කස්මා තුවං රසක එදිසානීති ඉදං සත්ථා ජෙතවනෙ විහරන්තො අඞ්ගුලිමාලත්ථෙරදමනං ආරබ්භ කථෙසි. තස්ස උප්පත්ති ච පබ්බජ්ජා ච උපසම්පදා ච අඞ්ගුලිමාලසුත්තවණ්ණනායං (ම· නි· අට්ඨ· 2.34 ආදයො) වුත්තනයෙන විත්ථාරතො වෙදිතබ්බා. සො පන සච්චකිරියාය මූළ්හගබ්භාය ඉත්ථියා සොත්ථිභාවං කත්වා තතො පට්ඨාය සුලභපිණ්ඩො හුත්වා විවෙකමනුබ්රූහන්තො අපරභාගෙ අරහත්තං පත්වා අභිඤ්ඤාතොව අසීතියා මහාථෙරානං අබ්භන්තරො අහොසි. තස්මිං කාලෙ ධම්මසභායං කථං සමුට්ඨාපෙසුං – “ආවුසො, අහො වත භගවතා තථාරූපං ලුද්දං ලොහිතපාණිං මහාචොරං අඞ්ගුලිමාලං අදණ්ඩෙන අසත්ථෙන දමෙත්වා නිබ්බිසෙවනං කරොන්තෙන දුක්කරං කතං, අහො බුද්ධා නාම දුක්කරකාරිනො”ති. සත්ථා ගන්ධකුටියං ඨිතොව දිබ්බසොතෙන තං කථං සුත්වා “අජ්ජ මම ගමනං බහුපකාරං භවිස්සති, මහාධම්මදෙසනා පවත්තිස්සතී”ති ඤත්වා අනොපමාය බුද්ධලීලාය ධම්මසභං ගන්ත්වා වරපඤ්ඤත්තාසනෙ නිසීදිත්වා “කාය නුත්ථ, භික්ඛවෙ, එතරහි කථාය සන්නිසින්නා”ති පුච්ඡිත්වා “ඉමාය නාමා”ති වුත්තෙ “අනච්ඡරියං, භික්ඛවෙ, ඉදානෙව පරමාභිසම්බොධිං පත්තෙන මයා එතස්ස දමනං, ස්වාහං පුබ්බචරියං චරන්තො පදෙසඤාණෙ ඨිතොපි එතං දමෙසි”න්ති වත්වා තෙහි යාචිතො අතීතං ආහරි.

අතීතෙ කුරුරට්ඨෙ ඉන්දපත්ථනගරෙ කොරබ්යො නාම රාජා ධම්මෙන රජ්ජං කාරෙසි. තදා බොධිසත්තො තස්ස අග්ගමහෙසියා කුච්ඡිම්හි නිබ්බත්ති. දසමාසෙ අතික්කන්තෙ සුවණ්ණවණ්ණං පුත්තං විජායි, සුතවිත්තතාය පන නං “සුතසොමො”ති සඤ්ජානිංසු. තමෙනං රාජා වයප්පත්තං නික්ඛසහස්සං දත්වා දිසාපාමොක්ඛස්ස ආචරියස්ස සන්තිකෙ සිප්පුග්ගහණත්ථාය තක්කසිලං පෙසෙසි. සො ආචරියභාගං ආදාය නගරා නික්ඛමිත්වා මග්ගං පටිපජ්ජි. තදා බාරාණසියං කාසිරඤ්ඤො පුත්තො බ්රහ්මදත්තකුමාරොපි තථෙව වත්වා පිතරා පෙසිතො නගරා නික්ඛමිත්වා තමෙව මග්ගං පටිපජ්ජි. අථ සුතසොමො මග්ගං ගන්ත්වා නගරද්වාරෙ සාලාය ඵලකෙ විස්සමත්ථාය නිසීදි. බ්රහ්මදත්තකුමාරොපි ගන්ත්වා තෙන සද්ධිං එකඵලකෙ නිසීදි. අථ නං සුතසොමො පටිසන්ථාරං කරොන්තො “සම්ම, මග්ගකිලන්තොසි, කුතො