිස්සති. රාජූනඤ්හි අධම්මිකකාලෙ අරඤ්ඤෙ ඵලාඵලං ආදිං කත්වා සබ්බං අමධුරං නිරොජං ජාත”න්ති වත්වා ඉමා ගාථා අභාසි –

තත්ථ ගවන්ති ගුන්නං. තරමානානන්ති නදිං ඔතරන්තානං. ජිම්හන්ති කුටිලං වඞ්කං. නෙත්තෙති නායකෙ ගහෙත්වා ගච්ඡන්තෙ ගවජෙට්ඨකෙ උසභෙ පුඞ්ගවෙ. පගෙව ඉතරා පජාති ඉතරෙ සත්තා පුරෙතරමෙව අධම්මං චරන්තීති අත්ථො. දුඛං සෙතීති න කෙවලං සෙති, චතූසුපි ඉරියාපථෙසු දුක්ඛමෙව වින්දති. අධම්මිකොති යදි රාජා ඡන්දාදිඅගතිගමනවසෙන අධම්මිකො හොති. සුඛං සෙතීති සචෙ රාජා අගතිගමනං පහාය ධම්මිකො හොති, සබ්බං රට්ඨං චතූසු ඉරියාපථෙසු සුඛප්පත්තමෙව හොතීති.

රාජා බොධිසත්තස්ස ධම්මං සුත්වා අත්තනො රාජභාවං ජානාපෙත්වා “භන්තෙ, පුබ්බෙ නිග්රොධපක්කං අහමෙව මධුරං කත්වා තිත්තකං අකාසිං, ඉදානි පුන මධුරං කරිස්සාමී”ති බොධිසත්තං වන්දිත්වා නගරං ගන්ත්වා ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙන්තො සබ්බං පටිපාකතිකං අකාසි.

සත්ථා ඉමං ධම්මදෙසනං ආහරිත්වා ජාතකං සමොධානෙසි – “තදා රාජා ආනන්දො අහොසි, තාපසො පන අහමෙව අහොසි”න්ති.

බ්රහා පවඩ්ඪකායො සොති ඉදං සත්ථා වෙළුවනෙ විහරන්තො දෙවදත්තස්ස සුගතාලයකරණං ආරබ්භ කථෙසි. වත්ථු හෙට්ඨා විත්ථාරිතමෙව, අයං පනෙත්ථ සඞ්ඛෙපො. සත්ථාරා “සාරිපුත්ත, දෙවදත්තො තුම්හෙ දිස්වා කිං අකාසී”ති වුත්තො ථෙරො ආහ “භන්තෙ, සො තුම්හාකං අනුකරොන්තො මම හත්ථෙ බීජනිං දත්වා නිපජ්ජි. අථ නං කොකාලිකො උරෙ ජණ්ණුනා පහරි, ඉති සො තුම්හාකං අනුකරොන්තො දුක්ඛං අනුභවී”ති. තං සුත්වා සත්ථා “න ඛො, සාරිපුත්ත, දෙවදත්තො ඉදානෙව මම අනුකරොන්තො දුක්ඛං අනුභොති, පුබ්බෙපෙස අනුභොසියෙවා”ති වත්වා තෙන යාචිතො අතීතං ආහරි.