ආගච්ඡසී”ති පුච්ඡිත්වා “බාරාණසිතො”ති වුත්තෙ “කස්ස පුත්තොසී”ති වත්වා “කාසිරඤ්ඤො පුත්තොම්හී”ති වුත්තෙ “කො නාමොසී”ති වත්වා “අහං බ්රහ්මදත්තකුමාරො නාමා”ති වුත්තෙ “කෙන කාරණෙන ඉධාගතොසී”ති පුච්ඡි. සො “සිප්පුග්ගහණත්ථායා”ති වත්වා “ත්වම්පි මග්ගකිලන්තොසි, කුතො ආගච්ඡසී”ති තෙනෙව නයෙන ඉතරං පුච්ඡි. සොපි තස්ස සබ්බං ආචික්ඛි. තෙ උභොපි “මයං ඛත්තියා, එකාචරියස්සෙව සන්තිකෙ සිප්පුග්ගහණත්ථාය ගච්ඡාමා”ති අඤ්ඤමඤ්ඤං මිත්තභාවං කත්වා නගරං පවිසිත්වා ආචරියකුලං ගන්ත්වා ආචරියං වන්දිත්වා අත්තනො ජාතිආදිං කථෙත්වා සිප්පුග්ගහණත්ථාය ආගතභාවං කථෙසුං. සො “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡි. තෙ ආචරියභාගං දත්වා සිප්පං පට්ඨපෙසුං.

න කෙවලඤ්ච තෙ ද්වෙව, අඤ්ඤෙපි තදා ජම්බුදීපෙ එකසතමත්තා රාජපුත්තා තස්ස සන්තිකෙ සිප්පං උග්ගණ්හන්ති. සුතසොමො තෙසං ජෙට්ඨන්තෙවාසිකො හුත්වා සිප්පං උපදිසන්තො නචිරස්සෙව නිප්ඵත්තිං පාපුණි. සො අඤ්ඤස්ස සන්තිකං අගන්ත්වා “සහායො මෙ”ති බ්රහ්මදත්තස්ස කුමාරස්සෙව සන්තිකං ගන්ත්වා තස්ස පිට්ඨිආචරියො හුත්වා සිප්පං සික්ඛාපෙසි. ඉතරෙසම්පි අනුක්කමෙන සිප්පං නිට්ඨිතං. තෙ අනුයොගං දත්වා ආචරියං වන්දිත්වා සුතසොමං පරිවාරෙත්වා නික්ඛමිංසු. අථ නෙ සුතසොමො මග්ගන්තරෙ ඨත්වා උය්යොජෙන්තො “තුම්හෙ අත්තනො අත්තනො පිතූනං සිප්පං දස්සෙත්වා රජ්ජෙසු පතිට්ඨහිස්සථ, පතිට්ඨිතා ච පන මමොවාදං කරෙය්යාථා”ති ආහ. “කිං , ආචරියා”ති? “පක්ඛදිවසෙසු උපොසථිකා හුත්වා මා ඝාතං කරෙය්යාථා”ති. තෙ “සාධූ”ති සම්පටිච්ඡිංසු. බොධිසත්තොපි අඞ්ගවිජ්ජාපාඨකත්තා “අනාගතෙ බාරාණසියං බ්රහ්මදත්තකුමාරං නිස්සාය මහාභයං උප්පජ්ජිස්සතී”ති ඤත්වා තෙ එවං ඔවදිත්වා උය්යොජෙසි. තෙ සබ්බෙපි අත්තනො අත්තනො ජනපදං ගන්ත්වා පිතූනං සිප්පං දස්සෙත්වා රජ්ජෙසු පතිට්ඨාය පතිට්ඨිතභාවඤ්චෙව ඔවාදෙ වත්තනභාවඤ්ච ජානාපෙතුං පණ්ණාකාරෙන සද්ධිං පණ්ණානි පහිණිංසු. මහාසත්තො තං පවත්තිං සුත්වා “අප්පමත්තාව හොථා”ති පණ්ණානි පටිපෙසෙසි.